Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 lipca 2015 r.
We wniosku tym uczestnik oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną U. D. i teściową K. K.. Uczestnik prowadzi działalność gospodarczą lecz nie podał wysokości miesięcznego dochodu, uzasadniając to zawieszeniem jej prowadzenia. Miesięczny dochód żony i teściowej, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wynosi 10.615 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 7.500 zł, czynsz najmu w wysokości 915 zł oraz świadczenie emerytalne teściowej w wysokości 2.200 zł.
Według oświadczenia w skład posiadanego majątku uczestnika wchodzą: mieszkania o pow. 99,6 m2, nieruchomość rolna o pow. 5,64 ha (we współwłasności z bratem), samochód osobowy marki [...] z 2011 r.
Wnioskodawca przedstawił też wysokość ponoszonych przez niego wydatków koniecznych, które zamykają się kwota 1.200 zł (media plus pozostałe koszty za mieszkanie).
Do wniosku dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: zeznanie podatkowe wnioskodawcy za rok 2014, porozumienie z dnia 26 maja 2014 w sprawie spłaty zadłużenia, pismo z ZUS z dnia 7 marca 2016 r wraz załącznikiem, pismo ZUS z 18 marca 2016 r., karta informacyjna leczenia szpitalnego z 10 kwietnia 2015 r i 6 września 2015 r, wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji Działalności gospodarczej z 29 kwietnia 2015 r., wniosek o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 8 stycznia 2016 r., karta informacyjna z leczenia szpitalnego teściowej K. K..
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie uczestnik wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia.
Należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć uczestnika z jego majątkiem. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.).
Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie uczestnik wykazał, iż jest właścicielem i współwłaścicielem majątku znacznych rozmiarów. Co prawda jak oświadczył nie uzyskuje w miesiącu żadnego dochodu, lecz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobami, które osiągają stały miesięczny dochód, bez obciążeń w łącznej wysokości 10.615 zł. Biorąc pod uwagę wykazane we wniosku stałe miesięczne wydatki konieczne (1.200 zł) w zestawieniu z osiąganym dochodem, orzekający uznał, iż nie ma podstaw do zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a, uzasadniającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych..
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Podsumowując należy stwierdzić, że przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że uczestnik nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Środki takie posiada i winien je w tym celu wykorzystać.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).