Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na zarządzenie Burmistrza [...] skarżący S. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną H. W. oraz [...]-letnim synem Z. W.. Ich miesięczny dochód wynosi 1.633 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości 753 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 880 zł. Syn wnioskodawcy nie osiąga żadnych dochodów. S. W. nie posiada żadnego majątku, nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5 tys. zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż na dochód rodziny składają się świadczenia emerytalne skarżącego oraz jego żony. Syn Z. jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Wydatki ponoszone przez rodzinę przedstawiają się następująco: zakup 3,5 tony węgla po 760 zł (tj. 221,66 zł miesięcznie), butla gazowa 60 zł, energia elektryczna 93,70 zł miesięcznie, leki wnioskodawcy 89,37 zł, leki jego żony 170,20 zł, opłata za odpady komunalne 28 zł. Pozostałe dochody przeznaczane są na zakup żywności i środków czystości. W takiej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej w wysokości 200 zł.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem dochodu S. W. jest świadczenie emerytalne w wysokości 753 zł. Małżonka skarżącego pobiera emeryturę w wysokości 880 zł. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi zatem 1.633 zł. Biorąc pod uwagę, że uzyskiwane dochody przypadają na trzyosobową rodzinę (na utrzymaniu małżonków W. pozostaje bowiem bezrobotny syn Z.) wystarczają one jedynie na skromne utrzymanie i leczenie członków rodziny. Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. W takiej sytuacji pokrycie kosztów sądowych, nawet w wysokości 200 zł, mogłoby się wiązać z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że S. W. spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.