Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2020 r. o sygn. akt NSL Rep. 242/WS/19 – wydanym w sprawie z zawiadomienia A. B. dotyczącego wydania przez lekarza sądowego fałszywego zaświadczenia o niemożności stawiennictwa w sądzie, po rozpoznaniu zażalenia A. B. z dnia 3 grudnia 2019 r. na zarządzenie Przewodniczącego Okręgowego Sądu Lekarskiego z dnia [...] o odmowie przyjęcia do rozpoznania zażalenia skarżącej z dnia 11 listopada 2019 r. na postanowienie Okręgowego Sądu Lekarskiego z dnia [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawi [...] – Naczelny Sąd Lekarski utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Okręgowego Sądu Lekarskiego. W podstawie prawnej powołano przepisy art. 429 § 2 kpk w zw. z art. 466 § 2 kpk w zw. z art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich.
Skargę na ww. postanowienie z dnia 4 czerwca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B., uiszczając jednocześnie 100 zł tytułem wpisu sądowego.
W odpowiedzi na skargę Naczelny Sąd Lekarski wniósł o jej odrzucenie, argumentując że przedmiot skargi A. B. nie jest objęty zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. W tym zakresie wskazano, że postanowienia wydane w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej przez okręgowe sądy lekarskie oraz Naczelny Sąd Lekarski nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, lecz są czynnościami objętymi odmienną procedurą znajdującą zastosowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności zawodowej lekarza, gdzie stosuje się uregulowania właściwe procedurze karnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Jak wynika bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Rozpoznanie takiej skargi rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W niniejszej sprawie A. B. wniosła skargę na opisane na wstępie postanowienie Naczelnego Sądu Lekarskiego, którym utrzymano w mocy zarządzenie Przewodniczącego Okręgowego Sądu Lekarskiego z o odmowie przyjęcia do rozpoznania zażalenia skarżącej na postanowienie Okręgowego Sądu Lekarskiego z dnia 24 września 2019 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie [...].
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Pogląd ten jest akceptowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia WSA w Warszawie z 3 lipca 2008 r. o sygn. akt II SAB/Wa 71/08, z dnia 7 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SAB/Wa 75/11, dostępne w Internetowej Bazie Orzeczeń NSA https://cbois.nsa.gov.pl oraz J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006 r., s. 47).
Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy reguluje z ustawa z dnia 2 grudnia 2010 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 965), dalej jako "ustawa o izbach lekarskich", która przewiduje odrębny od administracyjnego tryb prowadzenia postępowania i orzekania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Zgodnie z art. 95 ust. 1 tej ustawy od prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, kończącego postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, stronom, ministrowi właściwemu do spraw zdrowia i Prezesowi Naczelnej Rady Lekarskiej przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia.
Z kolei zgodnie z art. 112 pkt 1 cyt. ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks postępowania karnego; nie stosuje się przepisów o oskarżycielu prywatnym, powodzie cywilnym, przedstawicielu społecznym, o postępowaniu przygotowawczym oraz środkach przymusu, z wyjątkiem przepisów o karze pieniężnej. Brak odesłania we wskazanej ustawie do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej lekarzy nie może być stosowana procedura administracyjna (por. postanowienia: WSA w Kielcach z dnia 29 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II SAB/Ke 12/12, WSA w Białymstoku z dnia 20 marca 2014 r. o sygn. akt II SA/Bk 199/14, WSA w Białymstoku z dnia 29 grudnia 2016 r. o sygn. akt II SAB/Bk 129/16, dostępne j.w.).
Tym samym ustawodawca nie poddaje kontroli sądu administracyjnego postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli wniesionej w niniejszej sprawie skargi A. B. na postanowienie Naczelnego Sądu Lekarskiego.
Mając na uwadze, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia.
Trzeba przy tym podkreślić, że na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu nie stała regulacja art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a., stanowiąca, że jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu (zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przez Naczelny Sąd Lekarski). Z przywołanego przepisu wynika bowiem, że przekazać sprawę można jedynie sądowi administracyjnemu ostwłaściwemu do rozpoznania sprawy. Miałby on więc zastosowanie wówczas, gdyby z treści pisma wszczynającego sprawę wynikało, że mieści się ono w katalogu środków prawnych, do rozpoznania których właściwe są sądy administracyjne. Jeśli jednak w danej sprawie sądy administracyjne w ogóle nie są właściwe, to przepis art. 59 § 1 p.p.s.a. nie ma w takiej sytuacji zastosowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 674/11).
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.