Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].02.2000 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 34 § 2 w związku z art. 33 i art. 20 § 1 ustawy 17.06.1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 1991 r. nr.36 poz. 161 z póź.zm) oraz art. 97 § 1, art. 100 kpa a ponadto na podstawie 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn.zm. oddalił zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia 10.10.1997 r. (znak: [...]) wniesione przez zobowiązanego T. M. Na skutek zażalenia zobowiązanego T. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 11.05.2000 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej określenia podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł, że podstawą jego wydania jest art. 20, art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części.
W uzasadnieniu podniesiono, że art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i żadna z wymienionych podstaw w sprawie nie zachodzi. Błędnie natomiast organ I instancji powołał podstawę wydania swego postanowienia i dlatego też w tym zakresie zreformowane zostało postanowienie organu I instancji. Wniosek o legalizację samowoli budowlanej "nie jest ustawową przesłanką umorzenia czy wstrzymania egzekucji".
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył T. M. i zarzucając naruszenie art. 7,8,9 kpa oraz 33 pkt. l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień. Zdaniem skarżącego złożony przez niego wniosek o legalizację samowoli budowlanej oparty o art. 49 Prawa Budowlanego z 1994 r., wskazuje, że "obowiązek obj. tytułem wykonawczym - wygasł". Prawdą jest, że organ egzekucyjny nie może zajmować się merytoryczną oceną ostatecznej decyzji stanowiącej tytuł wykonawczy - ale jego obowiązkiem jest ocenie zarzutów, "które wskazują na wygaśnięcie obowiązku, co de facto prowadzi do ponownego wkraczania w meritum sprawy obj. decyzją". Stanowisko, organu II instancji, że wniosek o legalizację samowoli budowlanej - nie etanowi przesłanki umorzenia czy też wstrzymania egzekucji - nie zwalnia tego organu "od merytorycznej oceny zgłoszonych zarzutów opartych na argumentacji z art. 49 pr. budowlanego, które zmierzały do wykazania, że w przypadku legalizacji samowoli budowlanej - miałby miejsce wygaśnięcie obowiązku rozbiórki budynku."
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo. Zarzut skargi, jak można sądzić, sprowadza się do twierdzenia, że złożony przez skarżącego wniosek o legalizację samowoli budowlanej oparty o art. 49 Prawa Budowlanego z 1994 r., wskazuje, że "obowiązek obj. tytułem wykonawczym - wygasł".
Jest to pogląd całkowicie dowolny i nie mający żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Wprost przeciwnie organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) Zakaz ten jest jednoznaczny, albowiem organ egzekucyjny, wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku, podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. To skutkowałoby, że organ egzekucyjny byłby jakby trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązki podlegające egzekucji zostały określone.
Podstawy zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji określone zostały w sposób wyczerpujący w art. 33 ustawy. Nie można przyjąć, jak chce tego skarżący, że organ egzekucyjny w ramach rozpatrywania zarzutu, może być uprawniony do "merytorycznej oceny zgłoszonych zarzutów opartych na argumentacji z art. 49 pr. budowlanego, które zmierzały do wykazania, że w przypadku legalizacji samowoli budowlanej - miałby miejsce wygaśnięcie obowiązku rozbiórki budynku..". W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie, czy poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.