Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 51 ust. la, ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, udzielił R. i D. D. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego wraz z instalacjami wewnętrznymi i przyłączami zewnętrznymi na działce nr ew. 2283 położonej w S. Jednocześnie nakazał bezpośrednio po zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego wszczętego postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy w O. z dnia [...] 2001 r. wykonanie podmurówki betonowej w granicy działki od strony zachodniej zabezpieczającej przed spływem wód opadowych na teren działki stanowiącej własność M. M. W uzasadnieniu podniesiono, ze inwestorzy odstąpili od warunków udzielonego im pozwolenia na budowę wykonując częściowe podpiwniczenie pod budynkiem i zmieniając samowolnie poziom posadzki na parterze budynku z projektowanej 45 cm powyżej terenu na średnio o około 100 cm.
W związku z powyższym budowa została wstrzymana postanowieniem z dnia [...] 2000r., a następnie zobowiązano inwestorów do przedłożenia orzeczenia o stanie technicznym wykonanych elementów budynku wraz z inwentaryzacją obiektu oraz projektem budowlanym uwzględniającym samowolnie wprowadzone zmiany. Ponieważ inwestorzy przedłożyli wymagane dokumenty, a wprowadzone przez nich zmiany nie naruszają warunków technicznych obowiązujących w budownictwie, a także występuje zgodność z ustaleniami miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy O., podjęto decyzję jak wyżej. Za nieuzasadnione uznał organ I instancji zarzuty złożone przez M. F., który kwestionował odległość stawianego budynku w stosunku do granicy jego nieruchomości, a co się z tym wiąże prawidłowość usytuowania otworów okiennych w ścianie zachodniej obiektu. Wniósł on także o nakazanie zabezpieczenia jego działki przed napływem wód opadowych z działki inwestorów.
Rozpoznając odwołanie złożone przez M. F., Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2001 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w części rozstrzygnięcia dotyczącego nakazania wykonania podmurówki betonowej w granicy od strony zachodniej zabezpieczającej przed spływem wód opadowych na teren działki stanowiącej własność M. F. i orzekł, że brak jest podstaw do nakazania takiego obowiązku, zaś w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji niczym nie uzasadnił zakresu dodatkowych robót związanych z budową podmurówki w granicy działki, zaś budowa ogrodzeń pomiędzy nieruchomościami nie wymaga ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Ponadto wadliwe jest jednoczesne nakładanie w jednej decyzji obowiązku wykonania określonych robót i udzielenie pozwolenia na wznowienie robot przy budowie budynku. Dlatego w tej części zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe. W pozostałym zakresie decyzja została podjęta zasadnie, albowiem inwestorzy wywiązali się z nałożonego na nich wcześniej obowiązku i przedłożyli wszystkie dokumenty, z których wynika, że obiekt wykonany jest zgodnie ze sztuką budowlaną i Polskimi Normami. Zapewnione jest bezpieczeństwo konstrukcyjne, pożarowe, użytkowników, warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochrona środowiska, przed hałasem i drganiami, oszczędność energii oraz odpowiednia izolacja cieplna przegród. Zastosowanie w tym wypadku przepisu art. 51 ust. la Prawa budowlanego było zatem prawidłowe.
Skargę od tego rozstrzygnięcia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w K. złożył M. F., który zarzucił, że wskutek niezgodnego z projektem podwyższenia podmurówki przez inwestorów, wszystkie wody opadowe spływają z ich działki na jego nieruchomość zatapiając ją. Dlatego nie zgadza się on na wznowienie robót budowlanych "u państwa D., jeżeli nie będzie rozgraniczenia oraz zabezpieczenia spływu wód opadowych". Z tych względów decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ocenił jako "niesłuszną".
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Niewątpliwym w sprawie jest fakt, że R. i D. D. przy realizacji budynku mieszkalnego odstąpili w sposób istotny od warunków określonych w udzielonym im pozwoleniu na budowę. Znajduje to wyraz chociażby w podstawie prawnej powołanej w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2000 r. wstrzymującym prowadzenie robót budowlanych oraz w decyzji z [...] 2000r. uchylającej na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego wcześniejszą decyzję udzielającą inwestorom pozwolenia na budowę.
