Uzasadnienie
Skarżąca E. D. od 1992 r. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą Biuro Porad Prawnych '[...], początkowo z innymi osobami, a następnie jednoosobowo. Ostatnie zaświadczenie o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Skarżącej, przed podjęciem postanowienia zaskarżonego do sądu administracyjnego, nosi datę [...] 1999 r.
Pismem z dnia [...] 1998 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych zażądała od Prezydenta Miasta wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez Panią mgr E. D. - Biura Prawnych [...]. Wnioskodawca powołał się na uchylenie art.24 ustawy o działalności gospodarczej. W dniu [...] 1998 r. organ administracyjny wszczął postępowanie administracyjne w sprawie częściowego wygaszenia wpisu... dotyczącego p.E. D., zaś w dniu [...] 1999 r. - zawiesił to postępowanie z powołaniem się na powiadomienie przez OIRP organów ścigania o działalności E. D..
W aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego dla [...]w [...], Wydział II Karny, utrzymujący w mocy orzeczenie Kolegium do Spraw Wykroczeń w [...]. Sąd uznał, że E. D. dopuściła się wykroczenia z art.59 § 1Kodeksu wykroczeń przez to, że udzielała porad prawnych nie mając wymaganych do tego uprawnień. Wyrok Sądu Rejonowego zaopatrzony jest w klauzulę prawomocności i wykonalności.
Po rozpatrzeniu skargi konstytucyjnej E. D., Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r., SK 22/02 (Dz.U.nr 206, poz. 2012) orzekł, że art.59 § 1 Kodeksu wykroczeń rozumiany w ten sposób, że umożliwia stosowanie sankcji karnych wobec osób z wyższym wykształceniem prawniczym świadczących usługi pomocy prawnej, niespełniających wymagań przewidzianych dla wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata, jest niezgodny z art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że nie zachowuje wymaganej precyzji określenia znamion czynu zagrożonego karą.
Postępowanie administracyjne w sprawie częściowego wygaszenia wpisu... dotyczącego p. E. D. zostało podjęte z dniem [...] 1999 r., ale [...] 2000 r. ponownie zostało zawieszone. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na oświadczenie E. D., iż od dnia [...] 1999 r. zawiesiła prace swego biura, nie wykonując żadnych czynności objętych wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. Drugą okolicznością mającą uzasadnić zawieszenie postępowania było wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...]. Organ I instancji uznał, że Sądowi Najwyższemu przedstawione zostało zagadnienie wstępne mające znaczenie w sprawie, w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 K.p.a. i zawiesił postępowanie.
Po rozpoznaniu zażalenia Okręgowej Izby Radców Prawnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000 r. i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania. SKO uznało, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego czyni niedopuszczalnym zawieszenie postępowania administracyjnego w oczekiwaniu na rozpoznanie kasacji. Nie można oczekiwać na wyrok Sądu Najwyższego, albowiem już wydany wyrok ma walor prawomocności.
W skardze do sądu administracyjnego E. D. (1) zakwestionowała legitymację Okręgowej Izby Radców Prawnych do wszczynania postępowania w sprawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej; dlatego Skarżąca domaga się stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.28 i 141 § 1 K.p.a. Konsekwencją jest (2) wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] 27 kwietnia 2000 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Powołano się na art.52 ust.3 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, stanowiący, że do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pomocy prawnej niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Trafna jest argumentacja dotycząca obowiązku organu administracyjnego rozpoznania wniosku Okręgowej Izby Radców Prawnych w sprawie wpisu do ewidencji działalności polegającej na udzielaniu porad prawnych. Powołany przez SKO art.52 ust.3 pkt 4 ustawy o radcach prawnych nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości także w tym zakresie, w jakim wniosek dotyczy osoby nie będącej radcą prawnym.
Sąd w pełni podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] także w sprawie niedopuszczalności zawieszania postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania kasacji. Stanowisko organu I instancji pomija okoliczność eksponowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. prawomocność i wykonalność wyroku Sądu Rejonowego. W dniu [...] 2000 r., gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone postanowienie nr [...], nie był jeszcze znany wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekający o niekonstytucyjności podstawy prawej wyroku Sądu Rejonowego. Prezydent Miasta nie kierował się w swym rozstrzygnięciu okolicznościami wskazanymi przez Trybunał Konstytucyjny, a mimo to nie respektował prawomocności i wykonalności wyroku sądowego. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] było prawidłowe również w świetle art.145 § 1 pkt 8 K.p.a. przewidującego wznowienie postępowania administracyjnego, gdy decyzja została wydana w oparciu o orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Jeżeli więc orzeczenie w sprawie z zakresu prawa o wykroczeniach miałoby znaczenie prejudycjalne w stosunku do sprawy administracyjnej, to stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu było prawidłowe.
Jednakże zdaniem Sądu przedmiot postępowania administracyjnego był samodzielny w stosunku do przedmiotu postępowania w sprawie o wykroczenie, zarzucane E. D.. Postępowanie administracyjne miało za przedmiot wpis do ewidencji, a nie — działalność odwołującą się do owego wpisu. Nawet gdyby E. D. faktycznie w ogóle nigdy nie świadczyła porad prawnych to i tak należało dokonać oceny prawidłowości jej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Trafnie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło, że nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego i uchyliło postanowienie organu I instancji. W tym więc zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270). Jednakże przyczyną niedopuszczalności zawieszenia była nie tyle prawomocność wyroku Sądu Karnego, ile samodzielność przedmiotu postępowania administracyjnego, dla którego rozstrzygnięcie sprawy z zakresu prawa wykroczeń nie miało charakteru zagadnienia wstępnego. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia
Natomiast nieprawidłowe było umorzenie przez SKO wpadkowego postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o zawieszenie postępowanie w sprawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Po wpłynięciu tego wniosku o zawieszenie nie zmieniły się żadne istotne okoliczności: wniosek o zawieszenie nie został wycofany, przepisy o ewidencji nie zostały zmienione, prowadzenie działalności w zakresie doradztwa prawnego nadal nie podlegało ogólnemu reżimowi przepisów o działalności gospodarczej. Sprawa nie stała się bezprzedmiotowe, przeciwnie — organ był zobowiązany wniosek o zawieszenie albo uwzględnić, albo oddalić. Orzekając więc na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części umarzającej postępowanie.
Załatwienie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego będzie zadaniem organu administracyjnemu prowadzącemu postępowanie administracyjne w sprawie, (art.141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)