Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołań M. G, J. K. oraz J. C. uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...]. znak: [...] i orzekł o odmowie wprowadzenia w ewidencji gruntów miasta obręb[...], żądanych przez wnioskodawcę zmian podmiotowych odnośnie działki nr 3629/6.
W zaskarżonej decyzji organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny
Wnioskiem z dnia [...] J. C. wystąpił do Starosty o dokonanie zmiany polegającej na doprowadzeniu do zgodności ewidencji gruntów miasta W. odnośnie działki 3629/6 na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach. w sprawie Sygn. akt IICa 921/04 o zasiedzeniu nieruchomości objętej księgą wieczystą KW 65 prowadzoną przez Sąd Rejonowy we W. dla działki 3629/4 oraz ze stanem ujawnionym w dziale drugim księgi wieczystej KW 65 i wpisanie w ewidencji gruntów w miejsce Z.B. i L. C. - J. C. i J. K. Według dotychczasowego zapisu: "działka nr 3629/6 KW 65 własność po 1/7: Z. B., L. C., J. C., J. K., M. S., J. S., F. W., władanie: M. L. G., M. S., W. W.".
Starosta decyzją z dnia [....] znak: [...] wprowadził zmiany w ewidencji gruntów miasta W. w zakresie całej jednostki rejestrowej G.709 (obejmującej działkę nr 3629/6) i ujawnił jako współwłaścicieli działki ewidencyjnej położonej w obrębie [...] nr 3629/6 o pow. 0,0074 ha J. C., J. K., J. S. i M. S, M. S. i A. S., F. W. i W. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] znak: [...] na skutek odwołania M. G., J. K. i J. C. uchylił powyższą decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] uchylającą decyzję Starosty z dnia [...] znak:[...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na braku podstaw do przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji i obowiązek dla organu II instancji orzekania co do istoty sprawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując ponownie odwołania uchylił w całości decyzję Starosty i odmówił wprowadzenia w ewidencji gruntów miasta zmian podmiotowych żądanych przez wnioskodawcę dotyczących nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym 3629/6.
Dokonując ustaleń organ II instancji stwierdził, że zgodnie z zapisem w księdze wieczystej KW 65 prowadzonej w Sądzie Rejonowym we W. Wydział Ksiąg Wieczystych, współwłaścicielami działki położonej we W. przy ulicy D., oznaczonej literą "c" na planie złożonym do księgi wieczystej KW 102 wraz z domem mieszkalnym o powierzchni 37m2 na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego we W. z dnia 31 marca 2004r. sygn. akt I Ns 216/03 są J. K. w 4/10 częściach oraz J. C. w 6/10 częściach. Dział trzeci tej księgi wieczystej zawiera wpis o treści "Sień i podwórze o obszarze 76 m2 oznaczone literą "f" na planie złożonym pod nr 2 do zbioru dokumentów księgi wieczystej KW 102 są wspólne i korzystać z nich mogą każdocześni właściciele niniejszej nieruchomości oraz właściciele nieruchomości sąsiednich oznaczonych na tymże planie literami "b-d-e", na podstawie wyroku Sądu Grodzkiego z dnia 29 sierpnia 1932r. C.565/32.
Organ administracyjny porównując ewidencję gruntów miasta W. z planem hipotecznym oraz badając stan prawny nieruchomości oznaczonych literami b, c, d, e, f ustalił że:
- - działka nr 3629/6 o pow. 0,0074 ha stanowi w tych samych granicach działkę oznaczoną literą "f" o pow. 76 m 2,
- - działka nr 3629/5 o pow. 0,0041 ha stanowi w tych samych granicach działkę oznaczoną literą "b" o pow. 41 m2, zgodnie z wpisem księgi wieczystej kw nr 116 prowadzonej w Sądzie Rejonowym we W, wraz z domem mieszkalnym stanowi własność F. i W. małż. W., po śmierci których na podstawie testamentów sporządzonych w formie aktów notarialnych Rep. A Nr 3786/97 z 22.10.1997r. oraz Rep. A nr 3784/ 97 z 22.10.1997r. jedyną powołaną do spadku jest A. S.
