Uzasadnienie
Skarżące Towarzystwo [...] w O. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 18).
Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2013 r. (k.
20) Przewodniczący Wydziału wezwał skarżące stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpis zarządzenia wraz z załączonym formularzem Stowarzyszenie odebrało w dniu 18 stycznia 2013 r. (k. 22 - zwrotne poświadczenie odbioru).
Ponieważ powyższe zarządzenie nie zostało wykonane, zarządzeniem z dnia 12 lutego 2013 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek o zwolnienie od kosztów.
Zarządzenie to zostało przez skarżące stowarzyszenie zaskarżone sprzeciwem (k. 31), w którym wniesiono o rozpoznanie wniosku i zwolnienie strony od kosztów sądowych. Wskazano na zakres działania stowarzyszenia oraz podkreślono, że ma ono status organizacji pożytku publicznego i nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi.
W sprzeciwie zawarto również ewentualny wniosek "o przywrócenie terminu do złożenia wniosku".
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o prawo pomocy składa się o na urzędowym formularzu według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245).
Niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08) - w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Strona skarżąca - wezwana o nadesłanie wypełnionego formularza wniosku o prawo pomocy - zarządzenia tego w zakreślonym terminie nie wykonała. Nie dołączyła formularza również do wniesionego w sprawie sprzeciwu. Wniosek o prawo pomocy w dalszym ciągu dotknięty jest więc brakiem formalnym, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego należało orzec o pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 in fine. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi: "Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania", natomiast art. 260 przewiduje, że po wniesieniu sprzeciwu Sąd rozstrzyga kwestie prawa pomocy postanowieniem.
Sąd nie mógł ocenić zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem stwierdzenie braku formalnego wniosku o prawo pomocy obligowało Sąd do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy należy wskazać na art.. 86 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Natomiast art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. wniosek o prawo pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Powyższe oznacza, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla niej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Skoro przepisy ustawy nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby czas, w jakim skarżący może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie, to strona, która nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu może w każdym momencie postępowania ponownie to uczynić. Nawet bowiem negatywne rozpoznanie pierwotnie złożonego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie uniemożliwia mu ponownego złożenia takiego wniosku, który sąd zobowiązany będzie rozstrzygnąć pod kątem przesłanek z art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 października 2009r. sygn. akt: II FZ 421/09).
Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. w zw. z art. 86 § 2 p.p.s.a.