Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzja z dnia 14 marca 2002 r znak. [...], po rozpatrzeniu odwołania H. B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2001 r znak. [...], którą odmówiono wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] a wprowadzono zmianę podmiotową z urzędu. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 "b" ust.2 pkt2, art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.)
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Działka ewid. Nr [...] o pow. 0.1458 ha we [...] przy ul. [...], w rejestrze gruntów m. [...] w pozycji [...] figurowała jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w "samoistnym współposiadaniu " T. J., W. J. i M. J. - J..
H. B. jako współwłaścicielka z mężem działki [...] objętej KW [...], wystąpiła z wnioskiem o wprowadzenie zmiany podmiotowej, przez wpisanie jej jako władającej działką [...]. Żądanie opierała na twierdzeniu, że powyższą działkę nabyła wraz z nabytą aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1982 r Nr Rep. [...] działką [...] o pow. 0.2464 ha znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...].
Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r, odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej, przez wpisanie H. B. jako właścicielki działki [...]. Rozpatrując odwołanie H. B., Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] marca 2001 r uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem ustalenia czy obszar oznaczony na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 1998.12. [...] Nr [...], numerem działki [...] nie został wliczony do innej przylegającej do niego działki. Nadto wskazał organ odwoławczy, że ponownie rozpatrując sprawę winien organ mieć na uwadze fakt, iż z aktu notarialnego Nr [...] z dnia [...].06.1925 r wynikają prawa własności co do działki [...].
Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej przez uwidocznienie w ewidencji gruntów H. B. jako władającej działką Nr [...] o pow. 0.1458 ha. Zarazem dokonał organ zmiany w ewidencji gruntów, przez wykreślenie w pozycji rejestrowej [...] prowadzonej dla tej działki wpisanych tam jako " samoistnych posiadaczy " T. J., W. J., M. J. - J., a wpisanie w ich miejsce jako współwłaścicieli na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...].09. 1925 r za Nr [...] przez notariusza W. S.; M. S., K. S., L. S., H. S. i M. S..
Rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało na następujących ustaleniach:
Obszar obecnej działki ewid. [...] o pow. 0.1458 ha, w czasie zakładania ewidencji gruntów w 1969 roku wchodził w skład większej nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] o pow.9.8820 ha. Istnienie działki [...] o takiej powierzchni obrazuje szkic polowy Nr [...] jeszcze z 1963 r oraz dziennik obliczenia powierzchni tej działki.
W latach następnych, w trakcie realizacji ustawy uwłaszczeniowej dla potrzeb wydawanych aktów własności ziemi z działki [...] o pow. 9.8820 ha wyodrębniono m.in. działkę [...] o pow. 3.4022 ha, działkę [...] o pow. 0.26673 ha, oraz działkę Nr [...] o pow. 0.2533 ha o takim samym numerze co działka wyjściowa.
Podczas wyodrębniania powyższych działek z działki [...] o pow. 9.8820 ha, popełniono oczywistą omyłkę na mapie ewidencyjnej włączając poprzez tzw. przebaczenie granic (symbol przynależności działek) obszar odpowiadający obecnej działce [...] do działki, której powtórnie nadano numer [...] i powierzchnię 0.2533 ha. Działka [...] (wg. nowego oznaczenia),objęta została aktem własności ziemi Nr [...] wydanym na rzecz R. D. i G. D., jednakże powierzchnia ich działki - [...] została obliczona bez uwzględnienia obszaru odpowiadającego działce [...].Zaistaniała zatem sytuacja, że po 1969 r obszar odpowiadający działce [...] nie był wykazany w operacie ewidencji gruntów ani powierzchnią ani numerem działki. Taki stan ewidencyjnie trwał do roku 1998 r. Wówczas to Burmistrz Gminy, decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r znak [...] wprowadził zmianę w ewidencji gruntów, którą działce [...] o pow.0.2533 ha, nadano oznaczenie [...], a obszarowi nie objętemu ewidencją i oznaczeniem numer [...] o pow. 0.1458 ha.
