Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 marca 2003 r [...] po rozpatrzenia odwołania I. S., Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2003 r znak [...], którą odmówiono I. S. wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu Nr [...] jednostki ewidencyjnej [...], polegającej na ujawnieniu działki [...] o pow.0.0043 ha objętej KW [...] wpisanej na rzecz F. S. i J. M. po ½ części. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art.138 § 1 pkt 1 kpa i art.7 "b" ust.2pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z późn.zm.).
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. W księdze wieczystej [...] - [...], dz.adm. [...], prawo własności działki L.kat. [...] oznaczonej jako droga o pow. 43 m2 wpisane jest na rzecz F. S. i J. M. po połowie.
W maju 2001 r I. S. powołując się na następstwo prawne wniosła o wprowadzenie zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów, przez " naniesienie działki [...] o pow. 43 m2 ". [...] czerwca 2001 r odbyła się rozprawa w terenie, celem ustalenia na gruncie stanu użytkowania działek ewidencyjnych [...], [...]i [...]w stosunku do stanu operatu ewidencji gruntów oraz oceny zasadności wniosku o pomiar kontrolny działek " w celu wydzielenia działki odpowiadającej parceli katastralnej [...]".Właściciele działek ewid. [...]i [...]nie wyrażali zgody na wydzielenie działki ewidencyjnej, a poszukiwania w miejskich zasobach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej nie ujawniły operatu podziału parceli [...]na [...]i [...], co zdaniem organu nie stwarzało podstaw do wykonania pomiaru kontrolnego na koszt gminy, a wydzielenie działki mogło nastąpić w drodze rozgraniczenia.
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...].10. 2001 r (sygn. [...]) I. S., wykazała, że jest jednym z następców prawnych po F. S. - jej ojcu. Jednakże nie przedłożyła w zakreślonym terminie opracowania geodezyjnego sporządzonego przez uprawnionego geodetę, a wydzielającego z działek ewidencyjnych odpowiednik działki [...].Z tej przyczyny Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r " odmówił zmiany polegającej na ujawnieniu w operacie ewidencji L.kat. [...]."
Rozpoznając odwołanie I. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazując na wyniki rozprawy z dnia 28 czerwca 2001 r, a w szczególności na ustalenie, że granice parceli katastralnej L.kat. [...]nie są na gruncie trwale oznaczone, podkreślił organ odwoławczy, że nie zostało ustalone przez organ I instancji " w skład jakich działek ewidencyjnych wchodzi parcela L.kat.[...]", oraz, że udzielane w tym przedmiocie informacje pismami z [...].07. 2001 r i z [...].07. 2002 r były sprzeczne.
Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany, polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków działki, która odpowiadałaby parceli L.kat. [...]obj. KW [...].Organ I instancji ustalił, że parcela L kat. [...]w całości weszła w działkę ewidencyjną [...] obr 21 powstałą z innych także parceli katastralnych, chociaż nie udało się ustalić granicy podziału parceli [...]na działki [...] i [...].Zdaniem organu brak znaków granicznych i nie wskazanie ich przebiegu przez zainteresowane strony, nie dawało podstawy do wydzielenia działki ewidencyjnej z działki ewid. [...], odpowiadającej działce L.kat.[...], a I. S., wezwana w trybie art. 22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie przedłożyła operatu pomiarowego dającego podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany na wniosek strony. Podniesiono także, że nie wskazano następców prawnych J. M..
W odwołaniu od tej decyzji I. S., podnosiła, że nie powinna być obciążona kosztem opracowań geodezyjnych usuwających błędy geodezji.
Utrzymując w mocy zaskarżona decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, stwierdził, że organ I instancji usunął niedostatki ustaleń faktycznych w takim zakresie w jakim było to możliwe i podzielił stanowisko, że podstawę wprowadzenia zmian, mogło by stanowić opracowanie geodezyjne wykonalne przez uprawnionego geodetę na zlecenie odwołującej się. Podkreślono, ż e do zasobu dokumentacji geodezyjnej nie przekazano operatu podziału działki kat. [...], a zatem brak dokumentów obrazujących położenie parceli L.kat. [...].
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję złożyła I. S.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skarżąca podniosła, że czuje się pokrzywdzona, gdyż zaskarżona decyzja pozbawia jej dojazdu do domu drogą, z której bez przeszkód korzystała do czasu, kiedy to kolejnym właścicielem nieruchomości przy ul. [...] został p. R..
Zdaniem skarżącej, w wyniku niezrozumiałych dla niej zmian droga została włączona do działki sąsiada, a od jej urodzenia (w 1937r), sporu z sąsiadami nie było, gdyż każdy z kolejnych właścicieli miał " wpisaną drogę do księgi wieczystej ".Podnosiła, że nie stać j ą na pokrycie wydatków na opracowanie geodezyjne, którego żąda organ.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.Podkreślono, że aktualizacja operatu następuje stosownie do § 45 Rozporządzenia z 29 marca 2001 r, w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) i art. 22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na podstawie przedłożonych dokumentów geodezyjnych przez osoby zgłaszające zmiany. Wskazano, że posiadane mapy katastralne obrazują jedynie działkę [...]przed jej podziałem, a brak jest w zasobie dokumentów obrazujących położenie działki [...], która może być wydzielona jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym " na wniosek właściciela działki Nr [...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarżąca z wnioskiem o wprowadzenie zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów, przez " naniesienie działki [...]o pow. 43 m2 " wystąpiła pod rządem przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U.Nr 38, poz. 454) - dalej Rozporządzenia. Zgodnie z definicją zawartą w § 9 ust.1 Rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Jest wykazane zaświadczeniem Wydziału Ksiąg Wieczystych, że księgą wieczystą [...][...] - [...] objęta jest nieruchomość składająca się z działki L.kat. [...]. o pow.43m2. Skarżąca wykazała też, że należy do kręgu spadkobierców po jednym ze współwłaścicieli tej nieruchomości F. S..