- - działka nr 3629/4 o pow. 0,0041 ha stanowi w tych samych granicach działkę oznaczoną literą "c" o pow. 37 m2, zgodnie z księgą wieczystą KW 65 prowadzoną w Sądzie Rejonowym we W, wraz z domem mieszkalnym o powierzchni 37 m2 stanowi współwłasność J. K. w 4/10 częściach i J. C. w 6/10 częściach.
- - działka nr 3629/3 o pow. 0,0037 ha stanowi w tych samych granicach działkę oznaczoną literą "d" o pow. 36 m2, aktem notarialnym Rep. Nr 37/51 M. i A.małżonkowie S. nabyli jej własność, po ich śmierci masa spadkowa obejmująca nieruchomość jest zarządzana przez córkę M. G.,
- - działka nr 3629/2 o pow. 0,0055 ha stanowi w tych samych granicach działkę oznaczoną literą "e" o pow. 55 m2., aktem notarialnym rep. nr 603/47 J. i M. małżonkowie S. nabyli jej własność, po śmierci J. S. masa spadkowa pozostaje w zarządzie M. S.,
Organ odwoławczy badając zasadność wniosku J. C. uznał, iż wpis w dziale trzecim księgi wieczystej KW 65 nie jest dokumentem stanowiącym podstawę wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian podmiotowych i nie ma innych dokumentów prawnych, na podstawie których można jednoznacznie wskazać właścicieli działki oznaczonej literą "f" (obecnie 3629/6). Uzasadniając wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść odwołujących się stron, wbrew zasadzie wyrażonej w art. 139 kpa organ stwierdził, że decyzja Starosty W naruszała rażąco przepisy w zakresie ewidencji gruntów i budynków oraz interes społeczny.
Organ odwoławczy podniósł, że Starosta W. w odrębnym postępowaniu może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i w oparciu o przepis § 12 ust. 2 rozp. z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wydać decyzję o ustaleniu władających nieruchomością o nr 3629/6 oznaczonej w planie hipotecznym literą "f".
J. C. i J. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak:[...], wnosząc o jej uchylenie. W motywach wskazali, że organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym dostatecznie nie wyjaśnił stanu faktycznego oraz zasadności przesłanek będących podstawą rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 7, art. 11, art. 12 kpa, a ponadto naruszył § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżących, prawo własności do nieruchomości oznaczonej na planie literą "c", z którą wiąże się prawo korzystania z sieni i podwórza oznaczonych na planie literą "f" uprawniało organ I instancji do ujawnienia J. C. i J. K.jako władających nieruchomością 3629/6. Skoro tego dotyczył m.in. ich wniosek, brak podstaw do wyjaśnienia kwestii władania tą nieruchomością w odrębnym postępowaniu. Twierdzą, że ich prawo do władania przedmiotową działką zostało w postępowaniu udowodnione.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała.
W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest decyzja organu drugiej instancji uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i orzekająca o odmowie wprowadzenia w ewidencji gruntów miasta W. zmian podmiotowych dotyczących działki nr 3629/6. W związku z powyższym oceny wymaga, czy zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Stosownie do art. 20 ust.1 pkt.1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się położenie, granice, powierzchnie gruntów oraz także ich właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Według § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 - cytowanego dalej jako rozporządzenie) dane dotyczące właścicieli nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
- 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
- 2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
- 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
- 4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
- 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
- 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Stosownie do treści § 46 ust 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.
Organ prowadząc postępowanie w celu aktualizacji danych zawartych w ewidencji związany jest ponadto regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki tak w zakresie prowadzenia postępowania jak i orzekania. Powyższe oznacza m.in., że prowadząc postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków na wniosek, organ związany jest żądaniami strony i nie może wyjść poza ich granice określone wnioskiem.
Z akt administracyjnych wynika, że w rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o zmianę ewidencji gruntów wystąpił J. C. wnosząc o wpisanie w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym 3629/6 w miejsce Z. B. i L.C. - J. C. i J. K., którzy nabyli w drodze zasiedzenia udziały we własności zabudowanej nieruchomości położonej we W. przy ul. D., obecnie ul. K., oznaczonej jako działka literą "c" na planie złożonym pod nr 2 księgi wieczystej KW 102, dla której jest prowadzona przez Sąd Rejonowy we W. księga wieczysta KW nr 65 (postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie Sygn. akt IICa 921/04). Z akt sprawy bezspornie wynika, że zasiedzenie swym zakresem nie obejmuje działki ewidencyjnej 3629/6.