Ustalił dalej organ I instancji, iż na działkę [...] o pow. 0.2464 ha wydany został na rzecz Z. J., akt własności ziemi Nr [...]. Działkę tę nabyła aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1982 r Nr [...] H. B. wraz z mężem E. B. od M. J. - J. - następczyni prawnej Z. J..Objęta aktem własność ziemi nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą Nr [...].Działka [...] nie obejmowała swą powierzchnią działki [...].Obszar działki [...] we wschodniej jej części na całej długości służył i służy jako droga objazdowa do działek sąsiednich, tj. działki [...] własność H. i E. małż. B., dz. [...] obecnie własności B. i H. małż. W., działki [...] współwłasności W. i T. J. oraz dz. [...] własności T. J..
Powyższa okoliczność stanowiła podstawę odmowy przez Starostę wpisu H. B. jako władającej działką [...], mimo oświadczenia przez M. J. - J., że przedmiotem sprzedaży mimo niezachowania formy aktu notarialnego oprócz działki [...] był również grunt wraz z dobudówką wzniesioną nad piwnicą na części działki [...].
Za podstawę zmiany ewidencji przez wpisanie w miejsce " samoistnych posiadaczy " działki [...] w pozycji rejestrowej [...], współwłaścicieli, a to M. S., K. S.. L. S. H. S. i M. S., przyjął Starosta [...] ustalenia dalsze.
Na podstawie aktu notarialnego sporządzonego dnia [...].09. 1925 r przez notariusza W. S., ustalono, że w drodze działu spadku dóbr ziemskich: M. S. oraz nieletnie L. S., H. S., M. S. i K. S., otrzymały na wyłączną i nieograniczoną własność, plac " o przestrzeni cztery morgi 27 prętów oznaczony na planie geodety Ż. sporządzonym w roku 1924 jako plac [...] lit B wraz z budynkami na tym placu ".Ustalając, że 4 morgi i 27 prętów odpowiada 2.2899 ha, odwołano się do " planu projektu podziału majątku [...] B" uwidocznionego na planie sporządzonym dnia [...].09. 1953 r przez inz. W. B. dla potrzeb Sądu Powiatowego we [...] sygn. [...] w sprawie zniesienia współwłasności z wniosku J. i J. P. p-ko M. S., z którego zdaniem organu I instancji jednoznacznie wynika, że "sporna działka [...] o pow. 0.14588 ha wchodzi w skład majątku "[...]Lit.B. W przeświadczeniu organu I instancji ustalenie to wskazuje, że działka [...] ma uregulowany stan prawny, a zatem, że istniała podstawa w przepisach paragrafu 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 29 marca 2001 r, do wykazania wyłącznie właścicieli tej działki, z pominięciem danych o osobach władających.
W odwołaniu od tej decyzji H. B. podnosiła, że zapadła bez przeprowadzenia dowodów, o które wnosiła.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrująca odwołanie, przyjął za własne ustalenia organu I instancji, a w szczególności ustalenie, że z udostępnionego przez Sąd Rejonowy we [...] planu podziału majątku oznaczonego jako "[...] Lit "B" sporządzonego [...].09. 1953 r przez inż W. B., wynika, że działka oznaczona obecnie numerem działki [...] o pow. 0.1458 ha wchodziła w skład tego majątku, a aktem notarialnym Nr [...] z [...].06. 1925 r przypisano własność tego majątku M. S., L. S., H. S., M. S. i K. S., co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że w ewidencji gruntów wykazuje się właścicieli nieruchomości, a dopiero w przypadku braku danych o właścicielach, dane o władających.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że plan podziału z 1953r dowodził tylko, że w 1953 r działka odpowiadająca działce [...] o pow. 0.1458 ha wchodziła wówczas w skład majątku, ale nic nie dowodził, że stanowi ona własność osób wymienionych w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przyjął, że " w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów prawnych stwierdzających, że stan ten uległ zmianie".
