Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest materialno-techniczna czynność odmowy zwrotu przez Miasto kwoty [...] zł jaką Spółka wpłaciła tytułem opłaty za korzystanie w roku 2003 r. z zezwolenia na sprzedaż alkoholu na terenie Miasta. Opłata taka ustanowiona została przez art.111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Miasto nie kwestionuje wysokości kwoty wpłaconej przez Spółkę, lecz - obowiązek Miasta dokonania zwrotu i dlatego domaga się oddalenia skargi.
Najważniejszym argumentem podnoszonym przez skarżącą Spółkę jest jej status zakładu pracy chronionej. Spółka jest przekonana, że wystarczająco udokumentowała decyzjami z 2002 r. i 2003 r., że wymogi zakładu pracy chronionej spełnia zarówno cała spółka, jak i każdy z jej sklepów.
Żądanie zwrotu wpłaconej opłaty za korzystanie w roku 2003 r. z zezwolenia na sprzedaż alkoholu Skarżąca Spółka wywodzi z art.31 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. oraz tekstu tego przepisu, obowiązującym od dnia 1 lutego 2003 r. Na tej podstawie Skarżąca twierdzi, że mając status zakładu pracy chronionej zwolniona była z obowiązku uiszczania opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Skarżąca powołuje się na pismo Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 25 marca 2003 r., w którym odnotowano nowelizację ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z dniem 1 stycznia 2003 r. Na mocy art.13 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 169, poz.1387) z dniem 1 stycznia 2003 r. art.31 ust.1 pkt 3 o rehabilitacji zawodowej... zwalniał zakłady pracy chronionej z opłat z wyjątkiem opłaty skarbowej.
Natomiast zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej... od dnia 1 lutego 2003 r. zwolnienie od opłat (z wyjątkiem opłaty skarbowej) przysługuje zakładowi pracy chronionej na podstawie art.31 ust.1 pkt 2 o rehabilitacji zawodowej...
Odpowiedź na skargę kwestionuje prawo skarżącej spółki do korzystania ze zwolnienia z opłat wniesionych w 2003 r. Prezydent dowodzi, że zwolnienie obejmuje jedynie tą część opłat publicznoprawnych, do których ma zastosowanie Ordynacja podatkowa. Tym samym odrzucono interpretację przedstawioną we wspomnianym piśmie Pełnomocnika Rządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Według stanu prawnego obowiązującego w dniu podejmowania zaskarżonej czynności materialno-technicznej, zakłady pracy chronionej zwolnione są z opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej. Przepis ten zastąpił poprzednie zwolnienie z niepodatkowych należności budżetowych. Jest rzeczą oczywistą, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu ma charakter publicznoprawny, skoro jest ona obligatoryjna, wyznaczana jest przepisami bezwzględnie obowiązującymi, a wola podmiotów prawa nie ma wpływu na obowiązek jej zapłacenia; nie jest ona ekwiwalentem świadczenia innego podmiotu, lecz jest wymagalna z chwilą upływu dnia wskazanego w prawie ze względu na okoliczności wskazane w przepisie. Dlatego dla załatwienia skargi w niniejszym postępowaniu nie ma żadnego znaczenia czy przepis zwalnia również z opłat o charakterze prywatnoprawnym.
W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw, aby zawężać zakres przedmiotowy ustawowego zwolnienia wyłącznie do opłat objętych Ordynacją podatkową. Efektem takiej interpretacji byłoby zwiększenie obciążeń publicznoprawnych zakładów pracy chronionej, a taka metoda stosowania prawa jest niedopuszczalna. W odniesieniu do obowiązków publicznoprawnych obowiązuję dyrektywa rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść podmiotu niezależnego od administracji (art.7, 31 i 84 Konstytucji RP).
W konsekwencji należało uwzględnić skargę w całości i orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692).
Sąd nie uwzględnił wniosku strony Skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (art.219 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), uznając że w tym zakresie rozstrzygające znaczenie ma enumeratywne wyliczenie zwolnień z kosztów sądowych w art.239 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W katalogu tym nie ma zakładów pracy chronionej. "Zwolnienie od opłat, przewidziane w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych nie obejmuje zwolnienia od opłat sądowych." (postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., FZ 4/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz.29). Mając to na uwadze o kosztach orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.: r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U.: r.2003, nr 124, poz.1153 i nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 228, poz.2261 i 2256).
Ponieważ wniosek strony skarżącej o zwolnienie z kosztów nie został uprzednio rozpoznany przez Sąd i strona nie została zobowiązana do uiszczenia wpisu, dlatego kończąc postępowanie w I instancji Sąd postanowił nakazać ściągnięcie przepisanego wpisu bezpośrednio od organu administracyjnego, stosownie do art.223 § 2 w zw. z art.200 i art.90 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz.2193).