Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] Wojewoda, na podstawie art. 134 kpa stwierdził, że odwołanie E. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa.
W uzasadnieniu Wojewoda podał, że decyzja z [...] została wysłana na adres, który był podawany przez stronę - E. S. we wszystkich dokumentach znajdujących się w aktach, tj. [...].
Następnie cytując treść art. 44 kpa organ II instancji podniósł, że przesyłkę poleconą zawierającą decyzję z [...] nadano 12 maja 2016 r. Przesyłka była awizowana 16 i 24 maja 2016 r., a wobec jej niepodjęcia została zwrócona 1 czerwca 2016 r. Zatem została ona skutecznie doręczona E. S., po upływie 14 dni przechowywania na poczcie, tj. 31 maja 2016 r. Z kolei odwołanie zostało złożone 16 czerwca 2016 r.
Organ II instancji dodał, że pouczenie o terminie do wniesienia odwołania zostało zawarte w decyzji z 10 maja 2016 r., która została skutecznie doręczona. W związku z niezachowaniem wymaganego terminu 14 dni do wniesienia odwołania i brakiem wniosku o przywrócenie terminu odwołanie nie może zostać rozpatrzone.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższe postanowienie E. S. zarzuciła, że korespondencja zawierająca decyzję organu I instancji została wysłana na zły adres, tj. w miejsce jej dotychczasowego meldunku w domu rodzinnym. Jednak w miejscu tym ona nie zamieszkuje od trzech lat. Dodała, że nie rozumie, dlaczego skoro wystąpiła z prośbą o przeniesienie do PUP w K., ponieważ wynajmuje lokal w K., to organ wciąż doręczał jej korespondencję na adres rodziców, którzy mieszkają 40 kilometrów od K. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Po dokonaniu tak rozumianej kontroli, zaskarżoną decyzję należało uchylić z następujących powodów.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Starosty o pozbawieniu jej statusu bezrobotnej, po terminie, gdyż decyzja Starosty została jej skutecznie doręczona w trybie art. 44 § 3 i 4 kpa – [...], a odwołanie zostało złożone 16 czerwca 2016 r.
W związku z powyższym podnieść należy, że stwierdzenie złożenia odwołania z uchybieniem terminu, wymaga uprzedniego prawidłowego i nie budzącego żadnych wątpliwości ustalenia, czy w ogóle doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż bieg terminu do wniesienia odwołania zaczyna biec dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Tymczasem w ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy nie można było w sposób niewątpliwy przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji, ponieważ wątpliwości budzi fakt wysłania przesyłki zawierającej tę decyzję na prawidłowy adres.
W swoim postanowieniu Wojewoda stwierdził, że decyzja została wysłana na adres, który był podawany przez stronę we wszystkich dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Jednak organ ten nie dostrzegł, że 10 listopada 2015 r., skarżąca złożyła pismo zatytułowane "Podanie do Dyrekcji PUP" w K., w którym wniosła o pozostawienie jej dokumentów w tutejszym urzędzie pracy. Ponadto dodała, że obecnie zamieszkuje w K. (k.14 akt administracyjnych).
Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w K. rozpatrzył powyższe pismo pozytywnie i umożliwił skarżącej korzystanie z pomocy PUP w K. Mając jednak na uwadze treść złożonego podania, nie można było w ocenie Sądu nie powziąć wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście korespondencję dla skarżącej należy wciąż doręczać pod dotychczas wskazywanym przez nią adresem tj. [...].
Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z kolei według art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Wywiązanie się z obowiązków wynikających z przytoczonych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wymaga prawidłowej oceny rzeczywistej treści podania (art. 63 § 1 kpa) złożonego przez stronę, w celu udzielenia jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek mających zapobiec poniesieniu przez stronę szkody na skutek nieznajomości prawa. Choć bowiem to strona określa w swym podaniu, o co wnosi, to jednak obowiązkiem organu rozpatrującego to podanie jest prawidłowe odczytanie jego treści w kontekście powoływanych przez stronę okoliczności faktycznych, bez kierowania się wyłącznie oznaczeniem takiego podania. Jeżeli przy tym przeprowadzona analiza podania wskazuje, że zawiera ono informacje mogące mieć istotny wpływ dla prawidłowego biegu toczącego się postępowania, obowiązkiem organu wynikającym z przytoczonego art. 9 kpa jest uściślenie wniesionego podania.
Tymczasem w niniejszej sprawie nie dostrzegając, że podanie skarżącej z 10 listopada 2015 r., może zawierać również informację o zmianie przez nią adresu, na który należy kierować korespondencję, organ odwoławczy zaniechał ustalenia faktycznego adresu skarżącej. W ten sposób organ naruszył art. 7 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie bowiem potwierdzenia, że E. S. w czasie, gdy podjęta została próba doręczenia jej odpisu decyzji z dnia [...], już nie mieszkała w [...], okazało by się, że decyzja ta w ogóle nie została jej skutecznie doręczona. W takiej sytuacji odwołując się do zasady zaufania, a także zasady szybkości i prostoty postępowania, należałoby na korzyść strony przyjąć, że odwołanie zostało wniesione skutecznie. Jeśli bowiem strona dowiedziała się o treści decyzji przed jej oficjalnym doręczeniem i przed takim oficjalnym doręczeniem wniosła od tej decyzji odwołanie, to takie wniesienie odwołania należałoby uznać za skuteczne.
Terminy do wniesienia środków zaskarżenia są bowiem ustanawiane w celu określenia momentu końcowego, przed którego nastąpieniem czynność procesowa musi zostać podjęta, aby była skuteczna, a zatem należy wywodzić dopuszczalność wniesienia środka zaskarżenia przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia, jeśli tylko zaskarżone orzeczenie już wtedy istniało (zob. uchwała SN z dnia 2 grudnia 2003, III CZP 90/03, OSNC 2005, nr 2, poz. 21; postanowienia SN z dnia 3 października 2007 r., IV CZ 60/07, LEX nr 621159, oraz z dnia 7 grudnia 2011 r. II CSK 500/10, LEX nr 1103622, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2006 r., IV SA/Po 1512/04).
Mając powyższe na uwadze Sąd uchyli zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda ustali, gdzie zamieszkiwała skarżąca w czasie, gdy podjęto próbę doręczenia jej decyzji organu I instancji z dnia [...]. W przypadku stwierdzenia, że nie zamieszkiwała wówczas pod adresem, na który wysłano tę decyzję, przez co dokonanego pod tym adresem doręczenia zastępczego nie można uznać za skuteczne, organ odwoławczy uwzględniając przedstawioną powyżej ocenę prawną rozpatrzy odwołanie E. S. z dnia 16 czerwca 2016 r. jako skutecznie złożone.