Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14.02.2000r, na podstawie art.104 kpa oraz art.51 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz.414/, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. udzielił H. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem na magazyn płodów rolnych na działce nr ewid. 1 w miejscowości K. zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym integralną część decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestor, realizował budowę budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych i zgłoszeniu zamiaru budowy z dnia 31.07.1998r.
Organ podał, że postanowieniem z dnia 10.06.1999r wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy budowie tego budynku. W terminie ważności w/w postanowienia decyzją z dnia 19.08.1999r nałożono na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.
Wykonując nakazane czynności w wyznaczonym terminie H. K. w dniu 8.12.1999r wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót przy budowie przedmiotowego budynku. Dlatego też orzeczono jak w sentencji.
W odwołaniu od tej decyzji M. Z., M. Z. i D. Z. wnieśli o jej uchylenie.
Zarzucili, że cytowane przez organ zgłoszenie obejmowało zamiar budowy wiaty.
Przedmiotowy obiekt zrealizowano samowolnie, gdyż na jego budowę było potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę.
Podnieśli, że z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika, że realizowany budynek posiada 2 kondygnacje a powierzchnia zabudowy przekracza 35 m kw.
Usytuowanie budynku narusza przepisy rozporządzenia z dnia 14.12.1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zarzucili również, że decyzja organu I instancji narusza przepis art.30 pkt 1 i 4 oraz art.48 prawa budowlanego.
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2000r znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że działania organu I instancji należy uznać za zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Organ odwoławczy, po przedstawieniu historii postępowania administracyjnego w sprawie, przytaczając treść art.51 ust. 1 a prawa budowlanego z 1994r, stwierdził, że po wykonaniu obowiązku /wykonania czynności określonych w decyzji z dnia 19.08.1999r/, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej na powyższą decyzję A. Z., M. Z. i D. Z. wnieśli o jej uchylenie, podtrzymując argumenty przedstawione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podzielając stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Stosownie do utrwalonego stanowiska doktryny, gdyby w toku postępowania przeprowadzonego na podstawie art. 50 i 51 zostało bezdyskusyjnie ustalone, że samowola budowlana odpowiada dyspozycjom art. 48, wówczas postępowanie wszczęte na podstawie art. 50 podlegałoby umorzeniu, a zostałoby wszczęte postępowanie na postawie art. 48 prawa budowlanego /Kodeks budowlany. Komentarz Ludwik Bar, Edward Radziszewski, wyrok NSA z dnia 16.03.2000r IV SA 228/98A.
Dlatego też dokonując w niniejszej sprawie kontroli legalności decyzji z dnia 3.04.2000r, stosownie do treści art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie musi ograniczać się tylko do badania zgodności z prawem tej decyzji. Sąd może podjąć przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Jak już wyżej wyjaśniono, sprawą administracyjną było postępowanie w przedmiocie rozpoczęcia robót budowlanych bez wymaganego zezwolenia albo zgłoszenia.
Dlatego też kontrolą Sądu objęta została również decyzja organu I instancji z dnia 14.02.2000r., decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19.08.1999r znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności /na podstawie art.51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego/ oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10.06.1999r znak: [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego na działce w K. nr [...] będącego na etapie stanu surowego przykrytego częściowo zamkniętego z powodu prowadzenia ich w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych i zgłoszeniu zamiaru budowy dokonanym w dniu 31.07.1998r/.
W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 10.06.1999r o wstrzymaniu robót wydane na podstawie art. 50 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego, jak i decyzja z dnia 19.08.1999r oparta na przepisie art. 51 tej ustawy zostały wydane przedwcześnie, gdyż organ nie poczynił ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że w sprawie nie ma zastosowania art. 48 prawa budowlanego. W ramach unormowania z art. 51 ust.1 prawa budowlanego mieszczą się tylko takie obiekty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia i tylko w stosunku do takich obiektów organ uprawniony jest wszcząć postępowanie w tym trybie.
Ponadto, jak wynika z treści art. 51 ust. 1 pkt 2, na jego podstawie organ wydaje decyzję /a więc rozstrzygnięcie co do istoty sprawy/ nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art.51 ust. 1 a) miał następujące brzmienie: "Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych."
Rozstrzygnięcie dokonane na podstawie art. 51 ust. 1 a) musiało być poprzedzone ustaleniem, że w sprawie nie zachodzi wypadek z art. 48 prawa budowlanego, o czym była mowa już wyżej.
Konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.
Dlatego też w pierwszej kolejności organ winien ustalić, czy w sprawie nie zachodzi przypadek określony tym przepisem.
Cytowane wcześniej akty objęte kontrolą Sądu, takich ustaleń nie zawierają. Wobec powyższego, stwierdzając, że zaskarżona decyzja, jak i wcześniej wymienione akty ją poprzedzające naruszają art.7, 77 i 107 kpa, na podstawie cytowanych wyżej przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 200 ustawy, należało orzec jak w sentencji.