Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2005 r. Prezydent Miasta [...] przyznał skarżącej M. C. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w okresie od 01.11.2005 do [...] r. w wysokości po [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny stwierdził, że skarżąca spełniała warunki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, określone w art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz. U. nr 228 poz. 2255 ze.zm.) o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie i wniosła o przyznanie zasiłku od [...] 2005 r, a nie jak wynika z zaskarżonej decyzji – od listopada 2005 r. We wniosku skarżąca podniosła, że ma kłopoty z pamięcią, a także z koncentracją i nie zorientowała się, że zasiłek dostaje inną drogą niż dotychczas.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, uznając, że jest zgodna z prawem. Wysokość i rodzaj przyznanego świadczenia, zdaniem organu odwoławczego, jest prawidłowa, co zresztą nie budziło wątpliwości z punktu widzenia treści odwołania.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z wymaganą dokumentacją został złożony w siedzibie Urzędu Miasta [...] w dniu [...] listopada 2005 roku. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, prawo do świadczeń rodzinnych skarżąca nabyła od dnia 1 listopada 2005 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że istota wskazanego wyżej przepisu polega na tym, że ustawa uzależnia jego zastosowanie od spełnienia ściśle określonej przesłanki - to data złożenia wniosku determinuje dzień przyznania świadczenia. Na skarżącej spoczywał obowiązek zgromadzenia wymaganych dokumentów, które następnie prawidłowo wypełnione należało załączyć do wniosku. Data złożenia całości dokumentacji decyduje o ustaleniu prawa do przyznania świadczenia. Należy także pamiętać, że zgodnie z art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że po zgromadzeniu stosownej dokumentacji skarżąca zwróciła się we wskazanym wyżej dniu o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego do Prezydenta Miasta [...], a zatem od tego momentu można mówić o realizacji dyspozycji art. 24 ust. 2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Kolegium podkreśliło, że ustawodawca nie pozostawił organom administracji publicznej możliwości innej kwalifikacji terminu, od którego przedmiotowe świadczenie może być przyznane. Ustawodawca nie przewidział, aby przyznawanie przez organy gminy zasiłku pielęgnacyjnego mogło być z uzasadnionych przyczyn przyznane od początku okresu zasiłkowego, tj. od dnia 1 września 2005 r., pomimo że wniosek skarżącej wpłynął późnej, niż we wrześniu. Okoliczność, że osoba ubiegająca się o zasiłek dysponuje już wcześniej orzeczeniem o niepełnosprawności, zdaniem Kolegium, nie jest w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych, automatyczną przesłanką decydującą o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. Znacznie prawne ma bowiem moment, w którym złożono wniosek, do którego dołączono między innymi przedmiotowe orzeczenie.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca podniosła, że miała prawo do zasiłku w miesiącach [...] i [...] 2005r., lecz została niesłusznie pozbawiona tych świadczeń. Zdaniem skarżącej, przyczyną nie otrzymania zasiłku była zmiana organizacyjna po stronie organów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wniosło o jej oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu [...]11.2005 r wystąpiła z wnioskiem do organu l instancji o ustalenie na jej rzecz prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Nie jest także sporne prawo skarżącej do zasiłku pielęgnacyjnego, wynikające z orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS nr [...] orzekającego o jej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz wysokość orzeczonego świadczenia.
W rozpatrywanej sprawie sporny jest terminu, od którego ustala się prawo do wnioskowanego świadczenia. Mianowicie zgodnie z art. 24 ust. 2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W związku z tym, że przedmiotowy wniosek został złożony w dniu [...].11.2005 r wraz z wymaganą dokumentacją w siedzibie Urzędu Miasta Krakowa, dlatego wnioskowane świadczenie skarżąca nabyła od dnia 1.11.2005 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270).
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] w zakresie, w jakim je zaskarżono, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie w części dotyczącej daty początkowej przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego.
Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ww. ustawa o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art.2 pkt.2 tej ustawy świadczeniem rodzinnym jest m.in. świadczenie opiekuńcze tj. zasiłek pielęgnacyjny. W myśl art.16 ust.1 ww. ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że warunkiem ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jest legitymowanie się przez osobę ubiegającą się o ten zasiłek orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Stosownie zaś do art.24 ust.4 tej ustawy, w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przyznając skarżącej, jako osobie spełniającej przesłanki określone w art.16 ust.2 pkt.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyjęły, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożony został przez skarżącą we właściwym organie w dniu [...]11.2005 r, co skutkowało z kolei przyznaniem skarżącej świadczenia od dnia 1.11. 2005 r na okres do dnia [...] r, gdyż zgodnie z orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS nr [...] z dnia [...].2005 r, skarżąca została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i niezdolna do samodzielnej egzystencji na okres do [...] r.
Podnieść należy, że art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. W ocenie tut. Sądu, przepis ten nie ma zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Podkreślić należy, że art.24 ust.2 tej ustawy nie może mieć zastosowania w przypadku, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do zasiłku pielęgnacyjnego, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku związana jest ze zmianą stanu prawnego polegającego na wskazaniu przez ustawodawcę innego organu właściwego w sprawie przyznania i wypłaty świadczenia.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca jest osobą niepełnosprawna powyżej 16 roku życia, legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności o charakterze okresowym, a zasiłek pielęgnacyjny był jej już wcześniej przyznany i wypłacany do dnia [...].2005r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w [...], zgodnie z art.48 ust.2 pkt.2 lit. d ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wniosek skarżącej z dnia [...]11.2005 r nie był zatem pierwszym wnioskiem w sprawie i wbrew twierdzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], nie wszczynał on odrębnego postępowania. Złożenie tego wniosku związane było ze zmianą organu uprawnionego do przyznania i wypłaty zasiłku, która to zmiana była wprowadzona ww. ustawą z dnia 28.11.2003 r o świadczeniach rodzinnych. Od dnia 01.09.2005 r organem właściwym do przyznania i wypłacania świadczenia w odniesieniu do skarżącej, zgodnie z art.49 ust.1 pkt.1 ustawy, był Prezydent Miasta Krakowa, a to ze względu na miejsce zamieszkania skarżącej.
W wyroku z dnia 6 września 2006 r, syg.akt I SA/Wa 1028/06 (Lex Nr 256729) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zmiana podmiotu przyznającego i wypłacającego świadczenie oraz złożenie kolejnego wniosku do właściwego organu nie powoduje wszczęcia nowej sprawy. Tut. Sąd rozpatrujący sprawę skarżącej M. C., w pełni podzielił to stanowisko. Skarżąca legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności o charakterze okresowym, już wcześniej miała przyznany i wypłacany zasiłek pielęgnacyjny. Zmiana podmiotów realizujących to świadczenie nie spowodowała wygaśnięcia dotychczas przyznanych świadczeń.
Zdaniem tut. Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, określający początek przyznania i wypłacania zasiłku. Wniosek skarżącej z dnia [...] listopada 2005 r należało potraktować jako wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego świadczenia i zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać przyznany skarżącej począwszy od dnia [...] 2005 r. Skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji zmiany organu właściwego w sprawie, spowodowanej zmianą przepisów. Ustawa nie wiąże z samą zmianą podmiotu realizującego wypłatę świadczeń przyznanych na jej podstawie, kompetencji podmiotu kontynuującego realizacje wypłat, do ponownego orzekania w przedmiocie prawa do wypłacanego świadczenia.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, co skutkowało uchyleniem rozstrzygnięć tych organów w części dotyczącej daty początkowej przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego.
W związku z tym Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
powołany przez organu obu instancji art.24 ust.2 ww. ustawy, będący podstawą ustalenia daty początkowej prawa do zasiłku rodzinnego