Nie podzielił organ odwoławczy zarzutów odwołania, co do błędnych ustaleń opartych na szkicu polowym Nr [...] z 1963, wskazując, iż w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniono, przyczyny błędu polegającego na nieobjęciu ewidencją po 1969 obszaru działki oznaczonej od 1998 r jako działka [...] o pow. 0.1458 ha.
Zajął również organ odwoławczy stanowisko, że bez wpływu dla sprawy pozostaje oświadczenie M. J. - J., z którego wynika, że przedmiotem sprzedaży oprócz działki Nr [...] był również grunt wraz z dobudówką wzniesioną nad piwnicą stanowiąca część działki Nr [...], ponieważ fakt ten nie znajduje potwierdzenia w dokumentach prawnych tj. akcie notarialnym Rep.A Nr [...] i Księdze Wieczystej Nr [...].
Wskazano, że podnoszony w odwołaniu problem północnej granicy działki Nr [...] może być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję wniosła H. B..Nie wskazując naruszonego przepisu prawa zarzucono, że decyzja narusza jej prawo własności gruntu wraz z budynkami znajdującymi się na spornej działce oznaczonej aktualnie Nr [...], podnosząc, że aktem notarialnym nabyła również grunt wraz z dobudówką wniesioną nad piwnicą tej działki.
Następnie skargę uzupełniła skarżąca wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego, z uwagi na toczącą się z jej wniosku i wniosku T. J. sprawę I Ns [...] Sądu Rejonowego we [...] o stwierdzenie zasiedzenia działki [...].
Wniosek o zawieszenie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 19 listopada 2002 r, sygn. II S.A./Kr 1097/02.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004 r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art.97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisem art. 3 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), przedmiot kognicji sądu administracyjnego stanowi kontrola działalności administracji publicznej. Kontrolę tę sprawują sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art.1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U.
Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu kontroli pod względem zgodności z prawem, nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawy prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania skargi za uzasadnioną, aczkolwiek z przyczyn innych niż przytoczone na jej poparcie.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086 - zwana dalej ustawą-w przepisie art.2pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynki i lokalami. Podmiotowy i przedmiotowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, określają przepisy art.20 ustawy, oraz wydanych na podstawie jej art.26 rozporządzeń wykonawczych. W świetle art.20 ust. 1 pkt 1 do informacji przedmiotowych dotyczących gruntów należą informacje m.in. o ich położeniu, granicach, powierzchni oraz oznaczeniach ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Według przepisu art.20 ust.2 pkt 1, w ewidencji gruntów, wskazuje że także (tzn. poza informacjami przedmiotowymi); właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Zawarty w Rozdziale 10 - przepisy przejściowe i końcowe art..51 stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów budynków (Dz.U.Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się także osobę władającego. Powyższe regulacje dowodzą, że zakresem informacji podmiotowej ewidencji gruntów i budynków w zasadzie objęta jest osoba tylko właściciela, a nie podmiot, który włada gruntem lub budynkiem. Władającego uwidacznia się w ewidencji wówczas tylko, gdy przedmiotem władania są grunty państwowe i samorządowe (nie prywatne), albo, gdy nie jest uregulowany stan prawny (nie ma tytułu własności) gruntu nie będącego gruntem państwowym lub samorządowym.
Nośnikiem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwana dalej ustawą w zasadzie (poza regulacją zawartą w art.51) nie określa zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji, czyniły to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca: 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z paragrafem 84 tego Rozporządzenia operat ewidencyjny założony i prowadzonej przed wejściem w życie rozporządzenia do czasu jego modernizacji podlega bieżącej aktualizacji na zasadach określonych w rozporządzeniu, w takim zakresie w jakim umożliwia te aktualizację informatyczny system obsługujący bazę danych ewidencyjnych. Obowiązywanie przepisów tego Rozporządzenia dostrzegły organy administracyjne obu instancji.
