Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2015 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. G., utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję z dnia 18 czerwca 2015 r. znak: [...] orzekającą o odmowie świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na A. G. (matkę W. G.).
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że organ I instancji powołując się na treść art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odmówił wnioskowanego świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. W odwołaniu W. G. podniosła, że ma chorych niepełnosprawnych rodziców. Jej zdaniem limit dochodów nie może być podstawą do odmowy świadczenia, skoro same leki kosztują 700-800 zł miesięcznie.
Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ odwoławczy przywołał treść art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalił, że A. G. orzeczeniem z dnia 30 września 2010 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Jej mąż C. G. również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe (z dnia 8 stycznia 2015 r.).
W oparciu o zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy Kolegium przyjęło, że W. G. nie pracuje zawodowo, zamieszkuje i gospodaruje wspólnie z rodzicami. W okresie od 1.12.2014r. do 3.03.2015r. była zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Decyzją z dnia 21.02.2011r. Kolegium przyznało W. G. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką na stałe od dnia 1.09.2010r. Decyzją z dnia 18.06.2015r. organ I instancji przyznał stronie zasiłek dla opiekuna na okres od 1.07.2013r. do 31.12.2013r. wraz z ustawowymi odsetkami.
Organ odwoławczy ustalił, że łączny dochód netto wnioskodawczyni i jej rodziców w 2013 roku wyniósł 24.532,84 zł. Na dochód ten złożyły się: dochód matki w kwocie 8.427 zł oraz dochód ojca w kwocie 16.105,84 zł z tytułu emerytury. Miesięczny dochód wyniósł zatem 2.044,40 zł, a w przeliczeniu na osobę – 681,47 zł, tj. 17,47 zł więcej niż kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynoszące kwotę 664 zł. Nie było również możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 16a ust. 3 cyt. ustawy, ponieważ łączny dochód netto rodziców wnioskodawczyni w 2012 roku wyniósł 23.386,80 zł, tj. 649,63 zł miesięcznie na osobę, przy kryterium dochodowym wynoszącym wówczas 623 zł. Również w poprzednim okresie zasiłkowym nie przysługiwałoby więc stronie prawo do specjalnego zasiłku okresowego.
W ocenie organu odwoławczego, w zakresie przyznawania świadczeń rodzinnych ustawodawca nie dopuścił uznania administracyjnego. Przekroczenie kryterium dochodowego oznacza więc, że organ nie może uwzględnić wniosku strony, niezależnie od wielkości tego przekroczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. G. podała, że jej oboje rodzice są bardzo chorzy, wymagają leczenia i przyjmowania leków za kwotę 600-800 zł miesięcznie. Zdaniem skarżącej pomoc nadal jej się należy, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego o 17 zł. Są to bowiem "grosze" w stosunku do tego ile rodzina wydaje na leki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Jedną z przesłanek koniecznych dla ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, poza wymogami opisanymi w 16a ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114), dalej jako "ustawa", jest spełnianie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego. Zgodnie bowiem z art. 16a ust. 2 cyt. ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, wynoszącej na dzień złożenia wniosku 664 zł (§ 1 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych; Dz.U. poz. 959). Niespełnienie tego kryterium stanowi wystarczającą okoliczność uprawniającą organ do wydania w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego negatywnej dla strony decyzji.
Przekroczenie przez skarżącą kryterium dochodowego jest niesporne i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości sądu, a poczynione w tym zakresie ustalenia organu znajdują w pełni oparcie w zgromadzonych w aktach dowodach w postaci zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Z dokumentów tych - mających walor dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa - jednoznacznie wynika, że łączny dochód trzyosobowej rodziny skarżącej, po skorygowaniu go stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, wyniósł w roku 2013 kwotę 24.532,84 zł netto, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowiło miesięcznie 681,47 zł, tj. o 17,47 zł więcej niż kryterium dochodowe ustanowione w art. 5 ust. 2 ustawy.
W niniejszej sprawie nie mógł też znaleźć zastosowania przepis art. 16a ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Dochód rodziny za 2012 rok wynosił bowiem w przeliczeniu na osobę 649,63 zł miesięcznie, tj. o 26,63 zł więcej niż kryterium dochodowe wynoszące dla tego okresu 623 zł (§ 1 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2012 r.).
Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uprawniają organów do korygowania dochodu uzyskiwanego przez członków rodziny wnioskodawcy o wydatki np. na leki. W tym stanie rzeczy to jaką realnie kwotą po ich odliczeniu rodzina faktycznie dysponuje, jest dla oceny spełnienia przyjętego przez ustawodawcę kryterium dochodowego okolicznością nie mającą wpływu na rozstrzygnięcie. Na datę orzekania przez organy ustawodawca w sposób ścisły określił zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie dopuszczając w tym zakresie uznania administracyjnego. Sądowi wiadomo jednak z urzędu, że z dniem 1 stycznia 2016 r. wchodzi w życie Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. poz. 995), na mocy której przekroczenie kryterium dochodowego nie będzie skutkowało odmową przyznania świadczenia, a jedynie jego pomniejszeniem o kwotę przekroczenia (art. 1 pkt 1 lit b ustawy nowelizującej dodający ust. 3a w art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Skarżąca po wejściu w życie powyższej nowelizacji będzie więc mogła ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa.