Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2000 r. znak [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., na podstawie art. 3,4,32 ust. 1 i 2, 36,38 ust.
1. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, odmówił przyznania A.C. zasiłku celowego w kwocie 380 zł. z przeznaczeniem na wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach dotyczących zatrudnienia.
Stwierdził organ, że zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby lub rodziny winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Wniosek A.C., z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka, jak i wskazane przeznaczenie pomocy, nie może być uwzględniony.
W odwołaniu od tej decyzji A.C. podał, że o pomoc wystąpił w związku z koniecznością zaskarżenia skargą kasacyjną niezgodnego z prawem wyroku Sądu Okręgowego w K. w sprawie [...]. Podał, że nie udało mu się zdobyć niezbędnych środków na wynagrodzenie adwokata, a w sądzie mu powiedziano, że o przyznanie adwokata z urzędu mógł ubiegać się wcześniej.
Decyzji odmawiającej przyznania świadczenia odwołujący się zarzucił brak uzasadnienia i dowolność, a osobom biorącym udział w jej wydaniu złą wolę i szykanowanie. Podkreślił, że wynik sprawy sądowej jest w jego sytuacji życiowej niezwykle ważny, a pomoc w zakwestionowaniu wadliwego wyroku sądu pracy odpowiada celom pomocy społecznej. Ponadto podniósł, że jego wniosek celowo nie został rozpoznany w pilnym trybie, choć na taką konieczność wskazywał, że niepotrzebnie uruchomiona została cała procedura, łącznie z przeprowadzaniem wywiadu środowiskowego w jego miejscu zamieszkania. Zakwestionował prawidłowość działań pracowników MOPS, szykanowanie, naruszanie jego podstawowych praw.
Decyzją z dnia [...] 2001 r. znak [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało:
A.C. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jego dochodem jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej 150 zł. miesięcznie, oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 242 zł.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, środki pomocy winny być przeznaczane na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Poprzez niezbędne potrzeby należy rozumieć np. wyżywienie, odzież, środki czystości. Przepis art., 2 ust. 4 nakłada na organ obowiązek uwzględniania takich tylko potrzeb, które odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Wskazane zaś przez odwołującego się przeznaczenie żądanej pomocy celom tym nie odpowiada. W tej sytuacji decyzję organu I instancji należało uznać za prawidłową.
Kolegium wyjaśniło również, że materiał sprawy nie potwierdza, aby organ podejmował "działania pozorne" i chciał "zmylić" odwołującego się. Organ, zgodnie z rozporządzeniem MPiPS z dnia [...] lipca 1997 r., przeprowadził, w miejscu zamieszkania A.C. i w terminie 14 dni od daty otrzymania informacji o potrzebie przyznania świadczenia, wywiad środowiskowy. Organ I instancji jest obowiązany do przeprowadzenia takiego wywiadu i do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zebrania materiału mającego w sprawie znaczenie.
Stwierdziło też Kolegium, że w świetle art. 89 § 2 kpa wniosek odwołującego się o przeprowadzenie rozprawy nie znajduje uzasadnienia, oraz że nie może uwzględnić wniosku o przeprowadzenie kompleksowej kontroli MOPS, bo nie ma do tego uprawnień.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.C. podtrzymał zarzuty odwołania. Samorządowemu Kolegium zarzucił cynizm, złą wolę i pogardę wobec jego podstawowych praw obywatela i człowieka. Podniósł, że Kolegium akceptuje złe działanie pracowników MOPS, którzy w nieuzasadniony sposób ingerują w jego życie osobiste, zbyt często przeprowadzają wywiady, gromadzą wszelkie o nim, a zbędne informacje.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Decyzja w sprawie zasiłku celowego z zakresu pomocy społecznej ma generalnie charakter uznaniowy. Przepis art. 32 ustawy o pomocy społecznej pozostawia bowiem organowi pomocy wybór co do tego, czy zasiłek ten przyznać, czy też nie. Sądowa kontrola takiej decyzji polega na badaniu badania czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. W szczególności sąd kontroluje, czy podjęto wszystkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pozwalającego na stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej i czy decyzja ta nie nosi znamion dowolności. Sfera uznania, o której mowa, dotyczy następstwa, a nie treści normy prawnej regulującej, czy też nawet definiującej, choćby przy użyciu pojęć nieostrych, sam przedmiot postępowania. Odmawiając zatem przyznania określonego świadczenia z tego powodu, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki dla takiego świadczenia przewidziane, organ nie działa uznaniowo.
Charakter zasiłku celowego został określony w art. 32 ust. 1 ustawy. Z istoty swej zasiłek ten ma służyć zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Dopiero zatem spełnienie warunków określonych w art. 4 ust. 1, art. 3, oraz istnienie takiej potrzeby otwiera drogę do uznaniowego działania organu. Brak jednej z w/w przesłanek wyklucza przyznanie zasiłku celowego na podstawie cytowanego przepisu.
W sprawie poddanej osądowi odmowa przyznania zasiłku celowego umotywowana została zasadniczo tym, że koszt wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu nie jest wydatkiem na zaspokojenie niezbędnej potrzeby. Z tym stanowiskiem organów należy się zgodzić. Korzystania ze środków przysługujących stronie w postępowaniu sądowym nie da się utożsamić z zaspokajaniem potrzeby bytowej. Faktu tego nie zmienia to, iż z powodzeniem kasacji /czego skarżący w ogóle w wątpliwość nie poddaje/ miałaby wiązać się poprawa sytuacji materialnej skarżącego. Koszt związany z wniesieniem skargi kasacyjnej w postępowaniu z zakresu prawa pracy jest elementem kosztów postępowania sądowego. Regulacje dotyczące tych kosztów, łącznie z możliwością i przesłankami zwolnienia i uzyskania bezpłatnej pomocy fachowego pełnomocnika, zawarte są w kodeksie postępowania cywilnego. W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, że odmowa żądanej pomocy pozbawiła go prawa do sądu, nie jest nawet w minimalnym stopniu uzasadnione.
Pozostałe kwestie podnoszone przez skarżącego nie mają dla rozstrzygnięcia istotnego znaczenia. Przedmiotem sądowej oceny jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W kompetencjach sądu nie mieści się kontrola działalności MOPR w ogóle, ani też nadzór nad zachowaniami pracowników MOPR. Wady zaś samego postępowania /uchybienia przepisom procedury/ tylko wtedy mają znaczenie, kiedy mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień sąd w sprawie niniejszej nie stwierdza.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.