Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 16 maja 2014 r. M.K. i C.K. zawarli wniosek o zwolnienie ich od opłaty od skargi. Następnie skarżący uzupełnili swój wniosek, oświadczając, że domagają się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na ich rzecz radcy prawnego. Uzasadniając swój wniosek, skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a ich miesięczny dochód wynosi 2.580 zł (emerytura skarżącej w wysokości 730 zł i emerytura skarżącego w wysokości 1.850 zł).
Ponadto w skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 110 m² oraz nieruchomość rolna o wielkości 2,57 ha. Strony dysponują oszczędnościami w wysokości 40.000. zł. Nie posiadają zaś cennych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podkreślili, że są osobami schorowanymi, gdyż M.K. przeszła dwie operacje na oczy, cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa i zwyrodnienia reumatologiczne, zaś C.K. choruje na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę i prostatę.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżących w całości.
Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw, w którym oświadczyli, że "podtrzymują w całości swój wniosek".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Dlatego strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Z art. 246 ppsa wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zatem to skarżący, ubiegając się o udzielenie prawa pomocy, winien przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić trzeba też, że zgodnie z art. 260 ppsa wniesienie sprzeciwu skutkuje tym, że orzeczenie referendarza traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W związku z powyższym Sąd dokonał ponownej oceny wniosku M.K. i C.K. o przyznanie prawa pomocy i przeanalizował informacje podane przez skarżących, a dotyczące ich sytuacji rodzinnej i majątkowej. Z twierdzeń samych skarżących jednoznacznie wynika, że w stosunku do nich nie zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy i to zarówno w zakresie całkowitym jak częściowym. Skarżący dysponują majątkiem nieruchomym w postaci domu o powierzchni 110 m² oraz nieruchomości rolnej o areale 2,57 ha. Uzyskują też stałe miesięczne dochody z emerytury w łącznej wysokości 2.580 zł, z których pokrywają koszty własnego utrzymania i leczenia. Zwrócić też należy uwagę, że skarżący posiadają oszczędności, których wysokość jest wielokrotnie wyższa niż wysokość wpisu sądowego (100 zł). Oczywistym jest więc, że tylko z samych zgromadzonych oszczędności skarżący są w stanie pokryć koszty sądowe, w tym wpis od skargi wynoszący 100 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.
Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.