Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004 r, (znak: nr[...]) Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., działając na podstawie art. 8, 41 ust.1 w związku z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr.64, póz. 593, ze zm.), odmówił przyznania na rzecz A. Ś. bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego.
Odwołanie A. Ś. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2004 r. (znak:[...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
1. jedną z form pomocy społecznej, świadczonej przez państwo na rzecz jego obywateli, są zasiłki celowe. Zasady udzielania tego rodzaju pomocy reguluje art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią tego przepisu w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ze względu jednak na ograniczone środki finansowe, a co za tym idzie na ograniczoną możliwość świadczenia oczekiwanej pomocy, organy pomocy społecznej są zmuszone dokonywać stosownej weryfikacji napływających wniosków. Zasady dokonywania przedmiotowej weryfikacji zawiera obecnie przepis art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z jego treścią prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje:
a osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł,
- b. osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł oraz c. rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie,
- 2. A. Ś. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką synów oraz z mężem. Oznacza to, iż kryterium dochodowe - o którym mowa w treści art. 8 ustawy - kształtuje się na pułapie 1264 zł. Łączny miesięczny dochód uzyskiwany przez A. Ś., obliczony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, składa się z następujących składników:
a)renty w wysokości 828,22 zł - świadczenie pomniejszone o wysokość składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy.
- b) renty syna Ł. w wysokości 472,57 zł
- c) wynagrodzenia za pracę męża w wysokości ok. 150 zł
- d) zasiłek przedemerytalny męża A. Ś. w wysokości 534,30 zł
- e) dodatku mieszkaniowego w wysokości 142,14 zł
Łączny dochód strony wynosi wobec powyższego zestawienia 2129,15 zł. Oznacza to, iż co do zasady pomoc społeczna w formie świadczenia finansowego Skarżącej nie przysługuje,
3. na stałe miesięczne wydatki ponoszone przez rodzinę A. Ś. składają się (stosownie do danych z wywiadu środowiskowego) opłaty za energię elektryczną w wysokości 170 zł, wodę 150 zł, czynsz 300 zł, gaz 89 zł na trzy miesiące, telefon 100 zł i kształtują się w łącznej wysokości ok. 915 zł miesięcznie. Część z tych opłat pokrywana jest z przyznanego dodatku mieszkaniowego. Wobec przyznanego dodatku mieszkaniowego, którego jednym z celów jest pokrycie niezbędnych potrzeb związanych z mieszkaniem, ta część wydatków realizowana jest z tego źródła. Przy ograniczonych środkach, jakimi dysponuje budżet ośrodka, a także uzyskiwanym dochodem odmowa przyznania zasiłku na dofinansowanie do opłat za gaz, jest uzasadniona. Za podjętym rozstrzygnięciem, które Kolegium utrzymało w mocy, przemawia także zasada subsydiarności pomocy społecznej. Z zasady tej wynika bowiem, iż pomoc społeczna może być kierowana przede wszystkim, do osób nie mogących samodzielnie przezwyciężyć trudności. W niniejszej sprawie jak wynika bezspornie z materiału dowodowego, odwołująca się jest w stanie pokrywać przypadające na nią opłaty za czynsz,
4. decyzja dotycząca przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Strona od dłuższego czasu jest objęta pomocą społeczną. Ośrodek Pomocy Społecznej starał się w miarę posiadanych środków, wspomagać A. Ś. w trudnej sytuacji bytowo - socjalnej, przyznając pomoc w postaci zasiłków celowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła A. Ś. i nie precyzując żądania skargi podniosła, że:
- - znajduje się w trudnej sytuacji będąc zaliczoną do l grupy inwalidzkiej, z uwagi na liczne schorzenia,
- - w podobnej sytuacji zdrowotnej znajdują się jej synowie,
- - jej dochody zostały zawyżone o 200 zł., i są za niskie na utrzymanie 4 - osobowej rodziny,
- - koszty leczenia jej i synów, gdyby stosowała się do zaleceń lekarzy - zamykały bu się kwotą od 500 do 700 zł.,
- - wszystkie meble i sprzęt RTV zapisany został notarialnie przez ojczyma męża,
- - zwróciła uwagę, że Ośrodek Pomocy Społecznej podnosząc, że nie ma środków pomocy udziela osobom bogatym,
- - kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej rozbiła jej rodzinę a mąż zaczął używać alkoholu, i wszczynać awantury, a kierownik powiedziała mu, że jak zostanie alkoholikiem to wtedy udzielona zostanie jej pomoc,
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należy uznać za nieuzasadnioną bowiem dokonana kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia (art. 145 § 1 pkt. 1-3 p.o.p.s.a.)
- a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b)naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zasadzie skarga nie kwestionuje ustaleń organów co do kryterium dochodowego poza ogólnym stwierdzeniem, że jej dochody zostały zawyżone o 200 zł.
Postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznych reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie kosztów zakupu żywności i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zwrócić należy uwagę, że nawet spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Czyli, że przyznanie tego rodzaju zasiłku objęte jest tzw. uznaniem administracyjnym. Jeśli więc organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwalała organowi na ocenę, czy wnioskodawczyni, tego rodzaju pomoc może być udzielona. Kwestie te zostały w zaskarżonej decyzji przedstawione i nie można im przypisać cech dowolności. Oceny tej nie może zmieniać subiektywne stanowisko skarżącej, że organ l instancji twierdząc, że nie ma środków, pomocy udziela osobom bogatym. Dla oceny sprawy nie ma znaczenia zarzut, że to kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej rozbiła jej rodzinę a mąż zaczął używać alkoholu, i wszczynać awantury. Orzekające organy nie kwestionują trudnej sytuacji materialnej skarżącej ale jak to powiedziano wyżej sam ten fakt, nie może decydować o obowiązku przyznania zasiłku celowego.
W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.