Uzasadnienie
J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na opinię Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zawartą w piśmie z 13 maja 2010 r., znak: [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwrot ściągniętej części grzywny. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z uwagi na niskie dochody rodziny, brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia wymaganych kosztów. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną. Dochód rodziny stanowi renta skarżącego w kwocie [...] netto, renta małżonki wypłacana z KRUS w wysokości [...]zł kwartalnie, dofinansowanie otrzymywanego z Unii Europejskiej w kwocie 765 zł rocznie (z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania) oraz dochodu z prowadzonej przez wnioskodawcę działalności rolnej.
Skarżący wskazał, że ponosi znaczne koszty utrzymania nieruchomości, prowadzenia gospodarstwa rolnego i wynoszą one: 100 zł gaz, 86,36 zł – energia elektryczna, węgiel – 2500 zł, kombajn 800 zł, leki dla żony 500 zł, nawozy sztuczne 1500 zł, środki ochrony roślin 250 zł, orka, siew, opryski 700 zł, ubezpieczenie budynku i obejścia 350 zł. Nadto, skarżący posiada 100 letni, drewniany dom o pow. 40 m2 oraz 1,7 ha nieruchomości rolnej. Dodatkowo z dołączonych przez skarżącego dokumentów wynika, iż posiada on również współudział w 1/3 części w nieruchomości rolnej o pow. około 0,3 ha. Wnioskodawca nie wykazał posiadania wartościowych ruchomości, czy też oszczędności. Oświadczył, iż nie posiada maszyn rolniczych ani samochodu. Wskazał, iż koszty utrzymania gospodarstwa rolnego są bardzo wysokie i po opłaceniu mediów związanych z utrzymaniem domu, gospodarstwa, leków nie ma możliwości zaoszczędzić jakichkolwiek środków.
Postanowieniem z 18 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącego w ½ części od wpisu sądowego od skargi, w pozostałym zakresie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Skarżący w zakreślonym terminie wniósł sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja skarżącego nie daje, zdaniem Sądu, możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia sytuacji bytowej. Rzeczywiste warunki materialno- bytowe przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż konieczność ich poniesienia, zagroziłaby egzystencji skarżącego i jego rodziny. Skarżący co prawda uzyskuje wraz z żoną stały dochód, jak również prowadzi gospodarstwo rolne, jednakże osiągane środki finansowe w zestawieniu z deklarowanymi przez skarżącego kosztami wystarczają jedynie na podstawowe utrzymanie i nie pozwalają na poczynienie stosownych oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na prowadzenie sprawy przed sądem.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku skarżącego.
W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.