Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi Gminy K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 maja 2013r., znak [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Strona skarżąca, określając kwestionowane postanowienie jako "decyzję", domagała się wstrzymania jego wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja udzielenia przez sąd administracyjny tymczasowej ochrony skarżącemu poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może odnosić się wyłącznie do takich rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które nadają się do wykonania. W orzecznictwie zasadnie podkreśla się, że pod pojęciem wykonania aktu administracyjnego trzeba rozumieć spowodowanie takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem, zawartym w danym akcie, przy czym może to nastąpić w sposób dobrowolny bądź przymusowy (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 888/08, Lex nr 477238).
Powyższe oznacza, że wykonalna będzie decyzja nakładająca na jej adresata obowiązek, ponieważ możliwa jest dobrowolna realizacja jej dyspozycji bądź wykonanie jej w trybie przymusowym, a także decyzja przyznająca adresatowi uprawnienie do konkretnego działania- wówczas realizując takie uprawnienie, strona będzie wykonywała akt administracyjny. Nie można natomiast mówić o wykonaniu- a zatem także o możliwości wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji, kiedy ma ona charakter odmowny- nie uwzględnia wniosku strony o przyznanie uprawnienia bądź nałożenie obowiązku na inną stronę, ponieważ akt taki nie ma przedmiotu wykonania (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 roku, sygn. akt II OZ 714/08, Lex nr 493646 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Wr 411/08, Lex nr 504587). W judykaturze wskazuje się między innymi, iż nie podlega wykonaniu decyzja umarzająca postępowanie administracyjne (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Wr 251/08, Lex nr 504581), a także taka, którą odmówiono stronie umorzenia należności pieniężnej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 lipca 2008 roku, sygn. akt II GZ 136/08, Lex nr 493692).
Pogląd, że wstrzymanie wykonania w trybie art. 61 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie tych aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu, prezentowany jest również w doktrynie (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, komentarz do art. 61, teza 7 i powołana tam literatura).
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczy aktu administracyjnego, którym organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W odniesieniu do wcześniejszych rozważań trzeba stwierdzić, że postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia stanowi rozstrzygnięcie formalne, nie odnoszące się w ogóle do istoty sprawy, a zatem nie jest oparte na przepisie prawa materialnego. W związku z tym nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada na nikogo obowiązku. Charakter prawny takiego postanowienia jest najbardziej zbliżony do rozstrzygnięć odmownych. Adresat takiej postanowienia nie nabywa na jego podstawie żadnych uprawnień, zatem nie może dobrowolnie go wykonać. Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia nie może być również wykonywana w drodze egzekucji administracyjnej, ponieważ nie nakłada na nikogo żadnych obowiązków, a jedynie oznacza, że adresat nie może skutecznie wnieść zażalenia Nie można wreszcie w żaden racjonalny sposób pogodzić ewentualnego wstrzymania wykonania takiego postanowienia z jego naturą, jaką jest formalne rozstrzygnięcie, zamykające drogę do wydania rozstrzygnięcia, konkretyzującej prawa i obowiązki stron.
Ochrona tymczasowa w postaci wstrzymania wykonania nie mogłaby przecież polegać na "chwilowym" przyjęciu, że zażalenie jest dopuszczalne, co również "chwilowo" obligowałoby organ administracji publicznej do jego rozpatrzenia. Skoro tak, to wstrzymanie wykonania tego rodzaju postanowienia w ogóle pozbawione jest sensu. Trzeba zatem, w nawiązaniu do przedstawionych wyżej podglądów orzecznictwa i doktryny przyjąć, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia nie posiada przedmiotu wykonawczego, nie podlega wykonaniu ani w sposób dobrowolny, ani przymusowy, a zatem nie istnieje możliwość wstrzymania jego wykonania w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez sąd administracyjny.
Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę przyjmując art. 61 § 3 p.p.s.a.