Uzasadnienie
Decyzją wydana w I instancji w dniu [...] 2003 r., nr [...] przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie stwierdzono wystąpienia u A. N. choroby zawodowej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w II instancji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2003 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji oraz stwierdził u A. N. chorobę zawodową – przewlekły alergiczny stan zapalny błony śluzowej krtani pochodzenia zawodowego, wymienioną w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art.138 § 1 pkt 2 K.p.a., art.5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. r.1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U.nr 132, poz.1115).
Decyzja powyższa została zaskarżona przez J. J. i M. M., wspólników w Spółce Jawnej [...] w [...], zarzucające naruszenie prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych.
W swej odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o oddalenie skargi, uznając że zarzuty skargi nie znajdują oparcia materiale zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym.
Żadna ze stron nie kwestionuje ustalenia, że A. N. pozostawał w stosunkach prawnych ze Skarżącym, tj. w okresie od [...] do [...] 1995 r. oraz od [...] do [...]1996 r. na podstawie umowy zlecenia, natomiast w okresie od [...]1996 r. do [...] 1998 r. na podstawie umowy o pracę. A. N. wykonywał u Skarżących różnego rodzaju prace budowlane.
Nie jest również przedmiotem sporu sama choroba zainteresowanego A. N.. Organ II instancji oparł się na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. W świadectwie tym napisano w szczególności: klinicznie i morfologicznie dodatni był wynik testu z abizolem.... Biorąc pod uwagę wywiad chorobowy, badanie fizykalne laryngologiczne, dane z dostępnej dokumentacji lekarskiej i z dochodzenia epidemiologicznego oraz klinicznie i morfologicznie dodatni wynik testu prowokacyjnego z abizolem występującym w środowisku pracy pacjenta – istnieją podstawy do przyjęcia zawodowej etiologii przewlekłego alergicznego zapalenia błony śluzowej krtani.
Przedmiotem sporu między stronami pozostaje ewentualny związek przyczynowy pracy A. N. z jego dzisiejszą alergią.
Organ administracyjny uznał że związek taki został ustalony: Pracodawca w protokole z dnia [...].2002 r. potwierdził kontakt p. N. z abizolem.
W protokole z dnia [...].2002 r., na który powołuje się zaskarżona decyzja, w pkt 2 napisano: Na podstawie wykonanej przez Dyrektora Firmy w dniu [...] 1999 r. analizy zakresu prac w zakresie zatrudnienia p. N. potwierdzono kontakt z cementem, wapnem, gipsem, masami tynkarskimi, klejami do glazury, wełną mineralną, lepikiem i abizolem. Protokół te został podpisany bez zgłoszenia zastrzeżeń J. J. "Załącznik do wywiadu zawodowego i charakterystyki pracy" z dnia [...] 1999 r., podpisany przez J. J., wymienia takie prace jak: skuwanie tynków, wyburzanie ścianek, transport i załadunek gruzu, roboty ziemne, pracy przy krawężnikach, chodnikach, posadzkach, nawierzchniach asfaltowych, demontaż izolacji rurociągu, prace przy zaprawach cementowych, prace betoniarskie, spawalnicze i montażowe, udrażnianie przewodów kominowych.
Na powyższej podstawie organ ustalił, że A. N. miał u Skarżących kontakt z abizolem.
Skarżący twierdzą natomiast, że A. N. nie miał styczności z abizolem w okresie zatrudnienia w ich firmie, dlatego alergia zainteresowanego nie może być traktowana jako choroba zawodowa. Skarżący kwestionują rzetelność postępowania wyjaśniającego oraz wnioski, jakie na tej podstawie sformułował organ administracyjny. Skarżący podkreślają, że w żadnym miejscu jego dokumentacja nie dostarcza dowodu na kontakt A. N. z abizolem. Jeżeli takie wzmianki pojawiają się w dokumentacji, to zdaniem Skarżących są efektem nierzetelnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy.