Należy tylko zaznaczyć, że przepisy powyższego rozporządzenia w ogóle nie posługują się instytucją i terminem " prostowania " operatu ewidencji gruntów, znanym wcześniejszym aktom wykonawczym, lecz wprowadzają instytucję " aktualizacji " ewidencji (paragrafy 45 ust. 1 i 2, 46 ust. 1), w czym mieszczą się także zmiany polegające na wymianie wprowadzonych do operatu ewidencji informacji błędnych czy nieścisłych.
Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta (art. 22 ust. 1 ustawy). Zgodnie z paragrafem 10 ust. 1 ewidencja obejmuje:
1/ dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, 2/ dane dotyczące właścicieli nieruchomości.
Według ust.2 tego paragrafu, w przypadku braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Przepis paragrafu 12 ust.2 stanowi, że o wykazaniu w ewidencji osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w paragrafie 10 ust.2 (a więc władających) orzeka starosta w drodze decyzji. Taka regulacja wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wprowadzenia zmian podmiotowych co do władającego, zapada w trybie postępowania administracyjnego (paragraf 47 ust.3), a zatem przy zachowaniu zasad tego postępowania dotyczących m.in. zbierania i oceny zebranego materiału dowodowego (art. 7, 77, 80 kpa) a także zasad dotyczących udziału w postępowaniu wszystkich jego stron przy zapewnieniu im możliwości czynnego udziału (art. 61 paragraf 4 i 10 paragraf 1 kpa).
Wszczęcie postępowania w sprawie zainicjował wniosek H. B., w którym powoływała się na nabycie (wniosek z [...].08. 2000 r i z [...].09. 2000) aktem notarialnym Nr Rep.A. [...] nieruchomości "w granicach działki [...] i [...]", co sugerowało żądanie zmiany podmiotowej w kierunku wpisania skarżącej jako właścicielki działki [...].Dopiero w toku dalszego postępowania określono, iż przedmiotem żądanej zmiany jest wpis skarżącej jako władającej działką w miejsce osób dotychczas figurujących w ewidencji jako władający tą działką nie mającą uregulowanego stanu prawnego.
Organy obu instancji odmawiając wprowadzenia żądanej przez H. B. zmiany, zarazem z urzędu, lecz bez zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tym zakresie dokonały dalej idącej zmiany podmiotowej, polegającej na wykreślenie osób wykazanych w ewidencji jako władający ("samoistni posiadacze") działką [...],a wpisanie współwłaścicieli na podstawie aktu notarialnego z [...] września 1925 r Nr [...] sporządzonego przez notariusza W. S..
W zakresie tej zmiany decyzja zapadła z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Wprowadzając zmianę podmiotową przez wpis jako współwłaścicieli działki [...] M. S., K. S., L. S., H. S. i M. S., wymienionych w kacie notarialnym z dnia [...].09.1925, organy nie wskazały, które z tych osób lub ich następcy prawni, są uczestnikami postępowania ewidencyjnego. W akcie notarialnym z 1925 r poza M. S., pozostały osoby oznaczono jako małoletnie. Ze znajdujących się na k. 43 i 44 akt kserokopii postanowień Sądu Powiatowego we [...] z dnia [...] grudnia 1949 (sygn.akt Sp. [...]) i Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1989 (sygn.Ns [...]), wynika tylko, że K. z S. J. zmarła dnia [...].10.1946 r, a spadek po niej nabyła wraz z gospodarstwem rolnym córka J. W. E. J. zam. D..
Przepis paragrafu 12 ust. 1 w punktach 1-5 określa rodzaj dokumentów na podstawie, których uwidacznia się w ewidencji właścicieli nieruchomości, (oraz w sytuacji wskazanej paragrafem 11 ust. 1 pkt 1 i 2 inne osoby i jednostki organizacyjne.)
