Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcachz 23 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 822/17

Uzasadnienie

Pismem z 26 października 2017 r. K. P. i M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na "czynność faktyczną Burmistrza Miasta i Gminy w C., który przeniósł z C. z ul. D i w dniu 28 sierpnia 2017 r. w budynku po zlikwidowanej Filii Szkoły Podstawowej w Z. otworzył Środowiskowy Dom Samopomocy".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżący nie wskazali żadnego aktu prawnego wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy C., który mógłby podlegać zaskarżeniu.

W odpowiedzi na zarządzenie z 28 listopada 2017 r. wzywające do sprecyzowania, jaka konkretnie czynność lub akt organu jest przedmiotem skargi, skarżący w piśmie z 12 grudnia 2017 r. wyjaśnili, iż zaskarżają czynność faktyczną przeniesienia Środowiskowego Domu Samopomocy do Z., do budynku zlikwidowanej Filii Szkoły Podstawowej. W sprawie nie doszło do wydania uchwały bądź zarządzenia, a mimo tego ŚDS został przeniesiony z C. do Z. i w dniu 28 sierpnia 2017 otwarty. Skarżący wskazali też na przepisy Prawa budowlanego, które poprzez podjętą czynność zostały naruszone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa (§2a) oraz w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność faktyczna polegająca na przeniesieniu Środowiskowego Domu Samopomocy z C. do budynku po zlikwidowanej Filii Szkoły Podstawowej w Z. W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią do rozstrzygnięcia jest ocena dopuszczalności wniesienia skargi na taką czynność faktyczną organu (strony nie wskazały bowiem żadnej czynności materialno-technicznej bądź aktu, którym dokonano przeniesienia Środowiskowego Domu Samopomocy), a zatem ustalenie, czy tego rodzaju działanie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to jest czy stanowi inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zważyć przy tym należy, że akty lub czynności, o których mowa w powołanym artykule muszą spełniać łącznie następujące przesłanki:

1. a) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3;
2. b) muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność
3. c) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu;
4. d) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 – zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej". e) akt lub czynność musi "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016).

Celem rozwiązania zawartego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest umożliwienie sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy oraz inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania.

Wobec tego, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek.

W niniejszej sprawie objęta skargą czynność nie spełnia warunków umożliwiających przeprowadzenie sądowej kontroli. Przeniesienie Środowiskowego Domu Samopomocy z C. do Filii Szkoły Podstawowej w Z. było bowiem czynnością faktyczną (tak też ją nazywają skarżący), nie podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Z treści żądania skargi ani z jej uzasadnienia nie wynika, aby zaskarżona czynność o charakterze faktycznym dotyczyła uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto nie ma ona charakteru indywidualnego, ponieważ nie została skierowana do indywidualnie oznaczonego adresata.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.