Uzasadnienie
W dniu 23 października 2008r. i 14 listopada 2008r. skarżący T. S. złożył ponowne wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych - od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wpisu od skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2008r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 sierpnia 2008r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wycięcie drzewa.
Skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na niskie dochody rodziny oraz fakt, że pozostaje on bez pracy. Podnosi, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód osiągany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości około 2000 zł rocznie, czyli 166 zł miesięcznie. We wniosku skarżący wskazał, że po skończeniu studiów na Politechnice [...] nie może znaleźć pracy i aktualnie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Podniósł także także, że mieszka razem z rodzicami w domu będącym ich własnością, zaś rodzice są osobami schorowanymi i w podeszłym wieku.
Ponadto skarżący podał, że jego rodzina utrzymuje się z emerytur matki w wysokości 907 zł oraz emerytury rolniczej ojca skarżącego w wysokości 836 zł. Według skarżącego miesięczne wydatki rodziny na wyżywienie, ubranie i środki czystości wynoszą około 1000 zł, na media 400 zł, a na zakup lekarstw dla rodziców 300 zł. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy sprawy wynika też, że rodzice skarżącego posiadają dom o pow. 100 m2, natomiast własnością skarżącego jest nieruchomość rolna o pow. 1,21 ha oraz nieruchomość leśna o pow. 12,18 ha. Skarżący podał też, że nie posiada wartościowych ruchomości ani oszczędności.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia Krakowie z dnia 28 listopada 2008r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wysokość miesięcznych dochodów rodziny wnioskodawcy w wysokości 1909 zł, posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna i las) oraz brak zadłużenia wskazują, że skarżący jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść koszty wymagane na obecnym etapie postępowania sądowego. Ponadto w uzasadnieniu podano, że obecna sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie zmieniła się na tyle, aby zmienić poprzednio wydane postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy z dnia 28 listopada 2007r., na mocy którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił skarżącego od ½ wpisu sądowego.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że referendarz sądowy błędnie ocenił jego sytuację materialną oraz podkreślając, że uzyskiwany przez jego rodzinę miesięczny dochód w kwocie 1909 zł oznacza, że na jedną osobę przypada miesięcznie kwota około 636 zł, a jest to suma często niewystarczająca do pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków i dlatego rodzeństwo pomaga skarżącemu utrzymać rodziców. Ponadto skarżący wskazał, że osiąganie dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego wymaga zainwestowania znacznych nakładów finansowych. Skarżący podniósł również, że wcześniej został zwolniony od ½ wpisu sądowego, co jego zdaniem prowadzi do wniosku, że powinien zostać zwolniony od opłaty od skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej oraz od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że wyżej wymienionym postanowieniem z dnia 28 listopada 2007r. skarżący został zwolniony od obowiązku uiszczenia połowy wpisu. Ponieważ w niniejszej sprawie, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis wynosi [...] zł (3% od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, czyli od kwoty [...] zł), Sąd uznał, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego pozwala na uiszczenie przez niego wpisu w kwocie 525,90 zł, którą to sumę skarżący uiścił w dniu 26 maja 2008r.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy obecnie podlegającym ocenie Sądu skarżący domaga się zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, która, zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia Rady Ministrów, wynosi 525,90 zł oraz zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, która, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U Nr 221, poz. 2192), wynosi 100 zł. Zatem skarżący wnioskuje o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kwoty wynoszącej razem 625,90 zł.
W ocenie Sądu, z oświadczeń skarżącego złożonych wraz z wnioskami o przyznanie prawa pomocy jednoznacznie wynika, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie uległy zmianie na niekorzyść od wydania postanowienia WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2007r. Wręcz przeciwnie, skarżący ukończył studia (zatem nie ponosi kosztów związanych z nauką) i jako osoba młoda ma możliwość podjęcia pracy. Może też skorzystać z posiadanego majątku (gospodarstwo rolne i 12 ha lasu). Przy rozpoznaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy mieć na uwadze sytuację majątkową w szerokim znaczeniu, tj. realną możliwość pozyskania środków finansowych, zarówno poprzez pracę jak i wykorzystanie posiadanego majątku.
Ponadto trzeba pamiętać, że skarżący winien się liczyć z ewentualnymi dodatkowymi kosztami postępowania co najmniej od maja 2008r., co od tego czasu pozwoliłoby mu na zaoszczędzenie kwoty 625,90 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
W związku z powyższym Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania odstępstwa od zasady ponoszenia przez stronę kosztów swojego udziału w postępowaniu sądowym. Instytucja zwolnienia od koszów powinna być stosowana w stosunku do osób, które wykażą, że nie są w stanie takich kosztów ponieść, co w rezultacie pozbawi ich prawa do sądu. W przypadku skarżącego taka sytuacja nie zachodzi i dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 pkt 2 ppsa.