Dalej prowadzone postępowanie administracyjne w tej sprawie, a w szczególności decyzja PINB w S. z dnia [...] 2000 r. nakładająca na R. i D. D. określone obowiązki w trybie i na zasadach o jakich mowa w art. 51 ust. l Prawa budowlanego, zmierzać zatem powinno do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Taki jest bowiem cel postępowania prowadzonego w oparciu o oba powołane wyżej przepisy.
Tymczasem ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I-szej instancji nie realizują tego zamierzenia, które - co wynika z wcześniej podejmowanych rozstrzygnięć - organy same sobie założyły wszczynając niniejsze postępowanie. Jak wynika bowiem ze złożonej przez inwestorów inwentaryzacji wykonanych robót wraz z oceną stanu technicznego sporządzonej przez projektanta Z. D., w celu doprowadzenia terenu do stanu zgodnego z przepisami należy wykonać określone roboty, a to: podwyższony teren zamknąć ogrodzeniem w granicy działki od strony zachodniej z podmurówką betonową w wysokości co najmniej 30 cm, zabezpieczającą przed przedostawaniem się wód opadowych na działkę sąsiednią. Nie chodzi tu zatem o kwestię zwykłego ogrodzenia międzysąsiedzkiego - jak przyjął to organ odwoławczy - ale o zalecenie związane z odstąpieniem przez inwestorów od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego przez wykonanie częściowego podpiwniczenia budynku, niwelacji terenu od strony zachodniej i południowej, co spowodowało jego podniesienie w stosunku do działki skarżącego.
Jest to zatem obowiązek, o jakim mowa w art. 51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego i dlatego nie ma znaczenia podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że na postawienie takiego ogrodzenia nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Wprawdzie rację ma organ odwoławczy przyjmując, że w decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych podjętej na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy nie można jednocześnie nakładać obowiązku-jak uczynił to PINB w S. - jednak przyjęte w zaskarżonej decyzji rozwiązanie prowadzi do sytuacji, w której zezwala się inwestorowi na wznowienie robót mimo świadomości faktu, że nie są wykonane prace mające na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem i likwidację skutków odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Na taką koncepcję nie można się zgodzić, gdyż pozostaje ona w sprzeczności z celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 50 i 51 prawa budowlanego.
Przepis art. 51 ust. l pkt 2 ustawy nie stoi na przeszkodzie, aby wydać więcej niż jedną decyzję nakładającą na inwestora określone obowiązki w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, o ile zachodzi taka potrzeba. Termin dwumiesięczny, o jakim mowa w art. 50 ust. 4 w zw. z art. 51 ust.l ustawy będzie w takiej sytuacji obowiązywał tylko przy wydaniu pierwszej decyzji.
Zastosowanie takiego postępowania znajduje wyraz w realiach niniejszej sprawy. Pierwszą decyzją z [...] 2000 r. PINB w S. nałożył na inwestorów obowiązek złożenia dokumentacji, z której miał wynikać zakres prac jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu odpowiadającemu obowiązującym przepisom. Oczywistym zatem już wówczas było, że jest to pierwszy etap w realizacji zamierzonego przez organ celu, bo przecież samo złożenie stosownej opinii wraz z zaleceniami, jakie były żądane w tej decyzji, nie mogło doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dopiero wykonanie robót określonych w opinii, do czego należało inwestorów zobowiązać w drugiej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego, mogło doprowadzić do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w oparciu o art. 5 la ustawy.
Uchybienia powołanym wyżej przepisom prawa materialnego przez organy obu instancji niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy, dlatego zachodziła konieczność uchylenia obu decyzji na podstawie art. 145 § l pkt la i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152, zaś w pkt III o art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj nymi.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I-szej instancji uwzględniając poczynione wyżej uwagi wyda stosowną decyzję w oparciu o obowiązujące przepisy Prawa budowlanego nakładającą na inwestorów obowiązki mające na celu doprowadzić wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem i w zależności od tego, czy prace te zostaną zrealizowane czy też nie, zdecyduje o właściwym zakończeniu postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i 51 ustawy.