Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G. N. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 5 lutego 2018 r., w sprawie sprzeciwu od decyzji Wojewody z dnia 23 sierpnia 2017 r.
We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i nieletnią córką.
Ich wspólny miesięczny dochód wynosi – 3.100 zł. Składa się na niego dochód z prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w wysokości 1.500 zł, zasiłek macierzyński żony wnioskodawcy w wysokości 1.169,62 zł oraz świadczenie "500+".
Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi nieruchomość gruntowa o pow.17 ara.
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, iż rozpoczęta działalność gospodarcza przynosi niewielki dochód. Żona wnioskodawcy obecnie nie pracuje, utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego. Rozpoczęta przez wnioskodawcę budowa domu pochłania wszelkie dostępne środki pieniężne. Obecnie wnioskodawca mieszka wraz z rodziną u teściów. Z tych względów nie posiada wolnych środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie.
Wnioskodawca określił też wysokość miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków: 487,90 zł – składka ZUS.
W opinii referendarza informacje przekazane przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 10 stycznia 2018 r. wnioskodawca został wezwany do jego uzupełnienia.
W piśmie z dnia 5 lutego 2018 r. wnioskodawca sprecyzował żądanie wniosku oraz dołączył stosowne dokumenty.
Do pisma wnioskodawca dołączył kserokopie następujących dokumentów:
dowód rejestracyjny samochodu [...] z 2011 r., historia operacji na rachunku osobistym wnioskodawcy za okres od października 2017 r. do stycznia 2018 r., oraz na rachunku firmowy za miesiąc styczeń 2018 r., potwierdzenia wykonanych oparci bankowych – niezidentyfikowane konto, lista operacji na koncie w [...] za okres od listopada 2017 r. do stycznia 2018 r., PIT- [...] za rok 2016, [...] za rok 2016, PIT/[...] za rok 2016, PIT-[...]za 2016 r. zony wnioskodawcy – L. N., potwierdzenie wypłaty zasiłku macierzyńskiego w kwocie 1.169 zł, decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie przyznania świadczeni "500+", faktura VAT ze stycznia 2018 r. za energie elektryczną na kwotę 155,10 zł za lokal mieszkalny – [...]
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zatem wniosek wnioskodawcy należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa, i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń wnioskodawcy jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niski miesięczny dochód. Wszelkie środki pieniężne jakie uzyskuje przeznacza na rozpoczętą budowę domu. Żona wnioskodawcy otrzymuje jedynie zasiłek macierzyński w niskiej wysokości. Z tych powodów nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych. Z dołączonych do wniosku dokumentów (wyciągi bankowe, potwierdzenie wypłaty zasiłku) wynika, iż w miesiącu styczniu 2018 r. łączny dochód skarżącego i jego rodziny wyniósł 4.469 zł. Dodatkowo córka wnioskodawcy uzyskała świadczenie z programu "500+". Wykazane zobowiązania stałe wnioskodawcy zamykają się kwotą 642,90 zł (ZUS i opłata za energię elektryczną), innych obciążeń wnioskodawca nie wykazał.
W opinii orzekającego wnioskodawca dysponuje środkami pieniężnym wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł (co stanowi wpis sądowy od złożonej skargi). Mimo dołączenia dokumentów, do przedstawienia których został zobowiązany nie uwiarygodnił, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części. Wykazany dochód pozwala do zadośćuczynienia obowiązkowi wniesienia stosownej opłaty od skargi bez wywoływaniu uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.
Biorąc pod uwagę jego sytuację materialną – wykazany majątek, miesięczny dochód, który wynika z przedłożonych dokumentów, byłoby całkowicie nieuzasadnione przerzucanie ciężaru ponoszenia kosztów postępowania sądowego w jakimkolwiek zakresie na współobywateli.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).