Uzasadnienie
W dniu 12 sierpnia 2011r. [....] Spółdzielnia Inwalidów "[....] ’ w likwidacji z siedzibą w K., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 kwietnia 2011r. wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Chemiczna Spółdzielnia "[....] " domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy, brak jakichkolwiek środków finansowych koniecznych do uiszczenia należnych opłat sądowych. Wskazuje, iż w chwili obecnej Spółdzielnia nie posiada żadnego majątku. W dniu [....].04.2010r. Walne Zgromadzenie członków skarżącej Spółdzielni podjęło uchwałę o jej likwidacji. Przyczyną był ujemny bilans ekonomiczny i brak możliwości odrobienia strat wobec braku rynku zbytu na produkty Spółdzielni. Ponadto, jak wskazano, Spółdzielnia zatrudniała ponad 80% członków załogi będących inwalidami, co rodziło dodatkowe koszty produkcji. Skarżąca obecnie nie wykazuje żadnych środków trwałych. Była właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [....] w K., składającej się z dwóch działek zabudowanych obiektami biurowo – produkcyjnymi i magazynowymi, które zmuszona była sprzedać aby pokryć należności wynikające z likwidacji.
Strona podkreśla, iż nie dokonuje żadnych operacji za pomocą rachunków bankowych. W posiadaniu Spółdzielni jest natomiast jeszcze działka zabudowana barakiem drewnianym, położona przy ul. [....] w K., o którą został złożony do Sądu Rejonowego dla [....] wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności poprzez zasiedzenie.
Zdaniem orzekającego, wniosek zasługuje w części na uwzględnienie.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawca – Spółdzielnia [....] w Likwidacji prowadziła działalność w zakresie produkcji artykułów chemii gospodarczej.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wysokość kapitału zakładowego Skarżącej określa się na 0. Spółdzielnia nie wykazuje żadnych środków trwałych, nie prowadzi od kwietnia 2010r. działalności gospodarczej, nie posiada żadnych rachunków bankowych. Wysokość straty na czas otwarcia likwidacji w 2010r. wyniosła -259 246,18 zł.
Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy – osobie prawnej może nastąpić, jeśli wykaże on, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w sprawie jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób fizycznych czy prawnych, toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych.
W ocenie orzekającego, strona wnosząca wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie wymaganych obecnie kosztów sądowych.
Spółdzielnia [....] likwidacji z siedzibą w K. od kwietnia 2010 roku nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej a strata na dzień otwarcia likwidacji wyniosła -259 246,18 zł. Spółdzielnia obecnie postawiona jest w stan likwidacji. Nie wykazuje żadnego majątku trwałego czy ruchomego. Choć wskazuje, iż obecnie toczy się w Sądzie Rejonowym [....] postępowanie o nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia obiektu magazynowego wraz z działką o pow. 135 m2.
Nie posiada żadnych środków finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Skarżąca Spółdzielnia nie obraca na bieżąco środkami finansowymi, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma możliwości dysponowania posiadanym jeszcze majątkiem, co do którego została założona sprawa sądowa, wszelki majątek ruchomy został wyprzedany na przestrzeni kilku lat od 2008 r. a środki ze sprzedaży – przeznaczone na wynagrodzenia pracownicze i udziały członkowskie oraz koszty postępowania likwidacyjnego - stąd – zdaniem orzekającego - nie będzie w stanie wygospodarować kwot należnego obecnie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.
Natomiast biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca Spółdzielnia jest w posiadaniu majątku, o który toczy się postępowanie sądowe w celu nabycia go w ramach zasiedzenia – stąd potencjalnie istnieje możliwość w przyszłości, iż skarżąca nabędzie środki finansowe bądź też majątek, którym będzie mogła dysponować i uzyskać w ten sposób dochód pozwalający na pokrycie innych, ewentualnych, następnych kosztów sądowych w sprawie.
Zwolnienie Skarżącej na obecnym etapie postępowania z należnego wpisu sądowego, pozwoli jej natomiast na prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym, oraz będzie zagwarantowanym konstytucyjnie zapewnieniem stronie prawa do sądu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).