Przepis ten przewiduje, że podstawę uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków danych o właścicielach nieruchomości stanowią;
1/ wpisy w księgach wieczystych, 2/ prawomocne orzeczenia sądowe, 3/ umowy zawarte w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4/ ostateczne decyzje administracyjne, 5 / dyspozycje zawarte w aktach normatywnych
Brzmienie paragrafu 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wskazuje, że wprowadzenie zmiany podmiotowej na podstawie aktu notarialnego, dopuszczalne jest wówczas gdy przedmiotem umowy zawartej w tej formie jest przeniesienie lub ustanowienie praw rzeczowych do nieruchomości. Rozporządzenie, ani ustawa Prawo Geodezyjne i Kartograficzne nie zawiera własnej definicji nieruchomości. Na potrzeby ewidencji, akty te posługują się pojęciem działki ewidencyjnej, jako ciągłego obszaru gruntu położonego w granicach jednego obrębu, jednorodnego pod względem prawnym, wydzielonego z otoczenia za pomocą linii granicznych (paragraf 9 ust.1 rozp.). Działka jako jednostka geodezyjna jest pojęciem odrębnym od pojęcia nieruchomości. Nieruchomością są częścią powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (art. 46 Kod. cywilnego). O tym czy określony obszar stanowi odrębny przedmiot własności, decyduje wpis prawa w księdze wieczystej.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 24 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (tj.Dz.U. z 2001 r Nr 124..poz. 1361 z późn. zm. Dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą. Nieruchomość może obejmować jedną lub więcej działek, położonych w kompleksie lub rozrzuconych. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków (art.26 ust. 1).Dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budowlanych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, że w odrębne przepisy stanowią inaczej.(paragraf 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r w sprawie wprowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U.Nr 102 poz.1122 z późn. zm.).Oznaczenie nieruchomości zawarte jest dziale I - O księgi wieczystej (art.25 ust. 1 pkt 1 ustawy o ks.w i hip., oraz paragraf 27 cyt. Rozporządzenia).
W świetle powyższego akt notarialny może stanowić przewidzianą przepisem paragrafu 1 2 ust. L pkt 3 Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków, samodzielną i wystarczającą podstawę uwidocznienia w ewidencji gruntów praw dotyczących właścicieli nieruchomości, wówczas tylko, gdy zmiana ma wyłącznie charakter zmiany podmiotowej w odniesieniu do nieruchomości mającej już urządzoną księgę wieczystą, a więc zmiana podmiotowa wynikająca z aktu dotyczy obszaru już określonego w księdze wieczystej danymi z ewidencji gruntów i budynków.
Należy zatem odróżnić sytuację w których przedmiotem aktu notarialnego jest co prawda przeniesienie lub ustanowienie praw rzeczowych do nieruchomości, lecz będąca przedmiotem czynności " nieruchomość " nie ma jeszcze przymiotu nieruchomości objętej i opisanej księgą wieczystą. Wprowadzenie zmiany podmiotowej zaskarżoną decyzją, nastąpiło właśnie w takiej sytuacji, gdyż do działki ewid. [...] o pow. 0.1458 ha nie objętej urządzoną księgą wieczystą " przypisał" organ prowadzący ewidencję jej właścicieli. Za ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy stanowisko, że w zakresie zmian podmiotowych organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach wnioskodawcy do gruntu. Podstawę wprowadzenia takich zmian stanowić mogą tylko tytuły prawne wykazane w odpowiednich dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności.(Por. np. wyroki NSA z dnia 2001.11.06 - II SA. 2099/00 -Lex Nr 82005 i z 1999.04.07 II SA 119/99 -Lex 46215).
