Uzasadnienie
Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB) toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie budowy bez pozwolenia na budowę garażu na nieruchomości stanowiącej współwłasność A. G. i R. G. w K., gm. K. - działka o nr ewid.[...]
Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. decyzji w dniu 28 listopada 2016 r., znak: [...], którą nakazano "współwłaścicielom obiektu budowlanego: A. G. i R. G. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 czerwca 2017r. zmian i przeróbek budynku garażu usytuowanego na nieruchomości w miejscowości K. gm. K. - działka nr ewid.[...], zgodnie do opracowania - oceny technicznej - stanowiącego załącznik nr [...] niniejszej decyzji, określającego zakres robót budowlanych - zmian i przeróbek doprowadzających przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami, w szczególności wykonanie zmian i przeróbek zawartych w punkcie 12 oceny technicznej w odpowiednim powiązaniu z całością opracowania ww. oceny technicznej.
Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. A. G., R. G. oraz J. G. zwróciły się z wnioskiem o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28.11.2016 r. znak: [...], w części dotyczącej zmiany (wydłużenia) terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją wydaną przez organ PINB w M.. Ponadto zwróciły się o zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28.11.2016 r. znak: [...] w części obejmującej zakres robót budowlanych - zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu budowlanego - budynku garażu usytuowanego na nieruchomości w miejscowości K. nr [...], gm. K. - dz. nr ewid. gf. 1932, do stanu zgodnego z przepisami, stosownie do opracowania - oceny technicznej, autorstwa: mgr inż. J. Ś..
PINB w M. postanowieniem nr [...] z dnia 30 czerwca 2017r., znak: [...], na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., wszczął na wniosek A. G., R. G. i J. G. postępowanie administracyjne w sprawie zmiany ostatecznej decyzji PINB z dnia 28 listopada 2016r., znak: [...]
Pismami z dnia z dnia 3 lipca 2017r. PINB w M. wezwał D. P. i J. P. do zajęcia stanowiska, czy wyrażają zgodę na zmianę ww. decyzji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie D. P. i J. P. pismem z dnia 12 lipca 2017r. poinformowali, że nie wyrażają zgody na zmianę ostatecznej decyzji wydanej przez PINB w M. z dnia 28 listopada 2016r., znak: [...] w zakresie cyt.: "zmiany terminu, wykonania obowiązku".
Pismem z dnia 31 lipca 2017r. PINB w M., na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz na podstawie art. 79a k.p.a. wyjaśnił, że nie została spełniona przesłanka niezbędna do wzruszenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. dotycząca zgody stron na zmianę ostatecznej decyzji z dnia 28 listopada 2016r.
PINB w M. decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 155 w związku z art. 154 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257, dalej: "k.p.a.") oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r. poz. 1332, dalej: "P.b.") odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28 listopada 2016r., znak: [...]
W uzasadnieniu organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wyjaśnił, że dla wzruszenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. zmiany lub uchylenia decyzji na mocy, której strona nabyła prawo, wymagane jest spełnienie łącznie czterech przesłanek: 1) istnienie decyzji ostatecznej, 2) za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, 3) zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji 4) brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja wydana w dniu 28.11.2016 r. znak: [...], jest ostateczna. Wniosek o zmianę decyzji pochodził od obecnych współwłaścicieli nieruchomości tj. A. G. i R. G. oraz od J. G. - posiadającej dożywotnią osobistą służebność na nieruchomości w K. (dz. nr ewid. gr. [...]). Z kolei wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji jest równoznaczny ze zgodą tej strony na zmianę decyzji (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996r., III SA [...], LEX nr 27429). W ocenie organu I instancji warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, niezależnie od innych (pozostałych) przesłanek (art. 155 k.p.a.), niezbędnym w sprawie znak: [...] było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania tj. D. P. oraz J. P. na ewentualną zmianę ostatecznej decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. w dniu 28.11.2016 r. - którzy nie wyrazili zgody na zmianę ww. decyzji ostatecznej.
W związku z powyższym brak jest podstaw do zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28.11.2016r. znak: [...]
