Uzasadnienie
Na podstawie uchwały Rady Miasta w Gorlicach z dnia 28 czerwca 2000r. nr 214/XXVI/2000 (zmienionej uchwałą Rady Miasta w Gorlicach z dnia 23.09.2004r., nr 229/XXIV/2004) przystąpiono do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla Miasta Gorlice. Projekt planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Gorlice - Plan nr 3 - III etap został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 28 kwietnia 2003r. do 28 maja 2003r.
W dniu [...] maja 2003r. (pismem z daty [...].05.2003r.) zarzut do powyższego projektu wniósł T. P.. Napisał on, że odnośnie działki nr [...] położonej przy ul. [...] kategorycznie nie wyraża zgody na urządzenie tam "parkingu samochodowego ani żadnej innej inwestycji."
Rada Miasta uchwałą z dnia 23 [...]września 2004r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut. W § 2 uchwały stwierdzono, że "ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Miasto Gorlice - Plan nr 3" dotyczące działki nr ewid. [...], będącej własnością Pana T. P. nie stanowią o naruszeniu prawa, gdyż są one oparte na obowiązujących przepisach." W uzasadnieniu zaś tej uchwały napisano, że "kwestionowana w treści zarzutu droga oznaczona w projekcie planu "Miasto Gorlice - Plan nr 3" symbolem 4.KUd i przebiega w większości po istniejącej ulicy [...] stanowiącej własność gminy - miasto Gorlice. Z działki będącej własnością Pana T. P. pod kwestionowana drogę zajęty jest jedynie pas terenu szerokości 3 metrów i powierzchni 57 m" przylegający bezpośrednio do ulicy [...]. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami ulica [...] jako droga publiczna ulica gminna winna posiadać klasę drogi dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 10 metrów." Sama droga stanowi dojazd do terenów przeznaczonych do zainwestowania, które to tereny muszą posiadać dostęp do drogi publicznej.
W dniu [...] października 2004r. T. P. skierował na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie nie wyraził zgody na "odstąpienie części działki nr [...] pod budowę drogi ponieważ działka stanowi tylko 7,5 ar" i posiada zamiar jej zagospodarowania. Uważa nadto, że poszerzenie drogi jest nieuzasadnione, gdyż prowadzi ona do terenów niezagospodarowanych i zalewowych.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy Miejskiej wniósł o jej oddalenie, powtarzając w znaczącej części i uszczegóławiając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały oraz odnosząc się do zarzutów skargi. Wskazał również, iż Burmistrz Miasta bierze na siebie obowiązki wynikające z art.36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Po pierwsze proces planistyczny składa się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służą odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodzi do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organu gminy mają prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuacje jego nieruchomości), a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowi wyraz stanowiska organów Gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywiera ona skutków prawnych w obrębie samego planu.
Taka uchwała podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie może jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (mamy tu jeszcze do czynienia z projektem planu, a nie z gotowym planem), ale jej przedmiotem może być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut.
Następnie dopiero dochodzi do sporządzenia planu i uchwała o planie podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym.
Po drugie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz.U. nr 153, poz.1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłaszane zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działają dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania.
W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała nie odpowiada wyżej wskazanym wymogom. Art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na radę gminy rozpatrującą zarzut obowiązek ustosunkowania się do treści zarzutu oraz wskazania przyczyn odrzucenia zarzutu. Winno być ono nie tylko merytorycznie trafne, lecz również winno korespondować z postawionymi zarzutami. Z powyższych względów uzasadnione jest sięganie do wymogów zawartych w art.107 § 3 k.p.a. dla określenia wymaganych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego, o którym mowa w cyt. wyżej przepisie. Wymóg zamieszczenia uzasadnienia jest konsekwencją faktu, że zaskarżona uchwała odnosi się do indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. W szczególności uchwała taka winna zawierać obszerne i wyczerpujące uzasadnienie, z którego wynika, że organy planistyczne wzięły pod uwagę okoliczności podniesione w zarzucie i zbadały indywidualną sytuację wnoszącego zarzut.
Wytłumaczyć także należy od strony faktycznej i prawnej powody takiego a nie innego, projektowanego rozwiązania planistycznego, posługując się rzeczowymi argumentami. Uzasadnienie faktyczne powinno więc wystarczająco wyjaśniać motywy odrzucenia zarzutów, wskazać konkretne dowody (np. ekspertyzy, opinie, uzgodnienia itp.) zgromadzone w toku prac nad projektem. Tylko w ten sposób może być spełniona funkcja zaskarżonej uchwały w zakresie przekonywania skarżących i Sądu, że zarzut został wnikliwie rozpatrzony i przeanalizowany — również pod kątem możliwości uwzględnienia wniesionego zarzutu. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie nie spełnia tych wymogów - w swej formie i treści jest ono ogólne i lakoniczne. W tym kontekście stwierdzić należy, iż w większym stopniu tym wymaganiom czyni zadość odpowiedź na skargę T. P. udzielona przez Burmistrza Gminy Miejskiej, niż uzasadnienie zaskarżonej uchwały. Niestety w żaden sposób nie konwaliduje to słabości uzasadnienia zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie prawne uchwały o odrzuceniu zarzutów powinno zawierać (1) przytoczenie przepisu prawa wskazanego w rozstrzygnięciu jako jego podstawa prawna oraz (2) umotywowaną ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego, a wreszcie (3) wskazywać, jaki jest związek między tą oceną a sposobem rozstrzygnięcia. Rada Gminy winna wykazać zatem na podstawie powołanych przepisów, iż uchwała o odrzuceniu zarzutów jest częścią procedury planistycznej, a takie lub inne propozycje zawarte w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego wiążą się z obowiązującymi rozwiązaniami normatywnymi narzucającymi konkretne rozwiązania techniczne, jak również powodują brak możliwości uwzględnienia (w całości lub w części) wniesionego zarzutu. Niestety również w tym zakresie zaskarżona uchwała nie spełnia podniesionych wyżej wymogów, gdyż w zasadzie takiego uzasadnienia nie zawiera ona w ogóle.
W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała narusza art.24 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. z 1999r. Dz.U. nr 15, poz. 139 z późn. zm.), a zatem powoduje konieczność uwzględnienia skargi i orzeczenia jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270).