Uzasadnienie
sygn. akt II SA/Kr 1542/10 Kraków, dnia 28 kwietnia 2011 roku
W dniu 28 stycznia 2011 roku skarżący M. B. i K. B. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie swej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 listopada 2010r. wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skarżący domagają się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na bardzo niskie dochody z emerytur, znaczne wydatki na utrzymanie, brak oszczędności. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe wraz z córką i jej dwojgiem dzieci. Skarżący oświadczają jednocześnie, że córka wraz z wnukami mają odrębne mieszkanie, a uzyskane przez córkę dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości 1400 zł w całości przeznacza ona na utrzymanie siebie oraz dwójki dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są emerytury skarżących w wysokości 830 zł (M. B.) oraz 562,87 zł (K. B.) Łącznie zatem dochody wnioskodawców wynoszą 1392,87 zł. Dodatkowo córka otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1400 zł. Skarżący wykazują koszty utrzymania – 280 zł faktura za energię elektryczną, 206,63 zł faktura za gaz, woda i wywóz śmieci 170 zł, do tego dochodzą koszty leczenia.
Postanowieniem z 4 lutego 2011 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżących od wpisu od skargi, natomiast w pozostałym zakresie skargę oddalił. We wniesionym w terminie sprzeciwie skarżący podnieśli, że omyłkowo wypełnili wniosek o przyznanie prawa pomocy w taki sposób, iż wynika z niego, że posiadają zarówno dom, jak i mieszkanie. Tymczasem w rzeczywistości są właścicielami wyłącznie domu jednorodzinnego, mieszkają w nim oboje razem z córką i jej dziećmi. Oświadczyli, że ponadto nie posiadają żadnego mieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu.
W ocenie Sądu zasadny jest wniosek o zwolnienie skarżących od ponoszenia kosztów sądowych w całości. M. B. i K. B. wykazali, iż ponoszone przez nich koszty energii elektrycznej, mediów i wywozu śmieci są niemal równe połowie otrzymywanej przez nich emerytury. Dodatkowo trzeba mieć na uwadze konieczność zakupu lekarstw, opału, a także – choć skarżący w tym zakresie nie wskazali konkretnej kwoty – niezbędne wydatki na wyżywienie. Trzeba zatem uznać, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i zwolnienie ich od wszelkich kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.