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniosła A. G., J. G. i R. G., domagając się uchylenia ww. decyzji w całości.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) decyzją Nr [...] z dnia 27 września 2017 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 P.b utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania.
MWINB w K. wyjaśnił, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wniosek A. G., R. G. i J. G. dotyczący zmiany decyzji PINB w M. z dnia 28 listopada 2016r., znak: [...] w zakresie terminu oraz zakresu wykonania nałożonego obowiązku. Z przedmiotowego wniosku nie wynika wprawdzie na podstawie którego przepisu prawa wnioskodawczynie żądają od organu I instancji zmiany decyzji, niemniej jednak organ I instancji trzykrotnie informował wnioskodawczynie o trybie wszczętego postępowania tj. w postanowieniu wszczynającym postępowanie z dnia 30 czerwca 2017r., w pismach kierowanych do D. P. i J. P. z dnia 3 lipa 2017r., które otrzymały również wnioskodawczynie postępowania przesądzając, że zmiana decyzji w związku z wnioskiem wnioskodawczyń może nastąpić po spełnieniu przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. oraz w zawiadomieniu z dnia 31 lipca 2017r., a wnioskodawczynie A. G., R. G. i J. G. nie wniosły w powyższym zakresie żadnych uwag ani zastrzeżeń.
Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub interes strony. Organ administracyjny może zmienić lub uchylić wskazaną decyzję w przypadku, gdy są spełnione kumulatywnie następujące przesłanki: jest to decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, strona wyraża zgodę na zmianę tej decyzji, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i jednocześnie przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Niezaistnienie chociażby jednej z ww. przesłanek wyklucza wydanie decyzji uchylającej lub zmieniającej daną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie brak jest możliwości zmiany przedmiotowej decyzji z uwagi na fakt, iż nie zachodzi przesłanka wyrażenia zgody na zmianę decyzji przez wszystkie strony postępowania. W postępowaniu przed organem I instancji strony postępowania D. P. i J. P. w piśmie złożonym na dzienniku podawczym PINB w M. w dniu 17 lipca 2017r., nie wyrazili zgody na zmianę decyzji PINB w M. z dnia 28 listopada 2016r., znak: [...] Jak stanowi art. 155 k.p.a., zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie możliwa jest jedynie za zgodą strony, przy czym - w sytuacji wielości stron postępowania - warunkiem koniecznym do dokonania zmiany decyzji jest wyrażenie zgody przez wszystkie strony postępowania. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że wydanie przez PINB decyzji odmawiającej zmiany przedmiotowej decyzji było działaniem prawidłowym.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniosły J. G., R. G. i A. G. – dalej skarżące, domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi skarżące wyraziły swoje niezadowolenie z działania organów administracyjnych, zarzucając im naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja – wbrew zarzutom skargi - nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące i przyjmuje za własne.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z dnia 27 września 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w M. z dnia 18 sierpnia 2017 r., którą na podstawie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28 listopada 2016 r. nakazującej współwłaścicielom obiektu budowlanego: A. G. i R. G. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 czerwca 2017r. zmian i przeróbek budynku garażu usytuowanego na nieruchomości w miejscowości K. gm. K. - działka nr ewid.[...], zgodnie do opracowania - oceny technicznej - stanowiącego załącznik nr l niniejszej decyzji, określającego zakres robót budowlanych - zmian i przeróbek doprowadzających przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami, w szczególności wykonanie zmian i przeróbek zawartych w punkcie 12 oceny technicznej w odpowiednim powiązaniu z całością opracowania ww. oceny technicznej.
Na wstępie wyjaśnić należy, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności bądź wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują szereg trybów, w których można poddać weryfikacji ostateczne decyzje administracyjne. Dwa z nich mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji wadliwych, przy czym wadliwość tą określa się mianem wadliwości kwalifikowanej. Są to tryby: wznowienia postępowania, którego przesłanki - wady stanowiące podstawy wznowienia określone są enumeratywnie w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. oraz stwierdzenie nieważności decyzji, którego przesłanki sformułowane zostały w art. 156 § 1 k.p.a.
