Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat G. decyzją z dnia 2 lipca 2020r., nr [...], znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 1333, dalej: "PrBud"), nakazał inwestorowi J.Z., rozbiórkę ogrodzenia w postaci urządzenia elektrycznego stanowiącego dodatkowe zabezpieczenie istniejącego ogrodzenia działki niezabudowanej tzw. pastucha elektrycznego — wykonanego z trzech napowietrznych przewodów elektrycznych bez izolacji (pod napięciem), zamontowanych na słupkach - zlokalizowanego działkach nr [...] obręb [...] K. w okolicy ul. G. w K., zrealizowanego w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź środowiska oraz niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dz. U. 2019 póz. 1065), o długości ok. 266,00 mb.
Odwołanie wniósł J.Z. podkreślając, iż nieprawidłowo ustalono stan faktyczny pomijając, iż sporne ogrodzenie ma charakter jedynie tymczasowy, nadto nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi bądź środowiska.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją Nr [...] Znak: [...] z dnia 20 sierpnia 2020r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 PrBud, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy
W uzasadnieniu wskazano, że sporne ogrodzenie zostało usytuowane pomiędzy działkami prywatnymi i jego wysokość nie przekracza 2,20 m, zatem jego wykonanie nie wymagało ani zgłoszenia, ani tym bardziej pozwolenia na budowę. Jednak w przypadku realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, czy też w przypadku wykonania ich w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, mogą mieć zastosowanie nakazy wynikające z przepisów art. 50 i 51 Prbud, i taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Pastuch elektryczny został usytuowany z trzech stron przed istniejącym stałym ogrodzeniem działki nr [...], wykonanym ze słupków stalowych i siatki ogrodzeniowej. Jak wynika to także z ustaleń PINB, a co zostało opisane i przedstawione graficznie i zdjęciowo w materiale dowodowym, pastuch elektryczny został wykonany na działkach osób trzecich. Pastuch elektryczny zasilany jest z przyłącza energetycznego, zlokalizowanego na działce nr [...].
W materiale dowodowym zalega materiał zdjęciowy (k. 35 akt PINB) który potwierdza powyższy fakt. Wykonane ogrodzenie narusza wymogi przepisu § 41 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U 2019, póz. 1065), który stanowi min., że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt (ust. 1)
Jak wynika z materiału dowodowego, działanie przedmiotowego ogrodzenia stwarza zagrożenie dla ludzi i zwierząt, co zostało wskazane także w piśmie H.W. z dnia 24 czerwca 2020r. przesłanym do PINB drogą mailową. Z powyższych względów, należy uznać, że organ I instancji miał podstawy do wydania skarżonej decyzji.
Nadto tryb naprawczy ma zastosowanie nie tylko wtedy, gdy roboty budowlane (nie będące budową) nie są prowadzone na podstawie wymaganego pozwolenia czy zgłoszenia, ale nawet wówczas, gdy pozwolenie bądź zgłoszenie w ogóle nie jest wymagane tj., gdy nie podlegają one regulacjom Prawa budowlanego. Ma to miejsce w sytuacji, gdy wykonywane są (lub gdy już zostały wykonane - art. 51 ust. 7, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2). Skoro w niniejszej sprawie nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie organ I instancji miał obowiązek sprawdzenia czy sporne ogrodzenie - pastuch elektryczny nie zostało wykonane w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 2 bądź 4 przytoczonego przepisu tj. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Okoliczności te były przedmiotem badania.
WINB wskazał, że nie może uznać, że przedmiotowe ogrodzenie - pastuch elektryczny jest tymczasowym ogrodzeniem. Sam skarżący wskazuje, że działa ono już od ponad pół roku. Argumentację skarżącego, iż przedmiotowy pastuch elektryczny został zamontowany jako ochrona przed dzikami, które notorycznie niszczyły istniejące ogrodzenie z siatki stalowej działki nr [...], nie można uznać za oczywistą. Nie można także przyjąć, że jest to ogrodzenie tymczasowe, które zostanie rozebrane w przypadku ustąpienia przyczyny jego wykonania. Także podnoszona w odwołaniu argumentacja, iż wykonanie pastucha elektrycznego podyktowane było względami finansowymi, związanymi z ponoszeniem kosztów napraw istniejącego stałego ogrodzenia z siatki nie stanowi podstawy do odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od wydania w przedmiotowej sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę. Złożone przez J.Z. oświadczenie o prawidłowości wykonania instalacji elektrycznej tzw. Pastuch elektrycznego, poza stwierdzeniem w nim zawartym "instalacja ta została wykonana zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi i przepisami, zasadami wiedzy technicznej* i Polskimi Normami i nadaje się do bezpiecznego dla ludzi i zwierząt użytkowania.
Zastosowane materiały i urządzenia z których została wykonana ta instalacja posiadają niezbędne atesty i certyfikaty potwierdzające ich dopuszczenie do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie", nie zawiera w swej treści takich informacji, które dały by podstawę do uznania potwierdzenia stwierdzeń w nim zawartych. Do oświadczenia nie zostały dołączone dokumenty potwierdzające posiadanie przez J.Z. stosownych uprawnień, a także dokumenty potwierdzające i wskazujące na dokonanie stosownych pomiarów i badań przedmiotowego pastucha elektrycznego dających podstawę do uznania, iż wykonany pastuch elektryczny nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi i zwierząt.
