Uzasadnienie
Postępowanie organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. zostało wszczęte w związku z pismami mieszkańców ul.[...] i ul.[...] w N. w sprawie zmiany sposoby użytkowania obiektu na działce nr [...] położonej w N. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. postanowieniem z dnia [...].2004 r., znak: [...] nakazał współwłaścicielom H.P. i B. P. wstrzymać użytkowanie budynku oznaczonego na szkicu do protokołu z oględzin z dnia [...]2003 r. numerem "[...]" zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w obręb. [...] przy ul. [...] w N. z powodu użytkowania przedmiotowego budynku do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych bez wymaganego ustawą – prawo budowlane pozwolenia na zmianę użytkowania.
Organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy budynek, został zrealizowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...], znak: [...], według której powinien być użytkowany jako magazyn na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką rolniczo-warzywną. Ustalenia dokonane podczas oględzin obiektu dnia [...].2003 r. i dnia [...]2004 r. wskazują, że w/w obiekt użytkowany jest niezgodnie ze swoim przeznaczeniem, bowiem prowadzona jest w nim działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych. Nie stwierdzono jednocześnie, aby w obiekcie magazynowano sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką rolniczo-warzywną.
Organ administracyjny wskazał, iż użytkowanie przedmiotowego magazynu na sprzęt rolniczy i ogrodniczy jako obiektu, w którym prowadzona jest działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych, po wcześniejszym dokonaniu niezbędnych przeróbek, stanowi zmianę sposobu użytkowania, która zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego powinna być poprzedzona uzyskaniem stosownego pozwolenia właściwego organu.
Zażalenie na to postanowienie organu I instancji złożyli H.P. i B.P.
Z uwagi na fakt, iż podczas rozpatrywania przedmiotowej sprawy przez organ odwoławczy w/w postanowienie PINB z dnia [...]2004r. o wstrzymaniu użytkowania obiektu, straciło ważność, ponieważ upłynął okres 2 miesięcy od daty jego doręczenia i w okresie tym nie wydano w sprawie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ pierwszoinstancyjny ponownie wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku postanowieniem z dnia [...].2004 r., znak: [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016), art.2 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy - prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. nr 93 poz. 888) oraz art. 123 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podniesiono argumentację taką jak w postanowieniu z [...].2004r.
Zażalenie na to postanowienie organu I instancji złożyli H.P. i B.P., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili rażące naruszenie prawa, a szczególności art.124 § 2, art. 107 § 3, art.126, art.7, art.8, art.10 §1, art.75 § 1 i 2, art.77 § 1, art.80, art.81 i art.86 kpa, nieprawidłowe zastosowanie art.80 ust. 2 pkt 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane.
Organ odwoławczy – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...]2004 r., nr: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. - Dz. U. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2003r. Dz. U. Nr 207, poz. 2016) oraz art.2 ust. 3 ustawy z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy - prawo budowlane (Dz. U. z 2004r. nr 93 poz. 888) po rozpatrzeniu w/w zażalenia, utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia [...].2004r. w mocy.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji uznał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za zgodną z prawem. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszoinstancyjny zasadnie ponownie wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku, bowiem wcześniejsze postanowienie z dnia [...]2004 r. po upływie 2 miesięcy od daty jego doręczenia straciło ważność i w tym okresie nie wydano w sprawie decyzji w trybie art. 51 ust. 1.
Organ II stwierdził, iż organ I instancji w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego zobowiązany był do wydania skarżonego postanowienia, ponownie wstrzymującego użytkowanie przedmiotowego obiektu służącego do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych.
Organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie o wstrzymaniu użytkowania części przedmiotowego obiektu nie kończy niniejszego postępowania, które będzie kontynuowane w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w zażaleniu, WINB podał, że nie podziela zawartych w nim wywodów. W ocenie organu odwoławczego postępowanie wyjaśniające wykazało, że przedmiotowy obiekt użytkowany jest niezgodnie ze swoim przeznaczeniem. W magazynie na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką rolniczo-warzywną, znajduje się urządzenie do produkcji wyrobów z płyt akrylowych, poprzez realizację dodatkowych ścianek działowych w obiekcie tym urządzono zaplecze socjalne dla pracowników. Wskazano, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdują się obiekty, w których stwierdzono magazynowanie wyrobów z płyt akrylowych, co świadczy o charakterze prowadzonej działalności.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi H.P. i B.P. z daty [...].11.2004 r. na w/w postanowienie organu odwoławczego.