Pozostałe tryby wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych to zmiana lub uchylenie decyzji: na mocy której strona nie nabyła prawa (art. 154 k.p.a.); na mocy której strona prawo nabyła (art. 155 k.p.a.); zmiana lub uchylenie decyzji w warunkach nadzwyczajnych (art. 161 k.p.a.); uchylenie decyzji na skutek niedopełnienia przez stronę określonych czynności (art. 162 § 2 k.p.a.) oraz zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie przepisów szczególnych (art. 163 k.p.a.).
W doktrynie i orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są o zasadę niekonkurencyjności, polegającą na tym, że nie mogą być stosowane zamiennie (por. wyroki NSA z dnia 23 listopada 2007 r., I OSK [...]; z dnia 5 stycznia 2010 r., II OSK [...], CBOSA). Wskazuje się również, iż tryby zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w art. 154 i 155 k.p.a. służą do wzruszania zarówno decyzji administracyjnych prawidłowych, to znaczy wolnych od wad materialnoprawnych i procesowych, jak też w odniesieniu do takich wadliwych decyzji ostatecznych, które są jednak dotknięte wadami innymi niż wady kwalifikowane.
Postępowanie, o którym w mowa w art. 154 i 155 k.p.a., nie stanowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ani też kontroli merytorycznej takiej decyzji, lecz weryfikację decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 października 1995 r., sygn. III SA [...], LEX nr 26991). Podobnie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 1997 r., III SA [...], (publ. LEX nr 30615), stwierdzono, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. i art.155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (tak: J. M., W. A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego do art. 155 k.p.a. teza 12,publ.: LEX/el. 2016).
Pogląd ten zachował swą aktualność w aktualnej judykaturze, np. WSA w Ł. w wyroku z dnia 5 listopada 2015 r. o sygn. II SA/Łd [...], (publ. LEX nr 1930284) wskazał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. Podkreślić również należy, że dla zastosowania trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji przewidzianego w art. 155 k.p.a. niezbędne jest zaistnienie stanu tożsamości sprawy. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że tożsamość sprawy ma miejsce wówczas, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego i procedury w niezmienionym stanie faktycznym. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron (zob. wyrok NSA z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt II OSK [...], Lex nr 337475, CBOSA).
Zgodnie z treścią art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przepis ten zatem zawiera dwa rodzaje przesłanek – formalne i materialne. Formalne to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda strony postępowania, zaś materialne to brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany lub uchylenia decyzji, niewystępowanie więc którejkolwiek przesłanki nie może do takiego skutku prowadzić.
Stwierdzenie istnienia przesłanek określonych w ww. art. 155 k.p.a. nie prowadzi do dalszego etapu postępowania, jakim jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku wznowienia postępowania, lecz stwierdzenie to "kończy" postępowanie wyjaśniające i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o treści określonej w tym przepisie. Za stanowiskiem, że przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej, przemawia treść przepisu art. 154 § 2 k.p.a., który zgodnie z art. 155 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Taki pogląd wyraził NSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. III SA [...], (publ. LEX nr 27431), gdzie wskazano, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 155) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
Przez przepisy szczególne, które sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji należy rozumieć m.in. takie przepisy, które w sposób jednoznaczny nie pozostawiający organowi tzw. luzu decyzyjnego, kształtują treść rozstrzygnięcia, mającego zapaść w danym stanie faktycznym - innymi słowy przepisy, które stanowią podstawę do wydania tzw. decyzji związanej.
Przed przystąpieniem do rozważania przesłanek materialnych organ musi najpierw ocenić, czy wystąpiły wymogi formalne.
W sprawie pozostawała w obrocie prawnym decyzja ostateczna, której zmiany domagały się skarżące tj. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28 listopada 2016 r., a zatem jedna z przesłanek formalnych przewidzianych w art. 155 k.p.a. została spełniona. W takiej sytuacji organ przystąpił do oceny wystąpienia drugiej przesłanki – zgody strony postępowania.
