Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę mostu ramowego przez potok bez nazwy w km 0-200 dopływu potoku S. na działkach nr ewid. [...] i [...] w S. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoim synem J. C. oraz dwojgiem małoletnich wnucząt K. C. i J. C. Ich miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [....] zł oraz alimenty i zasiłek rodzinny pobierany przez syna skarżącej na dzieci w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna o areale..... ha. Nie posiada ona natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. C. podniosła, iż jest 70-letnią wdową. Jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura w kwocie [....] zł. Skarżąca mieszka z synem, który jest rozwiedziony. Syn skarżącej jest bezrobotnym otrzymującym świadczenia na dzieci w postaci i alimentów i zasiłków rodzinnych. Skarżąca pomaga finansowo w utrzymaniu wnucząt. Ponosi także koszty utrzymania domu. Na remont przeciekającego dachu zmuszona była zaciągnąć pożyczkę, której raty spłaca do chwili obecnej. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów: odcinka emerytury za miesiąc styczeń 2008 roku, rachunku za energię elektryczną, rachunku za gaz oraz planu spłat rat kredytowych.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Skarżąca otrzymuje wprawdzie stały dochód miesięczny w postaci emerytury (....... zł netto), jednakże ponoszone przez nią wydatki są bardzo wysokie w stosunku do wysokości otrzymywanego świadczenia (m..in. prąd.....zł, gaz..... zł, rata kredytu..... zł). Należy zauważyć, że wydatki na spłatę kredytu konsumenckiego nie korzystają co prawda z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnością publicznoprawna jaką jest wpis sądowy, jednakże niewątpliwie mają wpływ na sytuację finansową strony skarżącej.
Skarżąca J. C. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem oraz dwojgiem wnucząt w wieku szkolnym. Syn skarżącej jest osobą bezrobotną. Miesięczny dochód rodziny przypadający na cztery osoby wynosi [...] zł. Biorąc pod uwagę wysokość tego dochodu, należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie posiada możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).