Przypomnienie tej reguły istotnej dla informacyjnego a nie prawotwórczego charakteru ewidencji gruntów i budynków jest konieczne z uwagi na uznanie aktu notarialnego z dnia 1 września 1925 r a więc sprzed prawie 80 lat, za dokument, mający moc do wodo wadia aktualnego stanu własności. Miało to miejsce w sytuacji, gdy organom administracji wiadomo było, ze do sygn. [...] Sądu Powiatowego we [...] z wniosku J. i J. małż. P., wszczęto postępowanie przy udziale M. S., o zniesienie współwłasności, zawieszone następnie postanowieniem z 18 grudnia 1953)k. 159). Z akt tego postępowania, co do wyników, którego nie poczyniono ustaleń, pochodził " projekt podziału majątku [...] L AB" inż. W. B. z 1952 (k. 158), na podstawie, którego organy poczyniły ustalenia, że działka ewid. [...] wchodziła w skład majątku objętego tym planem. I z tej przyczyny akt notarialny z dnia [...].09.1925 nie miał wystarczającej mocy dowodowej ", by dawać podstawę do wprowadzenia zmiany podmiotowej, niezależnie od wskazanego wyżej braku co do " przedmiotu " (nieruchomości obj.kw), której zmiana podmiotowa ma dotyczyć.
Zasada systematycznej aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wynikająca z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podkreślona nałożonym na Starostę przepisem paragrafu 44 pkt 2 Rozporządzenia z 29 marca 2001 r obowiązkiem utrzymania operatu ewidencyjnego wstanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji zmian nie aktualnych, a więc nie oddających aktualnego (na nas wydania decyzji w tym przedmiocie) stanu prawnego.
Przepis paragrafu 46 ust. 2 w punktach 1-4 określa sytuacje, w których organ prowadzący ewidencję wprowadza zmiany z urzędu, bez wniosku osób, organów lub jednostek organizacyjnych. Do zainteresowanych zatem należy uprzednie uzyskanie poza postępowaniem ewidencyjnym dokumentu stwierdzającego, iż służą im prawa własności do nieruchomości, odpowiadającej działce ewid. [...], oraz założenie księgi wieczystej dla tej nieruchomości opisanej danymi z ewidencji gruntów.
Zawarte w uzasadnieniu poprzedniej decyzji organu II instancji wskazanie co do uwzględnienia skutków aktu notarialnego z [...].09. 1925 Nr rep. [...] oznaczonego w uzasadnieniu datą wydania odpisu z dnia [...].06. 1951 za Nr rep [...] (k.29/2 z akt), było nie tylko niewiążące w świetle art. 138 paragraf 2 kpa dla organu ponownie rozpoznającego sprawę, ale także sprzeczne z zasadą aktualności operatu ewidencji gruntów.
Z tych przyczyn winny organy rozważyć, czy istnieją w sprawie aktualne przesłanki do kontynuowania prowadzonego z urzędu (lecz bez zawiadomienia o wszczęciu w tym zakresie) postępowania o wprowadzenie w ewidencji gruntów zmian innych, niż zmiany objęte żądaniem skarżącej oraz podjąć ewentualne decyzje procesowe w tym przedmiocie.
Treść skargi a zwłaszcza, powoływanie się na,, naruszenie prawa własności gruntu z budynkami na działce Nr [...] ",świadczy, że skarżącej nie wyjaśniono w trybie art.9 kpa dostatecznej różnicy pomiędzy żądaniem wprowadzenia zmiany przedmiotowej, przez uwidocznienie właściciela nieruchomości a żądaniem wprowadzenia zmiany odzwierciedlającej stan władania działką nie mająca uregulowanego stanu prawnego. W przypadku żądania zmierzającego do wpisu prawa własności będą miały organy na uwadze sytuację prawną wynikająca z toczących się postępowań o zasiedzenie nieruchomości. W przypadku zaś żądania dotyczącego stanu władania należy szczegółowo ustalić, w czyim władaniu (współwładaniu) działka ta się znajduje i czy stan ten uzasadnia aktualizację ewidencji gruntów przez wprowadzenie stosownej zmiany.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w 1 punkcie sentencji na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Treść zaskarżonych decyzji, daje podstawę do opartego na przepisie art. 152 powołanej ustawy w wyrzeczenia zawartego w punkcie II -gim sentencji, że decyzje te (do czasu uprawomocnienia się wyroku) nie mogą być wykonane. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego poniesionych przez skarżącą oparto- na przepisie art. 200 kpa.