Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek I. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 10 kwietnia 2017 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2016 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem – A. P. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 3.085,42 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1.230 zł oraz świadczenie emerytalne męża w wysokości 1.855,42 zł. Ponadto skarżąca i jej mąż pobierają zasiłek pielęgnacyjny w łącznej w wysokości 306 zł miesięcznie.
W skład majątku skarżącej dom o pow. 110 m2 oraz działka w użytkowaniu wieczystym.
Skarżąca przedstawiła też wysokość zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych: energia elektryczna - 184,93 zł, woda – 163 zł – raz na dwa miesiące, gaz- 78,60 zł – raz na dwa miesiące, podatek od nieruchomości – 104 zł – raz na kwartał, odpady komunalne- 42 zł, użytkowanie wieczyste – 250 zł, telefon- 50 zł, leki – 500 zł, środki czystości- około 100 zł, wyżywienie – około 800 zł, ubezpieczenie na życie – 188 zł, raty kredytu – 535,79 zł, cyfra plus- 19.90 zł, paliwo- 100 zł, OC Auto- 600zł /rok, opał- 4.00 zł/rok. Łącznie stanowi to kwotę 3.144,96 zł (przy uwzględnieniu wydatków miesięcznych).
Na uzasadnieniu wniosku skarżący podali, iż z uwagi na trudną sytuację życiową i majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty od skargi kasacyjnej oraz kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Razem z mężem skarżąca ma orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Nie posiada żadnych innych dochodów prócz świadczeń emerytalnych, które przeznacza w całości na utrzymanie i zakup niezbędnych leków.
W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wnioskach o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 11 marca 2016 r., skarżąca została wezwana do ich uzupełnienia.
W piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż nie posiada rachunków potwierdzających wydatki na żywność, gdyż paragonów w tego tytułu nie przechowuje, jak również paragonów za wizyty lekarskie. Do pisma skarżąca dołączyła następujące kserokopie dokumentów i rachunków: zeznanie podatkowe skarżącej i jej męża za rok 2016, decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r, w sprawie ustalenia zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej i jej męża, plik dokumentów obrazujących stan zdrowia skarżącej i jej męża, polisy ubezpieczenia na życie skarżącej i jej męża, ubezpieczenie samochodu marki [...], opłata za wieczyste użytkowanie, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, 3 faktury VAT z marca 2017 r. na zakup leków na kwotę – 388,40 zł oraz z1 z kwietnia 2017 r, na kwotę 195,88 zł, rachunek za Cyfrowy [...] - 19,90 zł, odcinki opłat za energię elektryczna na kwotę 18,89 zł i 168,04 zł, faktura VAT za dostawę gazu – 78,60/za dwa miesiące, decyzja w sprawie podatku od nieruchomości – 104 zł / za kwartał, faktura VAT za wodę i ścieki- 159,95 zł/ dwa miesiące, faktura VAT na zakup węgla – 805,00 zł, umowa pożyczki z [...] – 3.470 zł, karta kredytowa [...] -950 zł, decyzja o wysokości świadczenia emerytalnego męża skarżącej, 3 odcinki pobieranego świadczenia przez skarżącą, dowód rejestracyjny – [...] z 2004 r., wyciąg z rachunku bankowego w [...] za okres od 14 marca do 4 kwietnia 2017 r., wyciąg z rachunku bankowego w [...] za okres od lutego do marca 2017 r.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżących należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z analizy przedstawionych we wniosku informacji oraz dokumentów wynika, iż miesięczny dochód, z którego utrzymują się skarżąca i jej mąż wynosi 3.085,46 zł. Składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej, świadczenie emerytalne jej męża, dodatkowo otrzymują oni zasiłki pielęgnacyjne w łącznej kwocie 306 zł. Łączny dochód to 3,391,46 zł.
Skarżąca prócz wydatków koniecznych pokrywa też raty zaciągniętych kredytów oraz wydatki, które nie mają charakteru koniecznych- opłaty za telewizję, telefon, ubezpieczenia, utrzymanie samochodu. Po przeliczeniu ponoszonych wydatków w stosunku do uzyskiwanego dochodu, skarżącej pozostaje kwota około 300 zł, która umożliwia pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej, który w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł.
Natomiast orzekający uznał, iż skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika, stad decyzja o uwzględnieniu wniosku skarżącej w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).