W postępowaniu zakończonym ww. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28 listopada 2016 r. brali udział: A. G., A. G., R. G., J. G., D. P. i J. P.. Jak wynika z akt sprawy A. G., który posiadał dożywotnią osobistą służebność na nieruchomości w K. dz. nr ewid. gr. 1932, zmarł w dniu 21 grudnia 2016 r.,. Organ I instancji mając na uwadze treść art. 299 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego – uznał, że służebność osobista jest prawem niedziedzicznym. W związku z powyższym organ prawidłowo stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do przyznania przymiotu stron postępowania następcom prawnym po zmarłym A. G.. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że stroną postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie zmiany decyzji byli także wszyscy uczestnicy postępowania, wymienieni w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 28 listopada 2016 r.
Z treści art. 155 k.p.a. wynika, iż w przypadku więcej niż jednego podmiotu występującego w postępowaniu i mającego przymiot strony, przez zgodę strony, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć należy nie wyłącznie zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie niniejszego przepisu. Decyzja, podlegająca zmianie dotyczy bowiem interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego wszystkie strony muszą wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Jest to związane również z wyjątkowością odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Zgoda strony (i jej zakres) na uchylenie lub zmianę decyzji musi być udzielona wyraźnie; nie może tu być mowy o domniemanej zgodzie, chociażby za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiał "słuszny interes strony".
W wyroku SN z dnia 14 marca 1991 r., III ARN [...], OSNCP 1992, nr [...], poz. 112, stwierdził, że zgoda strony na wzruszenie w całości lub w części decyzji, z której czerpie ona swe prawa, nie może być ani dorozumiana, ani domniemana. Tylko i wyłącznie zgoda udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji państwowej, może stanowić jedną z przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 i w zakresie wskazanym w tej zgodzie (wniosku). Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 1981 r., I SA [...], ONSA 1981, nr [...], poz. 121, uchylenie przez organ administracji decyzji ostatecznej bez zgody strony, która na mocy tej decyzji nabyła prawo, a zatem wbrew zasadzie art. 155, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2.
NSA w wyroku z dnia 27 listopada 2000 r., IV SA [...], LEX nr 53385, sformułował następujące wyjaśnienie: "Weryfikacja w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej może nastąpić, jeśli wyraża na to zgodę strona, jednak warunek ten nie jest ograniczony tylko do zgody strony, która na podstawie tej decyzji nabyła prawo, ale obejmuje również te strony postępowania, których praw czy obowiązków dotyczy decyzja". Identyczne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 18 sierpnia 2017 r. II OSK [...], LEX nr 2366770: "Zgodnie z treścią art. 155 k.p.a., bezwzględnym warunkiem możliwości zmiany, bądź uchylenie decyzji w tym trybie jest zgoda wszystkich stron postępowania, które nabyły prawa". Podobne stanowisko zajmuje doktryna; mianowicie P. P. w Komentarzu do art. 155 k.p.a. (publ. Lex/el.) wskazał, że "Organ przed wydaniem decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji w trybie art. 155 jest zobowiązany do uzyskania zgody wszystkich stron.
Należy mieć na uwadze, że celem tego obowiązku jest nie tylko ochrona stron, których sytuacja prawna uległaby pogorszeniu w wyniku zmiany lub uchylenia decyzji, ale że w ten sposób chronione są oczekiwania wszystkich stron co do trwałości sposobu ukształtowania treści stosunku prawnego, którego dotyczy decyzja". Pogląd ten Sąd w obecnym składzie podziela. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji pismem z dnia 3 lipca 2017 r. wezwał D. P. i J. P. do zajęcia stanowiska czy wyrażają zgodę na zmianę decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie uczestnicy postępowania pismem z dnia 12 lipca 2017 r. poinformowali, że nie wyrażają zgody na zmianę ww. decyzji ostatecznej.
W związku z powyższym organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że nie została spełniona jedna z przesłanek formalnych art. 155 k.p.a. Brak zgody strony na zmianę decyzji wykluczał pozytywne rozpoznanie wniosku o tę zmianę i w tym zakresie organy miały niewątpliwie rację.
Mając powyższe na uwadze, brak było podstaw do czynienia dalej idących rozważań dotyczących możliwości zmiany decyzji ostatecznej PINB w M. z dnia 28 listopada 2016 r.
Z powyższych względów, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień w świetle prawa materialnego i procesowego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.