Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie postanowieniem nr 661/2022 z dnia 10 października 2022r., znak: PINB-I-5160.3.22.45, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne znak: PINB-I-5160.3.22.45 do czasu zakończenia sprawy o rozgraniczenie działek [...] i [...] prawomocnym wyrokiem Sądu Powszechnego.
Uzasadniając postanowienie organ I instancji wskazał, iż z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie obiektu budowlanego (muru kamiennego) zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości P., gm. Liszki (k. 4 akt PINB). W dniu 31 marca 2022r. organ I instancji wydał postanowienie nr 222/2022, znak: PINB-I-5160.3.22.45, którym działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. wstrzymał P. J. - właścicielowi działki nr [...] w miejscowości P., gmina Liszki -prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości P., gmina Liszki z powodu budowy obiektu bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę (k:37-38 akt PINB). W dniu 22 września 2022r. wpłynął złożony przez G. S. wniosek o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy, Wydział I Cywilny w spr. o sygn. akt I Ns 622/22/K o rozgraniczenie z wniosku G. S. (k. 58 akt PINB).
Organ I instancji uznał kwestię rozgraniczenia w postępowaniu cywilnym za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym tj. doprowadzenia spornego muru oporowego do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości o nr ewid.[...] i [...] w m. P., gm. Liszki, a dopiero jego rozstrzygnięcie, umożliwi organowi podjęcie stosownych działań mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego (muru oporowego) do stanu zgodnego z prawem.
Zażalenie na to postanowienie wniósł P. J. podając, iż sporny mur w całości znajduje się na jego działce.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022r. nr 972/2022 Znak: WOB.7722.245.2022.AJAN, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 123 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021r., póz. 2351 ze zm., dalej u.p.b.), uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu podano, iż okoliczność, że fakty mające znaczenie prawotwórcze mogą ulec zmianie w przyszłości na przykład na skutek orzeczenia sądu powszechnego, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia PINB nie wykazał, aby rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bezpośrednio zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania sądowego o rozgraniczenie działek [...] i [...] prawomocnym wyrokiem Sądu Powszechnego. Wg MWINB postępowanie sądowe o sygnaturze akt I Ns 622/22/K, toczące się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa Kwowodrzy w Krakowie (z wniosku G. S. o rozgraniczenie nieruchomości o nr ewid.[...] i [...] w m. P., gm. Liszki), nie stanowi zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania prowadzonego przed organem I instancji. Na dzień dzisiejszy istnieje określony stan prawny w/w nieruchomości i organ I instancji prowadząc swoje postępowanie (w tym również wydając rozstrzygnięcie końcowe w sprawie) winien nim się kierować.
Dopiero w momencie wydania prawomocnego wyroku w w/w postępowaniu sądowym stan ten może ulec zmianie, co w przypadku braku wcześniejszego zakończenia niniejszej sprawy obligowałoby organ I instancji do uwzględnienia jego treści.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła wnioskująca o zawieszenie, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wg skarżącej spór o granice działki stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do przedmiotowego postępowania administracyjnego, stąd organ administracji winien być zobligowany zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do zawieszenia postępowania administracyjnego. Analiza dorobku judykatury w przedmiocie wpływu sądowego sporu o rozgraniczenie na toczące się postępowanie administracyjne pozwala przyjąć, że ustalenie granic nieruchomości, stanowi przesłankę do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś instytucja obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego może być stosowana jedynie w tych przypadkach, w których istnieje możliwość usunięcia przeszkody procesowej, przy czym pojęcie usuwalności powinno być odnoszone do sfery prawnej, nie zaś do stanów faktycznych. Egzemplifikacją stanowiska skarżącej jest m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (do 2003.12.31) z dnia 13 września 2001 r., IV SA 420/99 "Zawisłość sprawy przed sądem powszechnym o rozgraniczenie w czasie toczącego się postępowania administracyjnego, w którym rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy w istotnej kwestii - wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością - od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd odnośnie własności pasa gruntu przeznaczonego pod projektowaną inwestycję, obliguje organ administracji z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do zawieszenia postępowania oraz do wykazania stosownej inicjatywy określonej w art. 100 § 1 i 3 k.p.a." Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Krakowie (do 2003.12.31), w wyroku z 26 lipca 2001 r., n SA/Kr 1432/98 "W razie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja - mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.’’ W związku z powyższym decyzja MWINB jest wadliwa, dlatego powinna być uchylona.
Postanowienie organu II instancji nie uwzględnia nieodwracalnych konsekwencji wpływu na własność skarżącej, bowiem powoduje, że postępowanie przed PINB będzie toczyło się dalej, jako skierowane do niewłaściwej strony, co w świetle art. 156 k.p.a. stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 k.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca jako właścicielka nieruchomości [...] na których od zawsze znajdował się sporny mur ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p. a. i to do niej, a nie P. J. winna być adresowana korespondencja w zakresie możliwości legalizacji muru czy jego rozbiórki, jednakże okoliczność ta została pominięta w tym postępowaniu przez procedujące w sprawie organy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaznaczyć jednak należy, że rozważania organu II instancji są na teoretycznej płaszczyźnie co do zasady prawidłowe. W orzecznictwie dominuje bowiem pogląd, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego, w szczególności jeśli jest to postępowanie o pozwolenie na budowę. Niemniej jednak, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, przesłanki do zawieszenia postępowania, które dotyczy budowy obiektu bez pozwolenia na budowę zachodzą. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem taka sytuacja, że jedna ze stron kwestionuje z pewnych subiektywnych przyczyn ustalony i zastany przebieg granicy między nieruchomościami, lecz że przebieg tej granicy jest obiektywnie niewiadomy, a obiekt budowlany, którego postępowanie dotyczy znajduje się "w granicy" tych nieruchomości. Taki stan wynika w szczególności z przedłożonego przez skarżącą do akt niniejszego postępowania sądowego pisma, z Wydziału Geodezji Kartografii i Katastru Starostwa Powiatu Krakowskiego z dnia 23 marca 2023 roku (k. 35 – 36 akt sądowych).
W piśmie tym obszernie opisano, na czym polegają nieprawidłowości związane z dotychczas dokonanymi czynnościami mającymi na celu ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w miejscowości P., gm. Liszki, stwierdzając m.in., że: "dokumentacja sporządzona w ramach ww. operatu jest niespójna tj. szkic oraz protokół graniczny wskazują inny przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami a współrzędne punktów granicznych z ww. operatu – inny przebieg granicy."
Uwzględniając powyższe, czyli nieprawidłowości w postępowaniach z zakresu geodezji, w wyniku których przyjęto przebieg granic pomiędzy w/w działkami, należy wyrazić pogląd, że w aktualnej sytuacji nie da się jednoznacznie ustalić jaki jest przebieg tej granicy. Biorąc natomiast pod uwagę, że obiekt którego dotyczy postępowanie znajduje się "w granicy" tych działek, a postępowanie legalizacyjne go dotyczące wymaga dla swojej ważności skierowania stosownych nakazów do właściwych podmiotów, tj. właścicieli nieruchomości, na której/których obiekt ten się znajduje, w aktualnej sytuacji ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w miejscowości P., gm. Liszki w ramach toczącego się postępowania przed sądem powszechnym, stanowi przesłankę prejudycjalną dla toczącego się postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy zachodziły przesłanki do jego zawieszenia. Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji – o ile w sprawie nie nastąpi zmiana mających w tym zakresie znaczenie okoliczności faktycznych lub prawnych - utrzyma zaskarżone postanowienie w mocy.
Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II w oparciu o art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł.