Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 września 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na M. i J.R. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego w O. na działce nr [...], uwzględniającego wszystkie dokonane zmiany w porównaniu z pierwotnym projektem dla tego obiektu, realizowanym w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 18 października 1982 r. Starosta O. decyzją z dnia 11 września 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę Naczelnika Miasta i Gminy O. nr [...] z dnia 18 października 1982 r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu nadzoru budowlanego jest wiążąca dla organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i dlatego należało uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust.2 Prawa budowlanego.
Od tej decyzji odwołanie wnieśli J.R. –B. i S.B., domagając się jej uchylenia.
Wojewoda decyzją z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa wart. 51 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. W omawianej sprawie zaistniała taka sytuacja. Organ I instancji, jak wskazano wyżej, zobligowany był przepisami do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe rozstrzygnięcie odpowiada zatem prawu.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J.R. –B. i S.B. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1/ art. 7 w związku z art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że decyzja wydana przez WINB w K. jest wiążąca dla organu, podczas gdy decyzja ta została wzruszona wnioskiem o wznowienie postępowania;
2/ art. 10 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony skarżącej o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji WINB w K. z dnia 29 września 2014 r.;
3/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia art. 154 § 1 K.p.a. polegającego na uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 18 października 1982 r., która zezwalała na budowę budynku mieszkalnego pomimo, że strony tej decyzji nabyły prawo do budowy budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji WINB w K. z dnia 29 września 2014 r. z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 K.p.a. Stwierdzili, że decyzja ta nie mogła być wykonana, gdyż M.R. zmarła, a organy nie ustaliły spadkobierców, ani też nie wstrzymały wykonania tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżących w całości poprał zarzuty zgłoszone w skardze. Dodatkowo wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu tj. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2016 r. Decyzją tą GINB stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie w dniu 29 września 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na M. i J.R decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Wobec wydania decyzji w tym trybie i jednoznacznego brzmienia art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego Starosta O. zobowiązany był do wydania decyzji uchylającej decyzję Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia 18 października 1982 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w O. na działce nr [...]. Zgodnie bowiem z treścią art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3.Wykładnia tego art. 36 ust. 2a Prawa budowlanego przepisu nie wymaga jakichś szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Jego gramatyczne brzmienie jest oczywiste.
Jeżeli organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wyda decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, to organ który wcześniej wydał pozwolenie na budowę je uchyla.
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miała jeszcze jedna okoliczność mianowicie J.R. –B. i S.B. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r. W wyniku wszczęcia postępowania nieważnościowego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [...] na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r. Organ wskazał, że decyzja organu wojewódzkiego została skierowana do osoby, która nie żyła już w momencie orzekania. Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Podkreślić należy, że po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 lutego 2016 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 19 stycznia 2016 r. Tym samym decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Przypomnieć należy, iż skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z mocą wsteczną (ex tunc) – od chwili jej wydania, tak, jakby nigdy nie powstała. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 407/11). Innymi słowy stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru, wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem.
Zatem decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchyliła wszelkie skutki prawne, jakie wywołała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r. W tak ustalonych okolicznościach prawnych i faktycznych z obrotu prawnego należało również wyeliminować decyzję Wojewody z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] oraz decyzje ją poprzedzającą. Jeszcze raz przypomnieć należy, że decyzje te były wydane jako konsekwencja i prawne następstwo decyzji, której nieważność stwierdzono. Skoro decyzje te były tzw. decyzjami zależnymi, to bezwzględnie w opisanej sytuacji należało je uchylić, gdyż nie istniała podstawa do ich wydania.
Z tych względów – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.
Wobec uwzględnienia skargi o kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.