Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego S.C. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 16 stycznia 2013 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2012 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.C.. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi około 2.216 zł.
Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 80 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2,5 ha.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną. Skarżący wyjaśnił, iż jest osobą chorą na cukrzycę, serce, reumatyzm., Co miesiąc na leki wydaje 450 zł. Opłata za utrzymanie domu wynosi 500 zł. Żona otrzymuje emeryturę w wysokości 950 zł. Też jest osobą chorą. Choruje na serce. Wydaje ponad 300 zł miesięcznie na leki. W związku z ponoszonymi kosztami nie jest on w stanie uiścić wpisu sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i żony. Posiada z żoną 2,5 ha gruntu, który nie jest wykorzystany na cele rolnicze.
Do pisma z dnia 16 stycznia 2013 r. uzupełniającego wniosek skarżący dołączył oświadczenie o braku pojazdów mechanicznych oraz o nie korzystaniu z pomocy opieki społecznej. Kserokopię decyzji ZUS o wysokości pobieranego przez skarżącego świadczenia emerytalnego, kserokopie trzech faktur VAT za zakup leków dokonanych w miesiącu grudniu 2012 roku na ogólna kwotę 310 zł, kserokopią rachunku za energię elektryczną za styczeń 2013 r. na kwotę 198,98 zł, kserokopie faktury VAT za dostawę wody i odprowadzanie ścieków – 53,22 zł, kserokopię przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego żony skarżącej w wysokości [...] zł (świadczenie za październik 2012 r.)polisy ubezpieczeniowe, kserokopie dwóch wpłat podatku od nieruchomości na kwoty 187 zł i 126 zł, dowód wpłaty za wodę 102,67 zł. (lipiec 2012 r.)
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem sądu skarżący nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów. Nie wystarczy bowiem dołączyć jakiekolwiek faktury czy rachunki obrazujące wysokość miesięcznych wydatków, lecz takie, które pozwolą zobrazować sytuację finansowa skarżącego w chwili składania wniosku. Dołączenie kserokopii faktur i rachunków z lipca 2012 roku nie odzwierciedla sytuacji finansowej skarżącego w grudniu 2012 roku, a tym samym nie pozwala na jej rzetelna ocenę w kontekście złożonego wniosku.
Skarżący przedstawił tylko jeden rachunek obrazujący jego wydatki konieczne- opłata za energię elektryczną - 198,98 zł. Pozostałe przedstawione rachunki i faktury dotyczą lipca 2012 roku nie mogą obrazować sytuacji z chwili składania wniosku. Oprócz wspomnianego rachunku za energię elektryczną brak jest innych dotyczących ostatniego okresu rozliczeniowego. Skarżący dołączył także dowód zapłaty podatku od nieruchomości w kwocie 313 zł co w przeliczeniu na 12 miesięczny daje kwotę 26 zł. Oznacza to wiec, iż całkowity wykazany koszt wydatków koniecznych wynosi 324,93 zł. Dodatkowo na zakup leków w miesiącu grudniu skarżący wydał 310 zł. Ponadto mimo precyzyjnego wezwania skarżący nie przedstawił historii rachunku bankowego za wskazany okres. Podobnie żona skarżącego.
Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa (por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 418/05). Przedstawiona powyżej sytuacja nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę możliwości finansowych skarżącego.
Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest w ponieść kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. Z art.258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).