Skarżący w skardze domagają się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania w zakresie nim objętym.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucają rażące naruszenie prawa, a w szczególności naruszenie art.124 § 2, art.107 § 3, art.12, art.6, art.7, art.8, art.10 § 1, art.75 § 1 i 2, art.77 § 1, art.80, art.81 i art.86 Kpa oraz art.80 ust. 2 pkt 2 oraz art.83 ust. 2 Prawa budowlanego.
Skarżący podtrzymują zarzuty zawarte w zażaleniu i podają, iż przedmiotowy budynek jest użytkowany nadal jako magazyn i nie jest w nim prowadzona żadna działalność.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z całkowicie innych powodów niż te, które zostały w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271)sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Przepis art. 71 ust. 1 ustawy prawo budowlane stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu, z ust.
3. wynika natomiast, iż w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio.
W ramach sądowej kontroli postępowania administracyjnego zostało stwierdzono, iż w niniejszej sprawie PINB postanowieniem z dnia [...].05.2004 r., znak: [...] w trybie art. 50 ust. 1 w zw. z art. 71 ust.3 ustawy prawo budowlane wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku, a następnie w postanowieniu z dnia[...].08.2004r., znak: [...] wydał rozstrzygnięcie ponownie wstrzymujące użytkowanie w/w budynku. W ocenie Sądu organy administracyjne orzekające w sprawie, nieprawidłowo, niezgodnie z prawem przyjęły, iż można powtórnie wstrzymać użytkowanie przedmiotowego budynku, na podstawie art. 50 ust. 1 w zw. z art. 71 ust.3 ustawy prawo budowlane.
Sąd wskazuje, iż postanowienie o wstrzymaniu użytkowania części przedmiotowego budynku zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
Termin 2 miesięcy jest okresem, w którym organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające i ewentualnie wdrożyć postępowanie naprawcze. Bezskuteczny upływ tego terminu (tzn. niewydanie odpowiedniej decyzji) oznacza, że ustaje zakaz użytkowania w/w obiektu (por. wyrok NSA z 23.10.1998r., sygn. akt IV SA 1578/96). W takiej sytuacji nie jest już możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia stronie. Ma ono zatem charakter tymczasowy, a jego obowiązywanie wygasa z mocy prawa w terminie określonym w art. 50 ust. 4 tej ustawy.
Brak jest podstaw prawnych do wydawania kolejnych postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art.50 ust.1 prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. w danym postępowaniu administracyjnym opierając się na tym samym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Ustawodawca w sposób jednoznaczny, ustalając określoną sekwencję działań organów nadzoru budowlanego, powiązał wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (postanowienia wywołującego daleko idące skutki, ale o charakterze czasowym, wydawanego na początku postępowania i niejako zabezpieczającego w ten sposób stan faktyczny w tym postępowaniu oraz zapobiegającemu dalszym naruszeniom prawa przez inwestora) z późniejszymi działaniami tych organów nakazując w terminie 2 miesięcy wydanie stosownych decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Ze względu na stosunkowo restrykcyjne skutki tego przepisu niedopuszczalne jest przedłużanie tego okresu, przez wydawanie kolejnych postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych, w sposób dowolny przez organy administracyjne, zamiast podjęcia stosownej decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego.
Zatem w przedmiotowej sprawie nie było dopuszczalne ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu użytkowania obiektu budowlanego (po utracie ważności pierwszego), opartego na tych samych przesłankach co poprzednie. Wobec powyższego postanowienia organu I i II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie zarzutów skarżących podniesionych w skardze uznać należy, że są one całkowicie bezzasadne, a materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w całości uzasadniał podjęcie przez organy nadzoru budowlanego stosownych działań.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdzając powyższe naruszenie uwzględnił skargę i orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).