W okresie pracy u skarżących A. N. nie miał bezpośredniego kontaktu z abizolem, ani też substancja ta nie występowała w środowisku, by zagrożenie zetknięcia się przez A. N. był realne. Dlatego zdaniem Skarżących brak jakichkolwiek podstaw do uznania, że warunki pracy A. N. u Skarżących mogły być powodem wystąpienia choroby stwierdzonej przez Instytut w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Zgodnie z art.4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. (Dz.U.nr 199, poz.1673 ze zm.) Za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych,.... jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Dlatego poza sporem pozostaje ustalenie, że dla ustalenia w drodze decyzji choroby zawodowej konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek, tj. (1) stwierdzenie u osoby zainteresowanej choroby objętej wykazem (obecnie — rozporządzenie RM z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, Dz.U.nr 132, poz.1115) oraz (2) związek przyczynowy między pracą i panującymi tam warunkami oraz stwierdzoną chorobą.
Z uwagi na trudności w precyzyjnym określeniu powyższych zależności w orzecznictwie przyjmuje się, że wystarczające jest określenie wysokiego prawdopodobieństwa (wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 1998 r., I SĄ 471/98, LEX 45823), a nawet można mówić o domniemaniu związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (wyrok SN z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84, ONC r.1985, nr 4, poz.53).
Powyższe ułatwienia dowodowe nie mogą jednak być utożsamiane z dowolnością w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dokonywaniu ustaleń faktycznych, gdyż takie postępowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest sprzeczne z naczelną zasadą prawdy materialnej (art.7 i 77 K.p.a.).
W zaskarżonej decyzji powołano się na rzekome przyznanie przez pracodawcę, iż A. N. miał kontakt z abizolem. Tymczasem w protokole z dnia [...] 2003 r. takie ustalenie zostało dokonane przez osobę prowadzącą przesłuchanie strony. W tym zakresie powołano się nie na oświadczenie pracodawcy w czasie przesłuchania czy składania wyjaśnień, ale powołano się na dokumentację tegoż pracodawcy sporządzoną w dniu [...] 1999 r. Ta zaś dokumentacja w żadnym miejscu nie wymienia abizolu. W konsekwencji Skarżący ma rację zarzucając Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] że przypisuje pracodawcy słowa, których ten ani nie wypowiedział, ani nie przekazał pisemnie. We własnym zakresie organ administracyjny również nie udokumentował występowanie abizolu w środowisku pracy A. N., a tym bardziej — nie udowodnił, że A.N. miał bezpośredni kontakt z abizolem, a mimo to w decyzji zapisano ten fakt jako udowodniony.
Należało więc uznać, że organ odwoławczy dokonał załatwienia sprawy bez wystarczającego, adekwatnego wyjaśnienia rozbieżności i wątpliwości na temat faktów, mających zasadnicze znaczenia dla sprawy. Wydając w taki sposób zaskarżoną decyzję organ administracyjny naruszył art.7 i art.77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270).
Prowadząc ponownie postępowanie organ administracyjny dokona pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a jeżeli będzie to konieczne materiał ten uzupełni bądź to we własnym zakresie, bądź to przekazując sprawę organowi I instancji. Konieczne jest co najmniej uprawdopodobnienie kontaktu zainteresowanego z abizolem w czasie zatrudnienia u Skarżących, albo tez całkowite wykluczenie takiej możliwości.
Analiza całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego ocena z punktu widzenia materialnoprawnej podstawy decyzji musi być dokonana w uzasadnieniu decyzji, zgodnie ze standardem określonym w art.107 K.p.a. Osnowa decyzji musi być logiczną konsekwencją subsumcji ustaleń faktycznych do hipotezy normy prawa materialnego, a na tej podstawie – organ dokona konkretyzacji dyspozycji normy. Jedynie łączne spełnienie wszystkich tych warunków zasługiwać będzie pozytywną ocenę.