Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 21 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1594/17

Uzasadnienie

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie Nr XXI/229/2016 z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Tarnowa w części dotyczącej § 19. Skarżony przepis zabrania utrzymywania zwierząt gospodarskich na obszarze miasta Tarnowa na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Rzecznik zarzucił, że narusza on art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1289) oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Rada Miejska w Tarnowie nie była upoważniona do wprowadzenia zakazu na całym obszarze miasta lecz wyłącznie na określonych jego obszarach. Na skutek sprzecznego z prawem uchwalenia generalnego zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej Rada Miejska w Tarnowie nie wypełniła też delegacji ustawowej bowiem nie określiła wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, co nakazuje przepis art. 4 ust. 2 pkt 7. Na poparcie swojego stanowiska przywołano wyroki sądów administracyjnych odnoszące się do sformułowanych w skardze zarzutów.

W uzasadnieniu skargi zaprzeczono też twierdzeniu Gminy Miasta Tarnowa zawartemu w wyjaśnieniach z dnia 13 czerwca 2017r. udzielonych Rzecznikowi, jakoby była ona przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, ponieważ w wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn.. akt II SA/Kr 601/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oceniał akt stosowania prawa, a nie uchwałę.

W oparciu o to wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu uchwały.

W odpowiedzi na skargę, skarżony organ podzielił stanowisko strony skarżącej, wskazując iż uwzględni ją przy wydawaniu uchwały zmieniającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Ust. 2 zaś stanowi, że Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1. 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
2. a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,
3. b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
4. c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
5. 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
6. a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
7. b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
8. 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
9. 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
10. 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
11. 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
12. 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Przepisy te stanowiły zatem delegację do wydania zaskarżonego § 19 uchwały. Z ich treści, a zwłaszcza art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy wynika obowiązek ustanowienia wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Z uwagi na to skarżony przepis zabraniający utrzymywania zwierząt gospodarskich na obszarze miasta Tarnowa na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej przekracza w/w delegację ustawową, gdyż nie określono wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, ani nie wskazano konkretnych obszarów lub poszczególnych nieruchomości na których ma obowiązywać zakaz ich utrzymywania, co nakazuje przepis art. 4 ust. 2 pkt 7. Powyższe oznacza, iż w § 19 uchwały brak jest wymaganej przepisami prawa kompleksowości i wymaganej realizacji delegacji ustawowej. Dopiero zawarcie obu tych kwestii czyniłoby zadość normie ustawowej delegacji.

Nadto wskazana w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia 15 lutego 2018r. (k. 21-22) informacja o zmianie zaskarżonego przepisu i wydaniu nowego jego brzmienia nie może prowadzić do nieuwzględnienia skargi w zakresie stwierdzenia nieważności zaskarżonego § 19 uchwały. Przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności przedmiotowych zapisów uchwały, a uchwała uchylająca zaskarżoną uchwałę wydana została po pewnym okresie funkcjonowania i stosowania zaskarżonej uchwały. Jakkolwiek w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a., organ jednostki samorządu terytorialnego, którego akt zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, nie zawsze takie uwzględnienie skargi, w postaci uchylenia zaskarżonego aktu, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiącą przesłankę umorzenia postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zmiana zapisów uchwały wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej.

W przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana, lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt zostały wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały t.j, ex tunc. (wyrok WSA w Opolu z 26.02.2008r. Lex nr 506841).

W oparciu o powyższe, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.