Nie można także przyjąć, iż przedłożone wraz z odwołaniem pismo firmy P. z 16 lipca 2020r. daje podstawy do uznania, iż ogrodzenie to nie stwarza zagrożenia dla życia ludzi i zwierząt. Analiza przedstawionego w piśmie urządzenia - elektryzatora SECUR 2600 wskazuje, że sugerowane urządzenie to zgodnie z jego opisem technicznym - elektryzator sieciowy o bardzo wysokiej mocy do użycia w ekstremalnych warunkach: długie ogrodzenia, tereny pokryte roślinnością, zwierzęta szczególnie narowiste. Stosowany jest dla trudnych, o grubej skórze, nieposłusznych, dzikich zwierząt. Z materiału dowodowego nie wynika, by przedmiotowy pastuch elektryczny był zasilany poprzez wskazany powyżej elektryzator. Materiał zdjęciowy wskazuje, że jest on zasilany z przyłącza energetycznego znajdującego się na działce nr [...].(k. 35, 25 akt PINB). Analiza dokumentów odnoszących się do przedstawionego elektryzatora, dostępnych na stronie internetowej firmy P. wskazuje na podłączenie wykonanego ogrodzenia w sposób odbiegający od wskazanego przez producenta, przy założeniu, że inwestor zastosował takie urządzenie.
Z materiału dowodowego wynika, a co organ I instancji stwierdził w czasie kontroli, pastuch elektryczny na odcinkach przed istniejącymi bramami stałego ogrodzenia został wykonany z trzech, stalowych, zdejmowalnych sprężyn, zamontowanych za pomocą haków do słupków drewnianych. Jak stwierdził to PINB, górny i dolny odcinek jest zasilany prądem natomiast środkowy nie jest aktywny (uziemienie). Pozostały odcinek pastucha elektrycznego (z trzech stron działki nr [...]), został wykonany ze słupków PCV z zamontowanymi trzema drutami, które każdy z nich, zgodnie ze stwierdzeniem PINB są zasilane. Nie tylko zatem sposób zamontowania ogrodzenia, ale także sposób jego zasilania nie wskazuje na zastosowanie wskazanego elektryzatora. (k. 24, 26 akt PINB).
Jak wynika z materiału zdjęciowego, przedmiotowy pastuch elektryczny (jak również istniejące stałe ogrodzenia dz. [...]), na odcinkach wykonanych z drewnianych słupków i stalowych sprężyn, został wykonany w znacznym zbliżeniu (a stałe ogrodzenia stycznie) do stalowego ogrodzenia przebiegającego wzdłuż działki nr [...], po zachodniej stronie działki nr [...].(k. 24, 36 akt PINB). Nie można zatem wykluczyć, że pastuch elektryczny może stanowić zagrożenia dla ludzi lub zwierząt, w sytuacji wystąpienia zdarzenia połączenia lub przeskoku elektrycznego z ogrodzeniem na działce nr [...] (mokre gałęzie, trawa, drut itp.). Zgodnie także z wytycznymi dotyczącymi montażu tego typu ogrodzenia (pastuch elektryczny) zabezpieczenie jego działania polega także na umieszczeniu na nim odpowiedniego oznakowania w formie tabliczek ostrzegawczych. Jak wskazuje to materiał zdjęciowy jedyna stosowna tabliczka ostrzegawcza znajduje się przy słupku drewnianym od strony północnej działki nr [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył J.Z. zarzucając naruszenie:
- - przepisów prawa materialnego mającego znaczny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt. 1 w zw. z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust 7 prawa budowlanego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowanie naprawczego w stosunku do obiektu, który nie ma cech obiektu budowlanego, a co za tym idzie - nie podlega ocenie odpowiednio Powiatowego lub Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w zakresie swojej legalności;
- - przepisów prawa materialnego mającego znaczny wpływ na wynik sprawy, tj. art 3 pkt 1 w zw. z art 3 pkt 5 w zw. z art 50 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust 7 prawa budowlanego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że ogrodzenie wzniesione przez Skarżącego stanowi zagrożenie dla życia ludzi i zwierząt;
- - przepisów prawa procesowego mającego znaczny wpływ na wynik sprawy, tj. art 7 w zw. z art 77 w zw. z art 80 KPA - poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i stwierdzenie, iż ogrodzenie stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia osób oraz zwierząt w oparciu o pismo H.W. jako dowód istotny w sprawie ponad wszelkie inne dowody, które winny być przeprowadzone - a w rezultacie aprioryczne założenie, że zawiadomienie jest uzasadnione;
- 4) przepisów prawa procesowego mającego znaczny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art 77 w zw. z art 80 KPA oraz w związku z art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane - poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i aprioryczne (oraz nieuzasadnione w toku decyzji) stwierdzenie, iż ogrodzenie nie ma charakteru tymczasowego pomimo spełnienia licznych przesłanek umożliwiających jego definicję jako obiektu tymczasowego;
