Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przez M.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia 15 września 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącej M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 16 października 2009 roku, nr [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat K.S., któremu skarżąca w dniu 22 października 2009 roku udzieliła stosownego pełnomocnictwa (k. [...]).
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 roku sygn. akt II SA/Kr 1041/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Od wyroku tego M.B. wywiodła skargę kasacyjną. Została ona sporządzona przez pełnomocnika z wyboru - adwokata A.B., któremu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa w dniu 8 lutego 2010 roku (k. [...]). Pełnomocnictwo, udzielone adwokatowi K.S. zostało wypowiedziane przez skarżącą pismem z 5 lutego 2010 roku (k. [...]).
Pismem z dnia 6 czerwca 2010 roku skarżąca zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o sygn. akt II OSK 572/10 dotyczącej tej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie za pismem z dnia 7 marca 2011 roku przekazała akta sprawy o sygn. II OSK 572/10 celem rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 28 – 32 akt Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 572/10) skarżąca podała, że pracuje na pół etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto (łącznie z nadgodzinami). Podniosła, że ponosi wydatki w postaci opłacenia dojazdu do pracy - 107 zł, opłat za energię elektryczną - 109 zł miesięcznie, 40 zł miesięcznie na zakup lekarstw, zaś pozostałą część dochodów przeznacza na żywność, środki higieny itd. Podała, że nie posiada wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Z wniosku wynika również, że M.B. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 roku sygn. akt II S.A./Kr 1041/09 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Od wydanego postanowienia skarżąca M.B. wniosła sprzeciw. Podniosła, że wypowiedziała pełnomocnictwo dla pełnomocnika z urzędu, ponieważ stać ją było wówczas na adwokata z wyboru. Następnie jednak utraciła pracę, co zmusiło ją do wypowiedzenia pełnomocnictwa, udzielonego adwokatowi A.B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 249 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 15 września 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącej M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Ponieważ następnie skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo, udzielone na podstawie powyższego postanowienia, a nadto - jak wynika z jej oświadczenia - była przez pewien czas w stanie ponieść koszty związane z reprezentowaniem jej przez adwokata z wyboru - należy uznać, że okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy postanowieniem z 15 września 2009 roku, przestały istnieć. Wobec powyższego Sąd w punkcie l. postanowienia cofnął prawo pomocy, za podstawę biorąc art. 249 p.p.s.a.
Cofnięcie prawa pomocy, przyznanego postanowieniem referendarza z 15 września 2009 roku oznacza, iż brak jest przeszkód do merytorycznego rozpoznania ponownego wniosku skarżącej, która - jak wynika ze złożonego formularza PPF -domaga się zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata.
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu. Uznać należy, iż skarżąca spełnia te przesłanki, a wobec kwoty osiąganych dochodów zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości jest uzasadnione. Wydatki M.B. na dojazd do płacy, opłacenie kosztów energii elektrycznej oraz zakup leków wynoszą 256 zł miesięcznie.
Osiągane przez nią wynagrodzenie wynosi 856 zł brutto, a zatem netto mniej niż 700 zł miesięcznie. Przy czym - jak wynika z informacji podanych przez skarżącą, jest to kwota powiększona o wynagrodzenie za nadgodziny, w innych miesiącach wynagrodzenie może być więc niższe. Po odliczeniu wskazanych wydatków miesięcznie skarżąca ma do dyspozycji kwotę nieco ponad 400 zł. W ocenie Sądu taka sytuacja dochodowa M.B. nie pozwala jej ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punktach II. i III. postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.