Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2003r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. K., od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2002r. znak [...] orzekającej o rozgraniczeniu położonej w [...] nieruchomości A. P. składającej się z działki Nr A obj. [...] ze stanowiącą własność J. K. nieruchomością obj. Kw [...] składającą się z działki Nr B. Uzasadniając swoje postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało na przepis art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 (Dz.U. t.j. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), w myśl którego strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Zdaniem kolegium, brzmienie tego przepisu wskazuje na odstępstwo od przewidzianej art. 15 kpa dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co wyłącza dopuszczalność odwołania od decyzji orzekającej o rozgraniczeniu.
Podkreślono, że zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o prawie żądania przekazania sprawy do Sądu, a rozstrzygnięcie stwierdzające niedopuszczalność odwołania znajduje oparcie w przepisie art. 134 kpa obligującym do wydania postanowienia gdy zachodzą podmiotowe lub przedmiotowe - jak w sprawie - przesłanki wyłączające dopuszczalność odwołania.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła J. K., z wnioskiem o jego uchylenie i uwzględnienie odwołania wniesionego w sprawie. Zdaniem skarżącej postanowienie jest bezzasadne i nie uwzględnia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. W dalszych wywodach skargi podniesiono zarzuty co do naruszenia w postępowaniu przed organem I instancji przepisu art. 44 kpa, poprzez błędne doręczanie korespondencji w sprawie. Wskazując na przepis art. 9 kpa, skarżąca podniosła, że nie była poinformowana o skutkach zmiany adresu do korespondencji lub nieodebrania przesyłki awizowanej, co zdaniem skarżącej narusza statuowaną art. 6 kpa zasadę praworządności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, iż mogą one mieć znaczenie w ewentualnym postępowaniu o przywrócenie terminu do złożenia żądania o przekazanie sprawy do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póź. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz.1269). Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ustawa o p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem wskazuje, iż skarga nie jest uzasadniona. Nie zachodzą bowiem opisane przepisem art. 145 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki do uchylenia postanowienia lub stwierdzenia jego nieważności.
Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Stosownie do przepisu art. 17 pkt 1 kpa samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej. Przez organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się, zgodnie z art. 5 § 2 pkt b k.p.a. m.in. wójta, burmistrza (prezydenta miasta).
Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.)- zwanej dalej ustawą- przewiduje, że wójt (burmistrz, prezydent miasta), wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, przy czym według ust. 2 tego artykułu wydanie decyzji poprzedza m.in. dokonanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości w sposób określony pkt 1 tego przepisu.
Taka regulacja wskazuje, że ustalenie granicy (rozgraniczenie) w postępowaniu administracyjnym następuje albo w drodze ugody - mającej moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4), albo też w drodze decyzji administracyjnej. Podstawę ustalenia w decyzji administracyjnej przebiegu granicy stanowią: albo zgodne oświadczenia stron, a w jego braku, zebrane dowody.
Kwestionowanie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), opartej na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy, a więc rozstrzygającej merytorycznie o rozgraniczeniu, może nastąpić tylko w trybie przewidzianym art. 33 ust. 3 ustawy, w myśl którego strona niezadowolona z przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. W świetle powyższej regulacji, decyzja wójta oparta na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy ma z mocy tego przepisu w zw. z ust. 3 charakter decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 16 § 1 kpa, tj. takiej od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Decyzja taka załatwia sprawę merytorycznie.
Odmienny charakter ma decyzja wójta (burmistrza, prezydenta miasta), oparta na przepisie art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, której przedmiotem jest umorzenie postępowania administracyjnego i przekazanie sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi.
Tylko w tym ostatnim przypadku- umorzenia decyzją postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, służy odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach 5 sędziów z dnia 19 maja 2003r. OPK 31/02 (ONSA 2003/4/1220) i OPK 32/02 (ONSA 2003/4/123), zajmując stanowisko, że od decyzji w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości wydanej na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, umarzającej postępowanie administracyjne i przekazującej sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.
Podstawa do wydania decyzji opartej na przepisie art. 34 ust. 2 zachodzi wówczas gdy mimo sporu co do przebiegu linii granicznych ani nie dojdzie do ugody, ani zdaniem organu nie ma podstaw do wydania decyzji opartej na przepisie art. 33 ust. 1 a więc orzekającej merytorycznie o rozgraniczeniu. Poddanie kontroli decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, ma służyć weryfikacji stanowiska organu, czy rzeczywiście nie zachodzą przesłanki do rozgraniczenia już decyzją administracyjną i musi uczynić to sąd.
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] 2002r. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości skarżącej z nieruchomością sąsiednią, a zatem decyzja ta oparta była na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy.
Zgodne z prawem (art. 134 kpa) jest stanowisko zaskarżonego postanowienia, że od takiej decyzji odwołanie jest niedopuszczalne. Okoliczność, że łącznie z odwołaniem złożyła skarżąca wniosek o "przywrócenie terminu odwołania od decyzji administracyjnej" nie ma doniosłości prawnej gdyż nie można przywrócić terminu do wniesienia niedopuszczalnego odwołania.
Podniesione zaś w skardze zarzuty odnoszące się do przebiegu postępowania przed organem I instancji, stoją poza granicami przedmiotu sprawy, który stanowi kwestia dopuszczalności odwołania. Kwestia skuteczności doręczenia skarżącej w określonej dacie decyzji orzekającej o rozgraniczeniu, co rzutuje na początek biegu 14 dniowego terminu do złożenia żądania przekazania sprawy sądowi również nie ma doniosłości prawnej dla rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Ocena zachowania terminu z art. 33 ust. 3 ustawy należy do sądu powszechnego (por. postanowienie SN. z 1997.06.09 III CKN 74/97, OSNC 1997/10/161).
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).