- - naruszenie przepisów prawa procesowego mającego znaczny wpływ na wynik sprawy, tj. art 6 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 w zw. z art 77 oraz art. 80 KPA - poprzez ich niezastosowanie i niedostatecznie informowanie Skarżącego o nieudowodnieniu okoliczności dla niego niekorzystnych, co wprowadziło Skarżącego w błąd co do jego położenia w sprawie, zwłaszcza w toku postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu podkreślono, iż sporne ogrodzenie nie stanowi obiektu budowlanego, a nadto nie ustalono prawidłowo iż stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na 15 stycznia 2020 r.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze organy prawidłowo uzasadniły i przeprowadziły w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy Prawo budowlane, postępowanie naprawcze w stosunku do spornego ogrodzenia elektrycznego, zasadnie przyjmując, iż sporny pastuch elektryczny wykonano częściowo na działkach nie będących własnością inwestora, a ponadto wykonanie go powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i środowiska. Poza zatem kwestią podkreślaną w skardze w zakresie podstaw do kwalifikacji spornego ogrodzenia elektrycznego do kategorii urządzeń budowlanych jako urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, czy kwalifikacji jako obiektu tymczasowego, nawet do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (por. uchwała NSA z dnia 3.10.2016r, sygn. akt I OPS 1/16). Organy zastosowały się do tych regulacji, podkreślając przy tym, iż kwestia kwalifikacji spornego ogrodzenia nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.
W kontrolowanej sprawie podstawą do ingerencji organów nadzoru budowlanego było zgodnie z powołanymi powyżej przepisami wskazanymi w w/w uchwale, z jednej strony stwierdzenie wykonania spornego obiektu poza granicami działki inwestora, a zatem na działkach innych osób prywatnych tj. [...] obr. [...] K., na co wskazują wyniki czynności kontrolnych, a ponadto stwierdzenie naruszenia § 41 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, chrakteryzujące się realnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, co uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane. Wbrew argumentacji skargi w uzasadnieniu decyzji wykazano na czym polega zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, w szczególności dokonano analizy dokumentów odnoszących się do przedstawionego elektryzatora, dostępnych na stronie internetowej firmy P. wskazujących na podłączenie wykonanego ogrodzenia w sposób odbiegający od zalecanego przez producenta.
Z kolei przedłożone przez skarżącego dowody w postaci oświadczenia J.Z. o prawidłowości wykonania instalacji elektrycznej zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi i przepisami, zasadami wiedzy technicznej i Polskimi Normami, nie zawiera w swej treści takich informacji, które dały by podstawę do uznania potwierdzenia stwierdzeń w nim zawartych. Nie zostało ono poparte przez dołączenie dokumentów potwierdzających z jednej strony posiadanie przez J.Z. stosownych uprawnień, a także wskazujące na dokonanie stosownych pomiarów i badań przedmiotowego pastucha elektrycznego dających podstawę do uznania, iż wykonany pastuch elektryczny nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi i zwierząt.
Niezasadne są przy tym zarzuty naruszenia przepisów postępowania z powodu niepoinformowania w toku postępowania skarżącego o nieuznaniu przedstawionych przez niego dowodów, czy też o możliwości przedstawienia dodatkowych dowodów. Wbrew argumentacji skarżącego, już z decyzji organu I instancji wynikało, iż powodem rozstrzygnięcia było zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, bądź zagrożenie środowiska, w tym powołano wyniki czynności kontrolnych gdzie podkreślono kwestie braku odpowiedniej izolacji instalacji, w tym warunków terenowych i zagrożenie pożarowe.
Zatem skarżący miał wiedzę o powodach rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach, jeśli jako dowód mający uzasadniać jego stanowisko skarżący dołącza jedynie ogólne oświadczenie o zgodności z zasadami i warunkami bezpieczeństwa, nie może obciążać organu odwoławczego. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1131/10). Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.
Skarżący miał zatem wiedzę o okolicznościach nakazu rozbiórki, mając przy tym możliwość przedstawienia dowodów i znając wyniki czynności kontrolnych. Przedłożone wraz z odwołaniem pisma nie dały podstawy do uznania, że przedmiotowy pastuch elektryczny został wykonany prawidłowo i nie zagraża ludziom i zwierzętom. Ponadto jak już wyżej wskazano, skarżący wykonał ogrodzenie na działkach, do których nie przysługiwały i nie przysługują mu żadne prawa. Nie dysponował zatem nimi na cele budowlane. Na tej płaszczyźnie należy zatem dodać, że organ trafnie skierował nakaz do skarżącego jako inwestora, który wykonał obiekt na nieruchomości, odnośnie której nie posiada prawa do dysponowania nią na cele budowlane. W orzecznictwie utrwalony jest bowiem pogląd, że w takich sytuacjach, gdy nieruchomość została zabudowana wbrew woli lub stosownej zgody właścicieli, nakaz rozbiórki należy kierować do inwestora.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.