Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r., w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 października 2015 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 1.936,52 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1.226,96 zł oraz świadczenie rentowe męża w wysokości 736,56 zł.
W skład majątku skarżącej wchodzą pojazdy mechaniczne [...] z 2005 r., ciągnik [...] z 1979 r., i ciągnik [...] z 1985 r. Skarżąca wraz z mężem przekazała gospodarstwo rolne z budynkami na rzecz syna J. L., ustanawiając dla siebie prawo dożywocia. W skład przekazanego gospodarstwo wchodzi dom o pow. 80 m, budynek gospodarczy o pow. 164 m2. Nieruchomość gruntowa o pow. 2,19 ha.
Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, ze wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata będzie dla niej bardzo pomocny. Skarżąca nie zna się na paragrafach i artykułach, nie wszystko jest dla niej zrozumiałe.
W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 22marca 2016 r., skarżąca została wezwany do jego uzupełnienia.
W piśmie z dnia 1 kwietnia 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wydatki na żywność i lekarstwa są różne w zależności jak długo trzeba czekać na wizytę, czasami 6 miesięcy, wtedy skarżąca korzysta z prywatnej służby zdrowia. Nie gromadziła żadnych rachunków za żywność czy lekarstwa, gdyż nie wiedziała, że mogą być potrzebne. Syn skarżącej przebywa obecnie wraz z całą rodziną w [...], gdzie pracuje. Często dzwoni, wtedy skarżąca informuje go o potrzebie większych wydatków związanych z zakupem opału czy remontami.
Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów:
Wyciąg z konta bankowego skarżącej za okres od stycznia do marca 2016 r., decyzja o waloryzacji świadczenia emerytalnego skarżącej z dnia 1 marca 2016 r., decyzja o waloryzacji świadczenia rentowego męża skarżącej z dnia 1 marca 2016 r., potwierdzeni zawarcia ubezpieczenia gospodarstwa rolnego za rok 2016 (dotyczy J. L.) – 668 zł, potwierdzenia obowiązkowego ubezpieczenia budynków i odpowiedzialności cywilnej rolnika (dotyczy J. L.) za rok 2016 – 540 zł, nakaz płatniczy na rok 2016 – dotyczy J. L. (podatek rolny, leśny od nieruchomości) – 62 zł, potwierdzenie opłat za energię elektryczną – 121,04 zł, opłat za telefon - 35,67 zł, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 48 zł, skierowanie do poradni specjalistycznej dla skarżącej, wynik RTG kręgosłupa.
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85).
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z analizy przedstawionych we wniosku informacji oraz dokumentów wynika, iż miesięczny dochód, z którego utrzymuje się skarżąca wraz z rodziną wynosi 1.963,52 zł. Składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej oraz świadczenie rentowe jej męża.
Skarżąca wykazała, iż jej miesięczne konieczne wydatki zamykają się kwotą 309,71 zł. Z tym, że w tym miejscu należy uściślić, że część tej kwoty tj. 105 zł stanowi wydatki konieczne wyłącznie jej syna J. L. i jako takie nie mogę być wliczone do wydatków koniecznych skarżącej. Oznacza to, że wykazane wydatki konieczne skarżącej to kwota 204,71 zł. Prócz tego skarżąca ponosi koszty zakupu żywności (nie określiła nawet orientacyjnie ich wysokości). Podobnie z wydatkami na leczenia. Ich kwota nie jest znana nawet w przybliżeniu, podobnie jak ewentualne dolegliwości skarżącej, które uzasadniałby te wydatki.
Mając więc na względzie, iż wspólny dochód skarżącej to 1.963,52 zł a wykazane wydatki to kwota 204,71 zł oraz fakt, iż skarżąca korzysta z pomocy finansowej syna przebywającego za granicą, której wysokości również nie uściśliła- zdaniem orzekającego celowo uznać należy, iż skarżąca nie wykazał skutecznie, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiające poniesienie przez nią kosztów sądowych (w wysokości 100 zł) i ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).