Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu przekazał skargę D. A., na pobranie w pociągu w dniu [...] lutego 2001 r. opłaty za przejazd bez biletu, córki skarżącego A. A. ur. [...].10.1989 r.
W uzasadnieniu skargi, skarżący kwestionował podstawę faktyczną, którą przyjął w piśmie z dnia 30 marca 2001 r. [...], Dyrektor Biura Kontroli Dochodów w K. Polskich Kolei Państwowych S.A. - w oparciu o oświadczenie kierownika pociągu - a mianowicie, że w dniu [...].02.2001 r. odbywając przejazd rodzinny w pociągu relacji N. - W., nie okazał skarżący, żadnego dokumentu stwierdzającego wiek dziecka. Pismem tym odmówiono "pozytywnego rozpatrzenia reklamacji i zwrotu opłaty" pobranej na podstawie § 36 taryfy osobowej i bagażowej PKP.
Kserokopią paszportu skarżący wykazywał, że tego dnia przekraczał granicę, i że w paszporcie oznaczony jest wiek dziecka.
Strona przeciwna nie złożyła odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skarga ulega odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440 z późn. zm.) określa uprawnienia do bezpłatnych i ulgowych przejazdów m.in. środkami publicznego transportu kolejowego wykonywanego przez przedsiębiorstwo państwowe PKP. W dniu 1 lutego 2001 r., obowiązywało Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 23 grudnia 1992 r. w sprawie określenia rodzajów dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. Nr 101, poz. 516 z późn. zm.).
Jednakże zasady umów o korzystanie ze środków publicznego transportu regulują przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 610 z późn. zm.). Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 tej ustawy reguluje ona przewóz osób i rzeczy wykonywane odpłatnie na podstawie umowy, przez uprawnionych do tego przewoźników, z wyjątkiem transportu morskiego, lotniczego i konnego. Na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wydane zostało Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 9 kwietnia 1999 r. w sprawie sposobu ustalania opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób oraz zabieranych ze sobą do środka transportowego zwierząt i rzeczy (Dz. U. Nr 38, poz. 376). Przepisy tego rozporządzenia określają m. in. przypadki, w których podróżny jest obowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu braku ważnego dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego albo ulgowego.
Ani przepisy tej ustawy, ani przepisy obowiązującej - wówczas - od 1.01.1998 r. ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.), nie zawierały regulacji wedle których, podstawę ustalenia opłaty dodatkowej stanowić miała by decyzja administracyjna, a więc akt wydany w indywidualnej sprawie administracyjnej.
Przepis art. 90 powołanej ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe stanowi, że w sprawach nie unormowanych w ustawie oraz w przepisach wydanych w jej wykonaniu i w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.
Umowa przewozu, do której przystępuje się także przez wykup biletu kolejowego ma charakter stosunku cywilnoprawnego.
Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są - zgodnie z art. 2 kodeksu postępowania cywilnego sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do sądów szczególnych. Jak wskazano wyżej, żaden przepis prawa nie nadaje rozstrzygnięciom przewoźnika kolejowego w przedmiocie uiszczenia przez podróżnego dodatkowej opłaty w razie stwierdzenia braku dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego albo ulgowego, charakteru decyzji lub innego aktu o charakterze administracyjnym.
Skoro będąca przedmiotem skargi sprawa ma charakter cywilnoprawny, przeto zaskarżone pismo Dyrektora Biura Kontroli Dochodów Polskich Kolei Państwowych S.A. w K. z dnia 30 marca 2001 r., nie ma charakteru decyzji lub innego aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od którego służy skarga do sądu administracyjnego.
Z tych przyczyn, na podstawie powołanego przepisu art. 59 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.