Uzasadnienie
W Gminie przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
W dniu [...] grudnia 2001 r. jeden z zarzutów do tego planu wniosła B. S., zam. w B. Napisała ona, że jest właścicielką działki nr [...], sąsiadującej z droga krajową nr [...] i zgłasza protest przeciwko przebudowie tej drogi w formie przedstawionej w projekcie planu. Realizacja tego projektu spowoduje bowiem, że budynek B. S. znajdzie się w odległości 1,5 - 2 m od krawędzi pasa ruchu, a w całości w pasie bezpieczeństwa drogi. Już w tej chwili uciążliwości spowodowane sąsiedztwem drogi są duże, a projekt nie przedstawia żadnych sposobów zabezpieczenia budynków. B. S. uważa, że przebudowa drogi jest koniecznością, ale nie może się ona odbywać bez odpowiednich zabezpieczeń.
Rada Gminy uchwałą z dnia 19 kwietnia 2002 r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut. W uzasadnieniu tej uchwały napisano, że istniejąca droga [...] przebiega w odległości 15 m od budynku mieszkalnego i 5 m od granicy działki B. S. Napisano, że projekt nie zakłada zbliżenia tej drogi do budynku, natomiast przygotowuje warunki przestrzenne dla modernizacji jej parametrów technicznych. Zakłada się więc poszerzenie istniejącego pasa drogowego z 20 m do 50 m, co ma nastąpić kosztem działek przyległych do drogi, w tym części działki nr [...], za odszkodowaniem. W pasie drogowym przewiduje się realizację zabezpieczeń przed niekorzystnym oddziaływaniem drogi (ekrany akustyczne, zieleń izolacyjną), co nastąpi na etapie projektu przystosowania drogi do parametrów technicznych klasy GP. Do czasu zamieszczenia modernizacji drogi krajowej nr [...] w rejestrze zadań rządowych, co nie wiadomo kiedy nastąpi, B. S. może korzystać ze swojej nieruchomości w sposób dotychczasowy.
Dopiero na etapie przygotowania projektu modernizacji drogi krajowej nr [...] okaże się, czy da się zabezpieczyć budynek przed uciążliwościami drogi, czy też będzie on wymagał wyburzenia za odszkodowaniem.
Uchwała nie zawiera uzasadnienia prawnego. Powołano tylko przepisy ustawy o drogach publicznych i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W dniu [...] maja 2002 r. B. S. zaskarżyła powyższą uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego pisząc, że nie zgadza się z uzasadnieniem tej uchwały, a zwłaszcza ze stwierdzeniem, że projekt planu nie przybliża drogi do budynku. Skoro mają być powiększone parametry drogi, to zbliżenie jej do budynku jest tego logicznym następstwem.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie, powtarzając swoją poprzednią argumentację.
Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Gmina nie nadesłała, mimo wezwania, akt poprzedzających wydanie zaskarżonej uchwały. Akt tych nie ma do dzisiaj pomimo dwukrotnych wezwań Sądu w 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Pomimo braku reakcji Gminy na wezwania Sądu i oczywiste braki w dokumentacji sprawy Sąd uznał, że istniejący materiał wystarcza do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała została wydana ze szczególnie rażącym naruszeniem prawa.
Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez sąd administracyjny, opierając się o obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej uchwały ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), gdyż te przepisy są miarodajne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.
Według cyt. ustawy proces planistyczny składał się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służyły odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne.
W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodziło do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organy gminy miały prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna była zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki analizy wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuację jego nieruchomości) a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowiła wyraz stanowiska organów gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywierała ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlegała zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
Skarga ta nie mogła jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (chodziło tu jeszcze o projekt planu, a nie o gotowy plan), ale jej przedmiotem mogło być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut.
Dopiero w drugim etapie dochodziło do sporządzenia planu i uchwała o planie podlegała i podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłoszone zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej, Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działały dowolnie.
Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania.
W analizowanej tu sprawie, biorąc pod uwagę powyższe założenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia, które nawet w minimalnym stopniu spełniałoby wymogi ustawowe. W uzasadnieniu faktycznym posłużono się sformułowaniami ogólnikowymi, w żaden sposób nie tłumacząc powodów, dla których odrzucono zarzut B. S. Umieszczony tu wywód zawiera zresztą sprzeczności, gdyż z jednej strony stwierdzono, że projekt planu nie zakłada zbliżenia drogi do budynku skarżącej, a z drugiej strony założono poszerzenie pasa drogowego z szerokości 20 m na 50 m. Stwierdzenie o ewentualności zagrożenia budynku przez plan stoi w sprzeczności ze sformułowaniami o zaplanowaniu stosownych zabezpieczeń. W uzasadnieniu prawnym ograniczono się tylko do podania różnych przepisów prawa, związanych ze sprawą, natomiast nie wytłumaczono ich znaczenia w konkretnej sytuacji faktycznej, w jakiej pozostaje nieruchomość skarżącej.
W opisanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 24 ust. 3 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i uznał, że istnieją przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Jednakże od daty wydania tej uchwały minął już rok i z tego powodu Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) oraz w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). O kosztach postanowiono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające...
Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.