Uzasadnienie
W dniu 3 kwietnia 2009 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna na postanowienie z dnia 23 lutego 2009 r. o odrzuceniu skargi B.L. i A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych. Pismo to zostało podpisane przez skarżących B. i A.L. oraz uczestniczkę A.L. osobiście.
Zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przy czym § 2 wymienia podmioty, które z uwagi na zajmowane stanowisko lub stopień naukowy posiadają kwalifikację do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej we własnym imieniu, natomiast § 3 wymienia kategorie spraw, w których skargę kasacyjną sporządzić mogą doradca podatkowy lub rzecznik patentowy. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną gdy jest ona niedopuszczalna. Taki przypadek niedopuszczalności zachodzi także wówczas, gdy skarga kasacyjna zostaje sporządzona przez stronę nie reprezentowaną przez adwokata, radcę prawnego albo podmiot wymieniony w art. 175 § 2 lub § 3 p.p.s.a., przy czym taka skarga kasacyjna podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego o uzupełnienie braków formalnych (tak H. Knysiak- Molczyk [w:] T. Woś (redakcja), H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis 2005, teza 3 do art. 178 i powołane tam orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Autorzy skargi kasacyjnej przy doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi zostali pouczeni o przymusie adwokacko - radcowskim i konsekwencjach jego niezachowania. Mimo to wnieśli skargę kasacyjną sporządzoną osobiście, nie posiadając przy tym kwalifikacji ani nie zajmując stanowiska wymienionego w art. 175 § 2 p.p.s.a., co przesądza o niedopuszczalności tego środka zaskarżenia.
Wobec powyższego sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę biorąc art. 178 p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek B.L. i A.L. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 roku Nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych.
W uzasadnieniu postanowienia opisał sytuację materialną skarżących, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami: T.L. i A.L.. Zamieszkują wspólnie w domu o powierzchni 60 m2. W skład majątku skarżących oraz rodziców wchodzi nieruchomość rolna wielkości 240 arów oraz budynek gospodarczy. Skarżący posiadają samochód osobowy [...] rok produkcji [...] o wartości 200 zł. Miesięczny dochód członków gospodarstwa domowego wynosi [...] zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości [...] zł, wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości[...] zł, emerytura T.L. w wysokości [...] zł oraz emerytura A.L. w wysokości [...] zł. We wniosku o zwolnienie od kosztów skarżący powołali się również na zły stan zdrowia rodziców: ojciec jest po zawale serca, leczy się na kamienie nerkowe i prostatę, a leki które zażywa są drogie. Matka cierpi na wrzody żołądka, ma włókniaki na wątrobie oraz problemy z tarczycą, leczy się neurologicznie.
Miesięczne wydatki na lekarstwa wynoszą 500 zł, na prąd 200 zł, na gaz 10 zł. Na podatki gruntowe skarżący wydają kwartalnie 120 zł, na opłaty za budynki 180 zł, zaś za samochód płacą 218 zł rocznie. Referendarz przywołał twierdzenia skarżących, którzy zrezygnowali z usług fachowego pełnomocnika, jednakże zrezygnowali z nich, ponieważ nienależycie opłacił skargę, co było przyczyną jej odrzucenia. Tak ustalone fakty nie dały w ocenie referendarza podstaw, by przyznać im prawo pomocy poprzez ustanowienie kwalifikowanego zastępstwa prawnego.
Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw ponownie wnoszą o przyznanie pełnomocnika z urzędu i zaznaczając jednocześnie, że "w przypadku konieczności pokrycia jego kosztów składających sprzeciw pokryją wszystkie należności z tym związane".
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zmianami) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wniosek skarżących obejmował wyłącznie przyznanie im pełnomocnika z urzędu, a więc był to wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie sądu skarżący takich okoliczności nie wykazali. Każdy z czterech członków rodziny posiada stały miesięczny dochód. Skarżący posiadają także majątek nieruchomy: dom, grunty rolne oraz budynek gospodarczy. Nawet uwzględniając zły stan zdrowia rodziców skarżących i konieczność ponoszenia kosztów ich leczenia nie można uznać, że opłacenie usług adwokata w niniejszej sprawie pociągnie za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego rodziny skarżących. Wskazuje na to wyrażona w sprzeciwie gotowość poniesienia kosztów korzystania z pełnomocnika.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r. ze zmianami).