Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 1999 r. (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Z. Ż. i S. Ż. dotyczącej wykonania przez H. O. na posesji sąsiedniej uszczelnienia ogrodzenia poprzez nałożenie na to ogrodzenie arkuszy blachy oraz folii PCV. Wnioskodawcy zarzucali, żądając wszczęcia postępowania, że wzrost wysokości oraz zmiana jego struktury przeszkadza w dopływie światła do ich domu, powodując tam wilgoć. Jako podstawę prawną tej decyzji organ administracyjny wskazał art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) oraz art. 61 kpa. Przed wydaniem decyzji, w toku postępowania, przeprowadzona została wizja lokalna w dniu [...] 1999 r., podczas której ustalone zostało, że H. O. założyła na istniejącym ogrodzeniu (ze słupków oraz siatki) folię PCV oraz blachę ocynkowaną. W uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] 1999r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wskazał zgodnie z postanowieniem art. 29 ust. l pkt 7 Prawa budowlanego, że budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś na podstawie art. 30 tej ustawy obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi podlega budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń pomiędzy działkami o wysokości powyżej 2,20m. W rozpatrywanym przypadku, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., H. O. nie była zobowiązana do uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia ani nie była zobowiązana do zgłoszenia zamierzonych prac przy tym ogrodzeniu. W tym stanie rzeczy organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, pouczając strony, że sprawa ogrodzenia może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowym.
Od tej decyzji Z. i S. Ż. wnieśli odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zarzucili, że ogrodzenie wybudowane zostało przez H. O. na ich posesji, a jego uszczelnienie przez założenie folii PCV oraz blachy ocynkowanej oraz posadzenie przy nim kilkunastu świerków o wysokości ok. 2 m przeszkadza w dopływie światła do domu, powodując wilgoć w budynku oraz powoduje niszczenie upraw na grządkach, m. in. truskawek, poziomek, malin, jarzyn i kwiatów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 200Ir r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. i orzekł o umorzeniu postępowania pierwszej instancji. Decyzję tę wydał na podstawie art. 138§1 pkt 2 w związku z art. 105§ l Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał zaskarżoną decyzję bez podstawy prawnej, a zatem jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną, która mogłaby stanowić podstawę stwierdzenia nieważności na zasadzie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego powszechnie akceptowany jest pogląd zgodnie z którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydania orzeczenia w sprawie wszczęcia bądź odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Wynika to, między innymi z wyroku NSA z dnia 15 lipca 1992 r. (V SA 178/92, ONSA 1993/20), w którym Sąd orzekł, że " przepisy prawa polskiego - poza wyjątkowym przypadkiem przewidzianym w art. 31 § 2 kpa (postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu na żądanie organizacji społecznej) - nie przewidują wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania.
W sprawach wszczynanych na wniosek strony, postępowanie uważa się za wszczęte z chwilą złożenia wniosku (art. 61 § l kpa)". Poza tym rozwiązaniem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie orzeczenia w przedmiocie wszczęcia postępowania, tylko w nadzwyczajnych trybach (art. 149 § l, 149 § 3, 157 § 3 k.p.a.). Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że sprawa została wszczęta przez Z. i S. Ż. wraz ze złożeniem wniosku o dokonanie "wizji lokalnej " stanu sąsiadujących posesji ze względu na zmianę płotu dokonaną przez H. O. W związku z tym organ I instancji winien tę sprawę rozstrzygnąć co do istoty wydając właściwy akt administracyjny. Biorąc zaś pod uwagę stan faktyczny sprawy ustalony w przeprowadzonych w dniu 7 lipca 1999 r. oględzinach, tj. oznaczenie wysokości płotu na 2,00 m organ odwoławczy uwzględniając postanowienia art. 29 ust l pkt l i 7 w związku z art. 30 ust. l pkt l Prawa budowlanego przyjął, że zmiana płotu dokonana przez H. O. nie wymagała pozwolenia na budowę ani nie podlegała obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi.
W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził wadliwość decyzji organu I instancji, a na podstawie art. 105 § l k.p.a. umorzył postępowanie pierwszej instancji uznając, że jest bezprzedmiotowe ze względu na cywilnoprawny charakter sprawy, należącej do właściwości sądów powszechnych.
Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skargę do sądu administracyjnego wniósł S. Ż. Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- - art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedotrzymanie terminu l miesiąca obowiązującego dla rozpoznania sprawy przez organ administracyjny. Podkreślał, że od dnia złożenia odwołania (3 sierpnia 1999 r.) do wydania decyzji przez organ odwoławczy (23 marca 2001 r.) upłynął termin 20 miesięcy;
- - art. 36 § l k.p.a. poprzez niepowiadomienie stron o niezałatwieniu sprawy w terminie;
- - art. 10 § l k. p.a. poprzez niezapewnienie stronom udziału w każdym stadium postępowania oraz brak właściwej informacji ze strony organów;
- - art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy należytego informowania i dokładnego wyjaśnienia sprawy, dbania o to, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa;
- - art. 13 k.p.a. poprzez niezawezwanie stron konfliktu sąsiedzkiego do załat -wienia sporu w drodze ugody;
- - art. 107 § l k.p.a. poprzez nieoznaczenie stron w wydanej decyzji przez organ odwoławczy;
- - art. 5 Prawa budowlanego poprzez odmowę udzielenia ochrony stronom postępowania przed pozbawieniem bądź ograniczeniem dopływu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi;
- - art. 30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienia niezgłoszenia przez H. O. budowy ogrodzenia powyżej 2,20 m oraz faktu, że właścicielem posesji sąsiedniej nie jest H. O., lecz jej syn B. O.;
- - art. 30 ust 3 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał motywy rozstrzygnięcia zawarte w decyzji z dnia [...] 2001r. Podkreślił, że decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie była nieprawidłowa i dotknięta wadą, która stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności z art. 156 § l pkt 2 k.p.a., bowiem organ I instancji winien był wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty, gdyby sprawa ta miała charakter administracyjnoprawny. Sprawa ta jednak ma cywilny charakter. Wobec tego postępowanie w takiej sprawie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Rozpoznając skargę, sąd zważył, co następuje
skarga nie jest uzasadniona.Trafnie bowiem organy administracji przyjęły, że nie może być prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budowy ogrodzenia, na którego wzniesienie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani którego wzniesienie nie wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i brak obowiązku zgłoszenia dotyczy między innymi ogrodzenia, którego wysokość nie przekracza 2,20 m i które nie przylega do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Wynika to z przepisów art. 29 ust. l pkt 7 w związku z art. 30 ust. l pkt l ustawy z dnia 7.VII. 1999 r. -Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. nr 98 z 2000r. póz. 1071 z późn. zm.). W sprawie zaś nie było kwestionowane to, że sporne ogrodzenie nie przylega do miejsc publicznych, jak również nie było kwestionowane w toku postępowania przed organami administracji, że ogrodzenie to nie jest wyższe niż 2,20 m. Tego rodzaju zaś ogrodzenia nie podlegają nadzorowi budowlanemu i w stosunku do takich ogrodzeń nie może być wydany nakaz rozbiórki (por. wyrok NSA z 4. III. 1996 r. IV SA 65/95, ONSA 1997, nr l, póz. 27). Ewentualne niekorzystne oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią takiego ogrodzenia może być przedmiotem sprawy cywilnej załatwionej w postępowaniu przed sądem powszechnym
Skoro zatem sprawa związana z budową takiego ogrodzenia nie może być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej, umorzenie postępowania w tego rodzaju sprawie orzeczone zaskarżoną obecnie decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001r. nie narusza prawa. Przeciwnie -jest zgodne z przepisem art. 105§1 kpa..
Podkreślić przy tym należy, co wyżej już uczyniono, że w toku postępowania prowadzonego przed organami administracji skarżący nie kwestionował ustalenia z przeprowadzonych oględzin a dotyczącego tego, iż sporne ogrodzenie nie jest wyższe niż 2,20 m. Jeżeli w tym zakresie po zakończeniu postępowania nastąpiłyby zmiany w wysokości ogrodzenia poprzez jego podwyższenie ponad 2,20 m, rozważenia będzie wymagać możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego o ile oczywiście będą podstawy prawne do przyjęcia, że ogrodzenie takie (powyżej 2,20 m) podlega ingerencji organów nadzoru budowlanego. W świetle faktów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji, decyzję tę uznać należy za zgodną z prawem.
Z tych powodów skargi nie można było ocenić jako uzasadnionej. Należało ja oddalić na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30.VIII. 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30.VIII 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).