Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę L. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z 24 września 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
W dniu 4 lutego 2011 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Opisując swoją sytuację majątkową podał, że posiada dom o powierzchni 64 m2, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nadto z dokumentów dołączonych do pisma z 27 kwietnia 2011 r. wynika, że dochód rodziny stanowią emerytury jego i małżonki w wysokości odpowiednio 2398,47 zł i 640,46 zł. Skarżący przedstawił również miesięczne koszty utrzymania, wskazując na następujące wydatki: woda – 153 zł, energia – 161 zł, gaz – 76 zł, telefony – 100 zł, śmieci 60 zł, lekarstwa – 450 zł, podatek 180 zł, opał – 370 zł, abonament – 18 zł, inne opłaty 180 zł.
Zarządzeniem z 11 kwietnia 2011 r. Referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu bez rozpoznania.
W terminie zakreślonym do wniesienia sprzeciwu, L. M. wniósł pismo datowane na dzień 27 kwietnia 2011 r. ponownie przytaczając okoliczności uzasadniające, w jego ocenie, uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów w [...] z 24 września 2010 r. oraz wnioskując o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie przedłożył dokumenty, których przedstawienia bezskutecznie domagał się referendarz sądowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje
Na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 § 1 art. 246 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.).
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przez "niemożność poniesienia kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" należy rozumieć taką sytuację, w której na skutek partycypacji w kosztach procesu doszłoby do zachwiania sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej (jej rodziny) w taki sposób, że nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. post. NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepubl.). Należy bowiem pamiętać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wobec tego regulacje w tym zakresie powinny być interpretowane ściśle. Tylko zatem osoby, które usiłując ponieść koszty postępowania pozbawiłyby się niezbędnych (koniecznych) środków utrzymania, spełniają wymogi pozwalające na ich dotowanie przez Państwo.
Oceniając sytuację materialną skarżącego w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że nie spełnił on warunków do przyznania jej tego rodzaju pomocy. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Obydwoje są na emeryturze, otrzymują z tego tytułu stały, miesięczny dochod w wysokości około 3 000 zł. Jakkolwiek przedstawione koszty utrzymania domu i bieżące wydatki stanowią znaczący wydatek w budżecie domowym, to jednak porównując uzyskiwane dochody z wydatkami należy stwierdzić, że skarżący jest w stanie poczynić oszczędności, które pozwoliły na pokrycie kosztów udzielenia pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że z uwagi na sezon letni skarżący nie musi obecnie ponosić kosztów zakupu opału, którego wartość została oszacowana na kwotę 370 zł. W ustalonej sytuacji materialnej i życiowej trudno uznać, że skarżący uprawniony jest do przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.