Ustalenie zatem w postępowaniu ewidencyjnym, że w skład obecnej działki ewid.[...] obr. 21, weszło szereg parcel katastralnych, a w tym w całości L.kat. [...], oznacza zarazem ustalanie, że stan ewidencji pozostaje w sprzeczności z zasadą oznaczenia jako działki ewidencyjnej gruntów jednorodnych pod względem prawnym.
Celem wprowadzenia ewidencji gruntów jeszcze przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32 ze zm.), było zastąpienie tzw. katastru gruntowego i oznaczeń katastralnych, jednolitym systemem ewidencji gruntów opartym m.in. o b. dokładne mapy ewidencyjne (art.6, art.14).
Zarazem przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r Nr 124, poz. 1361 z późn.zm.) przewidują (art.26 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. pkt 1), że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków, obecnie tzw. katastru nieruchomości. Przepis § 28 ust. 1 wydanego na podstawie tej ustawy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 z późn.zm.), stanowi,że dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej.
Jest zarazem poza sporem, że objęta KW [...] nieruchomość dalej nie jest opisana danymi z ewidencji gruntów. Stosownie do przepisu art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zarówno w jego brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji, jak i brzmieniu tego przepisu obowiązującym od dnia 1 lipca 2003 r dane z katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków), stanowią podstawę zmiany jej oznaczenia w księdze wieczystej przez sąd rejonowy na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu.
W tym kontekście wniosek skarżącej zmierzał do zmiany operatu ewidencji w części kartograficznej przez zastąpienie oznaczenia katastralnego L.kat.[...]oznaczeniem z ewidencji gruntów na stosownym wyrysie z mapy ewidencyjnej (katastralnej).
Organ prowadzony ewidencję nie jest bowiem legitymowany do zgłoszenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1997.04. [...] [...] ([...]).W świetle przepisu art.27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece może natomiast zawiadomić sąd rejonowy prowadzący księgę wieczystą o niezgodności danych z katastru (ewidencji) z księgą wieczystą.
Na tle poczynionych przez organy ustaleń, których skarga nie kwestionuje, odmowna decyzja znajduje oparcie w przepisie art.22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 45 ust.2 w zw. z § 35 pkt 1 oraz w związku z § 46 ust.2 pkt 2 Rozporządzenia. Skarżąca mimo stosownego wezwania nie przedłożyła przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjnego – kartograficznego zawierającego wykaz zmian ewidencyjnych, a wydzielającego z dz. ewid. [...] obrębu [...], odpowiednik byłej dz.L.kat. [...].
W sprawie wyłonił się spór. kogo obciążać mają kwoty takiego opracowania. Przepis § 44 ust.2 rozporządzenia nakłada na starostę - jako organ prowadzący ewidencję - obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami żródłowymi. Oznacza to, iż o powstaniu obowiązku działania z urzędu w celu aktualizacji operatu przesądza dostępność do dokumentów i materiałów źródłowych.
Do materiałów źródłowych - a więc zawierających dane dotyczące działki, należą te materiały, które gromadzone są w państwowym zasobie geodezyjne- kartograficznym oraz innych rejestrach i ewidencjach publicznych. Przepis § 35 w punktach 1-7 określa rodzaje materiałów stanowiących źródła danych ewidencyjnych. Na podstawie § 45 ust.2, materiały te odpowiednio stanowią źródło danych ewidencyjnych w postępowaniu, którego przedmiotem jest aktualizacja ewidencji.
W świetle powyższego, przedłożony przez skarżącą plan sytuacyjny podziału parcel objętych Lwh [...], [...] z dnia [...] lutego 1935 r sporządzony za L.ks. zam. [...], mimo, iż nie figuruje w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, miał charakter materiału źródłowego. Zarazem jednak plan ten operując już m.in. oznaczeniem działki L.kat. [...] nie określa dokumentu obrazującego powstanie tej działki z działki macierzystej L.kat. [...].Takim dokumentem organy ewidencyjne nie dysponują.Uzasadnione było zatem stanowisko zaskarżonej decyzji, że dostępne materiału źródłowe były niewystarczające dla wydzielenia z działki ewid. [...], odpowiednika byłej działki kat.L.kat. [...]. Nie powstał zatem obowiązek aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych.Z tych przyczyn zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, mimo błędnego po części stanowiska organów, że odpowiednik działki kat. [...]może być wydzielony jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Złożenie bowiem np. przez skarżącą opracowania geodezyjne - kartograficznego spełniającego wymagania § 46 ust.2 pkt 2 Rozporządzenia, może stanowić podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, w celu usunięcia niezgodności co do opisu nieruchomości w księdze wieczystej.Granice ewidencyjne takiej działki, mogą być natomiast kwestionowane w sporze o zasięg prawa jej własności, tj. właśnie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Ustalenie granic może nastąpić także w postępowaniu windykacyjnym o wydanie nieruchomości odpowiadającej b. działce kat. [...].
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).