Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami na wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, elektryczną na działce nr [...].
Decyzją z dnia [...] Wojewoda uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie.
W dniu 3 września 2015r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na ww. decyzję organu odwoławczego. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 30 października 2015r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie oddalił wniosek M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, argumentując że 500 zł jest dla niego dużą kwotą, zwłaszcza że jest osobą bezrobotną, a posiadane oszczędności (3.000 zł) wydaje systematycznie na alimenty na syna – celem niezadłużania się. Ponadto stronie pomagają rodzice (renciści), z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje
Na gruncie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe. Regulacje tej ustawy pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe – do których zalicza się wpis – stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest możliwe wyłącznie wobec osób charakteryzujących się ubóstwem, przez co należy rozumieć nie tylko brak pracy, ale również nieposiadanie jakiegokolwiek majątku, bądź oszczędności.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący nie należy do wyżej wymienionej grupy.
Z danych zawartych w urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że M. S., jakkolwiek jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnego dochodu, to posiada oszczędności na rachunku bankowym w wysokości 3.000 zł – co jest oczywiste w sytuacji, gdy, jak wynika z akt administracyjnych planuje rozbudowę, nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, do którego zresztą zgromadził wszelkie materiały budowlane. Ponadto wnioskodawca wykazał własność domu o powierzchni 80 m² o wartości 80.000 zł, nieuprawianej działki rolnej o powierzchni 2.400 m² o wartości 4.000 zł, nieuprawianej działki rolnej o powierzchni 2.700 m² o wartości 5.000 zł, samochodu marki Renault Laguna wartości około 6.000 zł. Brak jednocześnie podstaw by uznać, że skarżący pozostaje bez środków do życia, gdyż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, którzy pobierają rentę w wysokości 1.200 zł i 1.110 zł netto miesięcznie.
W tej sytuacji argumentacja o braku dochodów oraz kosztach dotyczących alimentów na syna (400 zł) – który systematycznie przebywa u ojca, opłat za media (200 zł), światło, wodę, ogrzewania domu (ok. 500 zł), leków dla rodziców (ok. 450 zł) nie mogła zdecydować o spełnieniu przesłanek do częściowego przyznania prawa pomocy. Należy przy tym wyjaśnić, że koszty sądowe (które mogą zostać zwrócone przez organ w przypadku uwzględnienia skargi, bądź skargi kasacyjnej) występujące w rozpoznawanej sprawie to:
- - wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł,
- - w wypadku oddalenia skargi opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem wynosząca 100 zł,
- - wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł.
Tymczasem skarżący, będący osobą, którą stać na prowadzenie kosztownej inwestycji budowlanej oraz utrzymanie samochodu, posiada oszczędności na rachunku bankowym w wysokości 3.000 zł, wielokrotnie przekraczające opisane wyżej koszty sądowe.
W ocenie Sądu przesłanki finansowe i zarzuty, które powołał skarżący odpowiednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w złożonym sprzeciwie nie uzasadniają uwzględnienia jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. M. S. nie spełnia bowiem ustawowych kryteriów przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy P.p.s.a.