Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Wojewody [....] z dnia 20 lipca 2016 r.
We wniosku wnioskodawczyni oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Wnioskodawczyni podała, iż pracuje, ale dochód w jakiej w miesięcznej wysokości uzyskuje. Oświadczyła jednak, iż dysponuje oszczędnościami w wysokości 10.000 zł, zgromadzonymi na rachunku bankowym.
W skład posiadanego przez wnioskodawcę majątku wchodzi mieszkanie o pow. 62 m2, ½ udziału w działce o pow. 17 arów.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, z uwagi na zakup mieszkania znalazła się w ciężkiej sytuacji materialnej. Wszystkie swoje oszczędności przeznaczyła ona na wkład własny do kredytu. Ponadto wnioskodawczyni cierpi na poważne schorzenie kręgosłupa, ostatnie 6 miesięcy spędziła na zwolnieniu lekarskim - co znacznie zmniejszyło jej dochody.
Wnioskodawczyni we wniosku określiła również wysokość miesięcznych stałych zobowiązań i wydatków – spłata kredytu hipotecznego – rata 1.500 zł, opłaty za mieszkanie – 500 zł, rehabilitacja – 200 zł. - daje to łączną kwotę 2.200 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu z tytułu pobieranego wynagrodzenie za pracę, majątek znacznej wartości oraz oszczędności zgromadzone na koncie bankowym. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Posiadane oszczędności w wysokości 10.000 zł, które - bez względu na cel przeznaczenia - w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów – w przypadku skarżącej wpis od skargi w wysokości 500 zł – jest ona zobowiązana w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel.
Gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni w jej sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270).