Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 14 czerwca 2017 r.
We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z. K., synem- M. K. i wnukiem- D. K..
Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 4.864,35 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości [...] zł, świadczenie emerytalne żony w wysokości [...] zł, oraz wynagrodzenie za pracę syna M. K. w wysokości [...] zł. Pełnoletni wnuk skarżącego nie wykazuje żadnego miesięcznego dochodu.
W skład majątku wnioskodawcy wchodzi działka [...] a, zabudowana o wartości [...] zł. Żona skarżącego deklaruje oszczędności w wysokości [...] zł.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, iż brakuje mu środków pieniężnych na wniesienie opłaty sądowej od skargi. Wiek i przebyte choroby wymagają ciągłego leczenia. Wszystkie dochody, które otrzymuje wraz z rodziną przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Nie ma on żadnych oszczędności
Wnioskodawca we wniosku wymienił na co przeznacza wspólny miesięczny dochód – opłaty za media [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, lekarstwa – [...] zł. Poniósł też koszt zakupu aparatu słuchowego, nie udokumentował tego jednak w żaden sposób. Łącznie wykazane miesięczne wydatki konieczne rodziny zamykają się kwotą 1.080,27 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego wnioskodawcza nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobami, które również osiągają stałe miesięczne dochody i oszczędności. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Posiadane oszczędności w wysokości [...] zł, mimo iż we wniosku widnieją one jako oszczędności żony, bez wątpienią stanowią o ich wspólny majątek. Bez względu na cel przeznaczenia - w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów, które w przedmiotowej sprawie wynoszą 500 zł (wpis od skargi) – jest on zobowiązana w odpowiedniej części przeznaczyć oszczędności na ten cel.
Gdyby przyjąć, że wnioskodawca w jego sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270).