Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2001 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., uchylona została po wznowieniu postępowania, ostateczna decyzja z [...] 1999 r. dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę chodnika w ciągu ulicy [...] w K. i ponownie zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę chodnika przy ulicy [...] na działkach nr 267/15, 267/7, 267/10, 267/1, 267/14 dla Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ I-szej instancji wskazał art. 151 § l pkt 2 kpa, art. 150 w zw. z art. 145 § l pkt 4 kpa oraz art. 28, 33 ust. l, 34 ust. 4 i 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane podnosząc w uzasadnieniu, że stosownie do treści art. 19 ust. 5 i art. 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wnioskodawca - Zarząd Gospodarki Komunalnej w K. pełni funkcję zarządcy dróg publicznych, w tym ulicy W., należącej do dróg gminnych, sprawując nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym.
Trwały zarząd jest zaś formą władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, z którego wynika prawo do zabudowy i przebudowy obiektu budowlanego na tej nieruchomości (art. 43 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami). Wnioskodawca ma zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele związane z inwestycją drogową bez konieczności uzyskiwania zgody prawnych właścicieli działek.
Rozpoznając odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożone przez R. R. i D. D., które kwestionowały przyjęty przez organ I-szej instancji tytuł wnioskodawcy do zabudowy działek stanowiących ich własność, Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 2 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając w pełni stanowisko organu I-szej instancji.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. złożyły R. R. i D. D. zarzucając, że "zajęcia działek stanowiących własność prywatną pod realizację inwestycji polegającej na budowie nowego chodnika w oparciu o powołane przepisy jest działalnością bezprawną". Nieruchomość taka przeznaczona po jakąkolwiek inwestycję może być - zdaniem skarżących - nabyta w drodze umowy cywilnoprawnej, bądź wywłaszczona za odszkodowaniem, stosownie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnosząc powyższe wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie zgadzając się jednakże z twierdzeniami skarżących, iż zakresem prawa trwałego zarządu nie są objęte nieruchomości stanowiące ich własność. Powołując się na treść przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną podniósł, że R. R. i D. D. nigdy nie kwestionowały okoliczności, że części ich nieruchomości wykorzystywane były jako droga.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Rację mają skarżące, że wnioskodawca - Zakład Gospodarki Komunalnej w K - nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i które niezbędne jest do uzyskania pozwolenia na budowę (art. 33 ust.2 pkt 3 tego Prawa).
Przepis art. 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.00.71.838 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), zamieszczony został w rozdziale zatytułowanym: Administracja drogowa i użyte w nim sformułowanie "zarząd" ma znaczenie jedynie administracyjnoprawne, nie wpływające w żaden sposób na stosunki własnościowe. Obowiązki zarządcy drogi - o takim właśnie charakterze - określa przy tym przepis art. 20 ustawy. Pojęcie trwałego zarządu użyte w ustawie o drogach publicznych nie jest zatem tożsame znaczeniowo z identycznie brzmiącym określeniem zawartym w art. 43 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.00.46.543 - wedle brzmienia na datę wydania decyzji przez organ II instancji). Przepis ten znajduje się z kolei w Rozdziale 5 działu II tej ustawy i ma zastosowanie się jedynie do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (art. 10 ust. l ustawy). Dlatego też nie można go stosować do nieruchomości, których właścicielami są inne osoby - fizyczne czy też prawne.
Wadliwość rozumowania organów obu instancji dostrzegł wprawdzie Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę, wycofując się z wcześniej reprezentowanego poglądu, jednak przedstawione przez niego stanowisko - dotyczące zastosowania w sprawie art. 73 ust. l ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U nr 133, poz. 872 ze zm.)-również nie jest trafne.
Powołany przepis stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Interpretując tę normę, przeoczył jednak organ II instancji przepis ust. 3 tegoż artykułu, zgodnie z którym o tym, czy zachodzą przesłanki z ust. l orzeka wojewoda i dopiero wydana przez niego ostateczna decyzja w tym przedmiocie, stanowi podstawę ujawnienia w księdze wieczystej przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja wojewody wydana na podstawie przepisu art. 73 ust. l ma wprawdzie charakter deklaratoryjny, jednak zapada w odrębnym postępowaniu administracyjnym i w niniejszej sprawie organy nie miały uprawnień do czynienia samodzielnych ustaleń w tym zakresie.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że organy obu instancji nie spostrzegły, że dla działki ewidencyjnej oznaczonej nr 267/15, objętej decyzją organu I-szej instancji z dnia [...] 2001 r. nie zostały wydane warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, konieczne dla udzielenia pozwolenia na budowę (art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego). Dołączona do akt decyzja z [...] 1999 r. ustalająca te warunki nie dotyczy bowiem tej nieruchomości.
Uchybienia przepisom prawa materialnego, o jakich mowa wyżej wpłynęły zasadniczo na treść zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, co powodowało konieczność ich uchylenia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 145 § l pkt la w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje zaś oparcie w przepisie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ I-szej instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami ustali, czy wnioskodawca posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w zależności od wyników tego sprawdzenia wyda stosowne rozstrzygnięcie.