Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 23 lutego 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 sierpnia 2015 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych wynosi 831,10 zł a od stycznia 2016 r. 652,60 zł.
Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 218 m2 oraz działka o pow. 13 ara.
Na uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż od dnia 3 grudnia 2015 r. jest osobą bez robotna, z prawem do zasiłku z tego tytułu. Musi pożyczać pieniądze u rodziny na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przed rozwodem i spłatę alimentów. Jego miesięczne zobowiązania to alimenty w wysokości [...] ł, kredyt hipoteczny z ratą w wysokości [...] zł, kredyt zaciągnięty na spłatę alimentów z ratą w wysokości [...] zł.
W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 11 lutego 2016 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia.
W piśmie z dnia 23 lutego 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Jest właścicielem samochodu marki Volkswagen Jetta z 1981 r., bez aktualnego przeglądu technicznego. Do pisma skarżący doręczył kserokopie następujących dokumentów i rachunków: dowody wpłaty za telefon (grudzień 2015, styczeń 2016 r.) na kwotę 67,87 zł i 69,88 zł, dowód wpłaty za ubezpieczenie domu w [...] S.A. na kwotę 150 zł (II rata listopad 2015 r.), historię rachunku bankowego w [...] BP za okres od listopada do grudnia 2015 r., historia operacji na kontrakcie kredytowym, historia rachunku w BS L. za okres od listopada 2015 r. do lutego 2016 r., Kartoteka kredytu mieszkaniowego " [...] ", wyrok Sądu Okręgowego w N. orzekającego rozwód skarżącego z żoną E.K. oraz zasądzającego na rzecz małoletnich dzieci alimentów w wysokości 1000 zł, decyzja Starosty L. z dnia 8 grudnia 2015 r o przyznaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej, odcinki wpłat za energię elektryczną - 47,85 zł.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieś w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż jego jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 831,10 zł a od stycznia 2016 – 652,60 zł. Spłaca kredyty – mieszkaniowy w wysokości [...] zł. (saldo na dzień 20.02.2016 r.) oraz gotówkowy w wysokości [...] zł zaciągnięty w kwietniu 2015 r. Ponadto skarżący płaci alimenty w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Udokumentowane konieczne koszty miesięcznego utrzymania to opłata za prąd w wysokości 47,85 zł oraz opłata za usługi telekomunikacyjne w wysokości około 70 zł miesięcznie. Skarżący nie podaje nawet szacunkowej wartości wydatków koniecznych związanych z codziennym utrzymaniem tj. opłat za zakup żywności, odzież, środki czystości, ewentualnie lekarstwa.
Jak wynika z przedstawionych wyciągów bankowych i informacji o zaciągniętych kredytach jego zobowiązania z tego tytułu wynoszą miesięcznie 900 zł. Na koncie BS L. widnieją wpłaty własne skarżącego 1.000 zł (listopada 2015 r.), 500 zł (styczeń 2016 r.), 420 zł (luty 2016 r.).
Z przedstawionego przez skarżącego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż w znacznym stopniu przewyższają one miesięczne dochody skarżącego (dochód 652,60 zł brutto – wydatki 2.017 zł, bez uwzględnienia wydatków na żywność, środki czystości, lekarstwa- co znacznie podniosło by kwotę niezbędnych wydatków koniecznych). Skarżący enigmatycznie wyjaśnił, iż musi zapożyczać się u rodziny. Nie stwierdził jednak, iż to rodzina de facto w sytuacji materialnej jaką deklaruje winna pokrywać za niego wszystkie wydatki. Nie wyjaśnił więc skąd środki na pokrycie różnicy między deklarowanym dochodem a wykazanymi wydatkami.
Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji finansowej skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).