Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] na podstawie art.104,107 kpa i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r Nr 228 poz. 2255 ze zm.) oraz § 8 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2004r Nr 45 poz. 433) oraz Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] 2004 r. w sprawie udzielenia upoważnienia dla Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w O. do wydania decyzji, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił Z. W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ I instancji w uzasadnieniu podał, że strona nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W dniu [...] 2004 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z. W., wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej sprawy.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: [...] na podstawie art. 17 i art. 24 ust 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podał, że rozstrzygnięcie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w O. jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Natomiast zgodnie z ustawową definicją wskazaną w art. 3 pkt. 9 cyt. ustawy za dziecko niepełnosprawne należy uważać dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Biorąc pod uwagę powołane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje wyłącznie osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem w wieku do 16 lat, legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. Ponadto osoba ta nie może pozostawać w stosunku pracy lub wykonywać innego zarobkowego zajęcia.
Jak natomiast wynika z akt sprawy Z. W. złożyła w dniu [...] 2004 r. wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu opieki nad córką K. W. Córka wnioskodawczyni posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. z dnia [...] 2003 r., który postanowił zaliczyć ją do osób niepełnosprawnych, określając stopień niepełnosprawności na umiarkowany. W zaleceniach znajdujących się w orzeczeniu ujęto wskazania, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt. 7 i pkt 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Powiatowy Zespół uznał mianowicie, że K. W. wymaga częściowo konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz częściowo konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku nie została spełniona podstawowa przesłanka tzn. warunek sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do 16 lat. W świetle przedstawionych dokumentów K. W. urodziła się w dniu [...] 1984 r., a zatem w chwili orzekania przez organ I instancji, miała 19 lat. Tak więc należy stwierdzić, córka Wnioskodawczyni nie jest w świetle art. 3 pkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych dzieckiem niepełnosprawnym, lecz pełnoletnią osobą niepełnosprawną. Oznacza to osobę pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobę, która ukończyła 75 lat - art. 3 pkt 15 cyt. ustawy.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy oraz powołanej regulacji prawnej Kolegium stwierdziło, że Z. W. nie może skutecznie wnosić, na podstawie art. 17 ustawy, o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Poinformowano jednocześnie stronę, że może się ubiegać imieniem córki K. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2004 r. wniosła Z. W. Skarżąca podał, że jej córka jest opóźniona w rozwoju od dnia urodzenia a nie od 19 roku życia. Skarżąca musiała zrezygnować z pracy zawodowej, aby zająć się dzieckiem. Wobec powyższego skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie, w myśl art.135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych.
Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art.151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga jest uzasadniona.
Dokonywana przez Sąd kontrola legalności wydanych przez organy administracji publicznej aktów polega na zbadaniu czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie ich wydawania.
W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był przepis art.17 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2006r.. Nr 139, poz.992 ze zm.). W myśl tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmie lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art.6 "b" ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustęp 2 art. 17 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art.5 ust.2.
Przepisy art.5 ust. 3 -10 stosuje się odpowiednio. Ustęp 3 – świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 420.00 zł. miesięcznie. W ustępie 5 – określone są przesłanki, w których świadczenie to nie przysługuje.
Organy administracji odmówiły prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ córka skarżącej K. W. urodzona [...] 1984r. była osobą pełnoletnią w chwili orzekania przez organy administracji i nie była też "dzieckiem niepełnosprawnym" w rozumieniu art. 3 pkt 9 cyt. ustawy, a więc dzieckiem w wieku do 16-tu lat życia, legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. W związku z tym skarżąca nie ma prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę. Dokonując takiej interpretacji tego przepisu przez organy administracji, należy stwierdzić, że stanowisko to jest nietrafne, ponieważ w przepisie tym nie ma mowy, o tym że: "świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej między innymi matce lub ojcu w związku z koniecznością opieki nad " dzieckiem niepełnosprawnym". Jest tylko mowa o "dziecku", a więc nie o "dziecku niepełnosprawnym".
W myśl art. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o "dziecku" – oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną.
Natomiast w świetle art. 3 pkt 9 cytowanej wyżej ustawy określenie: "dziecko niepełnosprawne" – oznacza dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W związku z tym organ dokonał błędnej interpretacji przyjmując, że świadczenie to przysługuje dziecku niepełnosprawnemu.
Ponadto świadczenie pielęgnacyjne przysługuje między innymi matce lub ojcu, a więc jest to świadczenie przyznane rodzicom, a nie dziecku. Koniecznym jednak warunkiem do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek z tego przepisu.
Natomiast zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem dla dziecka i stosownie do art. 16 ust. 1, ust. 2 przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- 1) niepełnosprawnemu dziecku,
- 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3)) osobie, która ukończyła 75 lat.
Ustęp 3 – zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Tak więc przepis ten stanowi, że świadczenie to przysługuje między innymi " dziecku niepełnosprawnemu", a nie jego rodzicom.
Córka skarżącej K. W. jest dzieckiem pełnoletnim i posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniami o których jest mowa w art. 6 b pkt.7 i 8 o rehabilitacji zawodowe i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. konieczności częściowo stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz też częściowo konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca jednak żądała przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko, a nie zasiłku pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie, uznał, że organy administracji publicznej obu instancji naruszyły przepis prawa materialnego określony w art. 17 cytowanej ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych, przez błędną jego interpretację, sprowadzająca się do przyjęcia, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w związku z koniecznością opieki nad "niepełnosprawnym dzieckiem" w rozumieniu art. 3 pkt. 9 ustawy, a nie nad "dzieckiem", o którym mowa w art. 3 pkt. 4 tej ustawy przy spełnieniu pozostałych przesłanek.
W związku z tym organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien ustalić czy spełnione zostały łącznie wszystkie pozostałe warunki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku koniecznością opieki nad dzieckiem, w świetle art.17 cytowanej ustawy z dnia 28.11.2003 o świadczeniach rodzinnych.
Stosownie do art.145 § 1 pkt " a ‘’ p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchylił obie wydane w sprawie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.