W ocenie Sądu Organ I instancji dokonując zmiany wpisu w ewidencji gruntów wyszedł ponad żądanie wniosku regulując całość wpisu dotyczącego jednostki rejestrowej G.709 (działki oznaczonej na planie literą "f"). Wpis ten został dokonany poprzez ujawnienie współwłaścicieli bez powołania ich tytułów własności i bez określenia przysługujących im w nieruchomości udziałów. Należy zauważyć, że wprawdzie prawu cywilnemu znana jest konstrukcja współwłasności łącznej, jednakże współwłasność łączna powstaje jedynie wtedy, gdy wynika to z przepisu prawa, o czym stanowi art. 196 § 1 ustawy kodeks cywilny. Współwłasność łączna jest zatem wyjątkiem od zasady współwłasności w częściach ułamkowych, powstaje między innymi w odniesieniu do małżeńskiej wspólności majątkowej, współwłasności wspólników spółki cywilnej, wspólnot gruntowych i leśnych (prawa serwitutowe) - taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
W sprawie brak jest przesłanek do ustalenia istnienia współwłasności niepodzielnej (condominium pro indiviso), wadliwa jest więc regulacja jednostki rejestrowej w ewidencji gruntów z wpisaniem współwłasności łącznej bez istniejącej podstawy prawnej. Nie ma ponadto podstawy prawnej wobec braku tytułów własności do wpisania w rejestrze gruntów aktualnych władających jako współwłaścicieli nieruchomości na zasadach współwłasności ułamkowej.
Rozstrzygnięcie organu I instancji nie znajdowało potwierdzenia ani w treści postanowienia o zasiedzeniu ani w treści księgi wieczystej KW 65, bowiem tytuły te dotyczą działki 3629/4 (oznaczonej na planie lit "c") nie zaś działki oznaczonej nr 3629/6 (oznaczonej na planie lit "f"). Wprowadzenie zmian podmiotowych w obrębie działki oznaczonej nr 3629/6 mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby zmiany wynikały z wpisu w dziale drugim księgi wieczystej prowadzonej dla działki 3629/6, ostatecznych decyzji administracyjnych wydawanych przez organy administracji publicznej, prawomocnych orzeczeń sądowych, czy też aktów notarialnych.
Przedmiot wpisu w dziale III księgi wieczystej został określony w § 42 ust 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.09.2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.). Zgodnie z pkt 3 § 42 powołanego rozporządzenia wykonawczego do ustawy o księgach wieczystych i hipotece w dziale trzecim księgi wieczystej wpisowi podlegają ciężary i ograniczenia ciążące na nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta. Dział III służy zatem do wpisywania ciężarów i ograniczeń ciążących na nieruchomości, dla której założono księgę na rzecz innych nieruchomości lub określonych wpisem podmiotów prawa. W aktualnym stanie faktycznym i prawnym słuszne jest stanowisko organu II instancji, że wpis w dziale III KW nr 65 prowadzonej dla działki nr 3629/4 nie stanowi podstawy do ujawnienia J. C. i J. K. jako współwłaścicieli działki nr 3629/6.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo przyjął, że brak jest podstaw do dokonania zmian wpisu w ewidencji gruntów zgodnie z żądaniem skarżących wobec braku dokumentów źródłowych uzasadniających taki wpis.
Za przedwczesne Sąd uznał wskazania zawarte w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w zakresie rozważań dotyczących ustalenia władających nieruchomością o nr 3629/6, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nieruchomość oznaczona literą "f" nie ma uregulowanego stanu prawnego (vide wyrok Sądu Grodzkiego we W. z dnia 29 sierpnia 1932r. C.565/32), takich zaś ustaleń organ II instancji nie czynił. Okoliczność ta nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.
Według utrwalonego orzecznictwa sądów nie można w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności (aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych), które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.01.1998 r. w sprawie sygn. akt II SA 1283/97).
Z podniesionych wyżej względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.